fbpx

၃၁ ႏွစ္ျပည့္ ရွစ္ေလးလုံး ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံေန႕ (ဓာတ္ပုံ)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မဟာဗႏၶပန္းၿခံမွာ ၃၁ ႏွစ္ျပည့္ ရွစ္ေလးလုံး ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံေန႕ အခမ္းအနား မစတင္ခင္ျမင္ကြင္း။
ဓာတ္ပုံ – ကိုဈာန္

ရွစ္ေလးလုံး သမိုင္းျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း

– ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္တြင္ ၿဗိတိသွ်ထံမွ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့သည္။

– ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂ ရက္တြင္ စစ္အာဏာသိမ္းခဲ့ၿပီး ထိုအာဏာသိမ္းမႈကို လက္မခံသည့္ ဆႏၵျပလႈပ္ရွားမႈမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ရွိခဲ့သည္။

– အမည္ခံ ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ကို ေၾကညာခဲ့ၿပီး တပါတီအာဏာရွင္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ေရးဆြဲ၍ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားက အရပ္ဝတ္လဲကာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။

– ယင္းသို႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို လက္မခံေၾကာင္း အထင္ကရ အေရးအခင္းေတြျဖစ္ေသာ ဦးသန႔္၊ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၄၊ ၁၉၇၆ ႏွင့္ မွိုင္းရာျပည့္စသည္တို႔တြင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။

– ၁၉၇၈ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္တြင္ ေငြစကၠဴမ်ား ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာရာမွ လူထု၏မေက်နပ္မႈမ်ား ေပါက္ကြဲခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

– ၁၉၈၈ မတ္လ ၁၃ ရက္တြင္ RIT ေက်ာင္းဝင္းအတြင္း စု႐ုံးေနၾကေသာ ေက်ာင္းသားထုထဲသို႔ ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္း၍ အင္ဂ်င္နီယာေက်ာင္းသား ၂ ဦး က်ဆဳံးခဲ့သည္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပပြဲမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အျခား တကၠသိုလ္ေကာလိပ္မ်ားသို႔ ကူးစက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ဆႏၵျပပြဲမ်ားအား အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းခံရၿပီး ေက်ာင္းသားအမ်ားအျပား ဖမ္းဆီးအက်ဥ္းခ် ခံခဲ့ရသည္။

– ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ေက်ာင္းမ်ားျပန္ဖြင့္ခ်ိန္မွ စ၍ ေက်ာင္းသားသပိတ္တိုက္ပြဲမ်ား ထပ္မံျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းဝင္းမွ ထြက္ခ်ိန္တြင္ ျပည္သူလူထုပါ ပူးေပါင္းပါဝင္လာခဲ့သည္။

– ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၃ ရက္တြင္ မဆလ ပါတီ အေရးေပၚညီလာခံႏွင့္ အေရးေပၚလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးမ်ား ေခၚယူခဲ့ၿပီး ပါတီစုံစနစ္သို႔ ေျပာင္းလဲ မေျပာင္းလဲကို မဲခြဲဆုံးျဖတ္ရာမွာ မေျပာင္းနိုင္ေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ေၾကညာခဲ့သည္။ သမၼတ အေျပာင္းအလဲကိုလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

– ျပည္သူလူထု၏ မေက်နပ္မႈမ်ား အျမင့္ဆုံးသို႔ ေရာက္ခဲ့ၿပီး ၁၉၈၈ ၾသဂုတ္လဆန္း ၃ ရက္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ လမ္းမ်ားေပၚ ခ်ီတက္ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

– ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္တြင္ ျပည္လုံးကြၽတ္ သပိတ္ေမွာက္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းခဲ့ရာ ျပည္သူေထာင္ခ်ီ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။ နိုင္ငံ့ဝန္ထမ္းမ်ားပါ ပူးေပါင္းပါဝင္လာခဲ့ၿပီး ဝန္ထမ္းေပါင္းစုံ အေထြေထြသပိတ္ႀကီးျဖစ္ခဲ့ရာ အစိုးရယႏၱရားမ်ား ရပ္ဆိုင္းသြားခဲ့သည္။ ျပည္သူ႕ဆႏၵေလ့လာစုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး မၾကာမီ ျပန္လည္ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ အေရးေပၚလႊတ္ေတာ္ ထပ္မံေခၚယူခဲ့ၿပီး ပါတီစုံ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရန္ သေဘာတူခဲ့သည္။ သမတအေျပာင္းအလဲကို ထပ္မံ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

– သို႔ရာတြင္ တစ္ပါတီအတြင္းမွ လူအေျပာင္းအလဲ လုပ္ျခင္းမွ်သာျဖစ္၍ ျပည္သူလူထုက လက္မခံဘဲ ၾကားျဖတ္အစိုးရ ဖြဲ႕စည္းေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကၿပီး အေထြေထြသပိတ္ႀကီးကို ဆက္လက္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။

– ၁၉၈၈ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္တြင္ စစ္တပ္မွ နိုင္ငံေတာ္အာဏာကို လႊဲေျပာင္းရယူေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ရာ ျပည္သူမ်ားက လက္မခံဘဲ ၾကားျဖတ္အစိုးရဖြဲ႕စည္းကို ဆက္လက္ေတာင္းဆိုၿပီး ဆႏၵျပပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ အၾကမ္းဖက္ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းခဲ့သည့္အတြက္ လူေထာင္ခ်ီ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။


Zawgyi Version

၃၁ ႏြစ္်ပည့္ ႐ြစ္ေလးလုံး ဒီမိုေကရစီေအရးေတာၸဳံေန႔ (ဓာတၸဳံ)
DVB
ရႏၠဳႏ္ၿမိဳ႕ မဟာဗႏၶပႏ္းၿခံမြာ ၃၁ ႏြစ္်ပည့္ ႐ြစ္ေလးလုံး ဒီမိုေကရစီေအရးေတာၸဳံေန႔ အခမ္းအနား မစတငၡင္်မျငၠင္း။
ဓာတၸဳံ – ကိုဈာႏ္

႐ြစ္ေလးလုံး သမိုင္း်ဖစၥၪ္အက္ၪ္း

– ၁၉၄၈ ခုႏြစ္ ဇႏၷဝါရီလ ၄ ရၾကၱင္ ၿဗိတိသြ္ထံမြ ်မႏၼာ်ပၫ္ ၾလတႅပ္ေရးရခဲ့ၿပီးေနာက္ ပါလီမႏၵီမိုေကရစီစနစၠို က္င့္သဳံးခဲ့သၫ္။

– ၁၉၆၂ ခုႏြစ္ မတႅ ၂ ရၾကၱင္ စစ္အာဏာသိမ္းခဲ့ၿပီး ထိုအာဏာသိမ္းမႈကို လကၼခံသည့္ ဆႏၵ်ပလႈပ္႐ြားမႈမ္ား စၪ္ဆကၼ်ပတ္႐ြိခဲ့သၫ္။

– အမၫၡံ ဆို႐ြယႅစႅမ္းစၪၠို ေၾကညာခဲ့ၿပီး တပါတီအာဏာ႐ြင္်ဖင့္ အုပၡ္ဳပ္ရႏ္ ၁၉၇၄ ခုႏြစ္ ၿဖဲ႕စၫ္းပုံေအ်ခခံဥေပဒကို ေရးႀဆဲ၍ စစၺိုလၡ္ဳပၼ္ားက အရပ္ဝတႅဲကာ အုပၡ္ဳပၡဲ့သၫ္။

– ယင္းသို႔ အုပၡ္ဳပၼႈကို လကၼခံေၾကာင္း အထငၠရ ေအရးအခင္းေၾတ်ဖစ္ေသာ ဦးသန႔္၊ ၁၉၇၁၊ ၁၉၇၄၊ ၁၉၇၆ ႏြင့္ မႈိင္းရာ်ပည့ၥသၫၱို႔ၾတင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာၡဲ့ၾကသၫ္။

– ၁၉၇၈ စကၱငၻာ ၅ ရၾကၱင္ ေျငစကၠဴမ္ား ဖ္က္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာရာမြ လူထု၏ေမက္နပၼႈမ္ား ေပါၾကၠဲခဲ့ၿပီး ေက္ာင္းသားမ္ား၏ ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ား ်ဖစ္ေပၚခဲ့သၫ္။

– ၁၉၈၈ မတႅ ၁၃ ရၾကၱင္ RIT ေက္ာင္းဝင္းအၾတင္း စု႐ုံးေနၾေကသာ ေက္ာင္းသားထုထဲသို႔ ပစၡတ္ႏြိမၷင္း၍ အငၢ္ငၷီယာေက္ာင္းသား ၂ ဦး က္ဆုံးခဲ့သၫ္။ ရႏၠဳႏၱကၠသိုလ္ေက္ာင္းသားမ္ား ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ား ဆကၱိုက္်ဖစၡဲ့ၿပီး အ်ခား တကၠသိုလ္ေကာလိပၼ္ားသို႔ ကူးစကၡဲ့သၫ္။ အဆိုပါ ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ားအား အၾကမ္းဖက္ ႏြိမၷင္းခံရၿပီး ေက္ာင္းသားအမ္ားအ်ပား ဖမ္းဆီးအက္ၪ္းခ္ ခံခဲ့ရသၫ္။

– ၁၉၈၈ ခုႏြစ္ ျဇႏႅ ေက္ာင္းမ္ား်ပႏၹျင့ၡ္ိႏၼြ စ၍ ေက္ာင္းသားသပိတၱိုၾကၸဲမ္ား ထပၼံ်ဖျစၸားခဲ့ၿပီး ေက္ာင္းဝင္းမြ ၾထကၡ္ိႏၱျင္ ်ပၫ္သဴလူထုပါ ပူးေပါင္းပါဝငႅာခဲ့သၫ္။

– ၁၉၈၈ ခုႏြစ္ ဇူလိုင္ ၂၃ ရၾကၱင္ မဆလ ပါတီ ေအရးေပၚညီလာခံႏြင့္ ေအရးေပၚလႊတ္ေတာ္ အစၫ္းေအဝးမ္ား ေခၚယူခဲ့ၿပီး ပါတီစုံစနစ္သို႔ ေ်ပာင္းလဲ ေမ်ပာင္းလဲကို မဲၿခဲဆုံး်ဖတ္ရာမြာ ေမ်ပာင္းႏိုင္ေၾကာင္း ဆုံး်ဖတ္ေၾကညာခဲ့သၫ္။ သမၼတ ေအ်ပာင္းအလဲကိုလၫ္း ်ပဳလုပၡဲ့သၫ္။

– ်ပၫ္သဴလူထု၏ ေမက္နပၼႈမ္ား အ်မင့္ဆဳံးသို႔ ေရာကၡဲ့ၿပီး ၁၉၈၈ ၾသဂုတႅဆႏ္း ၃ ရၾကၱင္ ရႏၠဳႏ္ၿမိဳ႕႐ြိ လမ္းမ္ားေပၚ ခ္ီတက္ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ား ်ဖျစၸားခဲ့သၫ္။

– ၁၉၈၈ ခုႏြစ္ ၾသဂုတႅ ၈ ရၾကၱင္ ်ပၫႅဳံးၾကၽတ္ သပိတ္ေမြာက္ ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ား ်ဖျစၸားခဲ့ၿပီး လမ္းမ္ားေပၚၾတင္ ပစၡတ္ႏြိမၷင္းခဲ့ရာ ်ပၫ္သဴေထာငၡ္ီ ေသဆုံးခဲ့ရသၫ္။ ႏိုင္ငံ့ဝႏၳမ္းမ္ားပါ ပူးေပါင္းပါဝငႅာခဲ့ၿပီး ဝႏၳမ္းေပါင္းစုံ ေအေၾထၾထသပိတ္ႀကီး်ဖစၡဲ့ရာ အစိုးရယႏၲရားမ္ား ရပ္ဆိုင္းၾသားခဲ့သၫ္။ ်ပၫ္သဴ႕ဆေႏၵလ့လာစုံစမ္းေရး ေကာၼ႐ြငၠို ၿဖဲ႕စၫ္းခဲ့ၿပီး မၾကာမီ ်ပႏႅၫၹ္က္သိမ္းခဲ့သၫ္။ ထို႔ေနာက္ ေအရးေပၚလႊတ္ေတာ္ ထပၼံေခၚယူခဲ့ၿပီး ပါတီစုံ ေ႐ျးေကာၾကၸဲ က္င္းပရႏ္ ေသဘာတူခဲ့သၫ္။ သမတေအ်ပာင္းအလဲကို ထပၼံ ်ပဳလုပၡဲ့သၫ္။

– သို႔ရာၾတင္ တစၸါတီအၾတင္းမြ လူေအ်ပာင္းအလဲ လုပ္်ခင္းမြ္သာ်ဖစ္၍ ်ပၫ္သဴလူထုက လကၼခံဘဲ ၾကား်ဖတ္အစိုးရ ၿဖဲ႕စၫ္းေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကၿပီး ေအေၾထၾထသပိတ္ႀကီးကို ဆကႅက္ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသၫ္။

– ၁၉၈၈ စကၱငၻာ ၁၈ ရၾကၱင္ စစၱပၼြ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို လႊဲေ်ပာင္းရယူေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ရာ ်ပၫ္သဴမ္ားက လကၼခံဘဲ ၾကား်ဖတ္အစိုးရၿဖဲ႕စၫ္းကို ဆကႅက္ေတာင္းဆိုၿပီး ဆႏၵ်ပၿပဲမ္ား ဆကႅက္်ဖျစၸားခဲ့ရာ အၾကမ္းဖကၸစၡတ္ႏြိမၷင္းခဲ့သည့္အၾတက္ လူေထာငၡ္ီ ေသဆုံးခဲ့ရသၫ္။

Source : DVB