fbpx

သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ႏွင့္ ကယ္ဆယ္ေရး (အယ္ဒီတာအာေဘာ္)

ကမၻာ့ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲတြင္ ကမၻာ့နိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ား ရာသီဥတု ဆိုး႐ြားမႈဒဏ္ကို အနည္းႏွင့္အမ်ား ခံေနၾကရသည္ပင္။ ထိုျဖစ္ရပ္မ်ားထဲတြင္ တတိယဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲနိုင္ငံမ်ားက ပို၍ ခံၾကရသည္မွာ ဓမၼတာတခုပင္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ျဖစ္ရသည္မွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းမႈဆိုင္ရာ အသိပညာ နည္းပါးေနျခင္းကို ေတြ႕ရသည္။ ထို႔အျပင္ အစိုးရတရပ္၏ ပညာရွင္တို႔အေပၚ ကိုးစားမႈမရွိသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရပါသည္။ ဤျဖစ္ရပ္မ်ိဳးသည္ အာဏာရွင္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အာဏာရွင္စနစ္မွ ေျပာင္းလဲစ နိုင္ငံအမ်ားစုတြင္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိသည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။

အဆိုပါျဖစ္ရပ္မ်ိဳးကို ျမန္မာနိုင္ငံတြင္လည္း ႀကဳံေတြ႕ေနသည္ကို စာနယ္ဇင္းမ်ား ႐ုပ္သံမ်ားႏွင့္ လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာမ်ားတြင္ လတ္တေလာ ေဖာ္ျပေနေသာ သတင္းမ်ားက သက္ေသခံေနသည္။ ဆိုး႐ြားစြာ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ရာသီဥတုေၾကာင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ကိုသာမက လူတို႔၏ မဆင္မျခင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈတို႔ပါ ေပါင္းစပ္၍ ျပည္သူတို႔ ခံစားသင့္သည္ထက္ ပိုခံစားခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။

ယခုလအတြင္း မြန္ျပည္နယ္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ သဲျဖဴကုန္း႐ြာ ေျမၿပိဳက်မႈသည္ သဘာဝေဘးသာမက လူလုပ္ေဘးပါ ေပါင္းစပ္ပါဝင္ေနသည္ကို ျမင္ေတြ႕နိုင္ပါသည္။

ျဖစ္စဥ္ကို ျပန္လည္သုံးသပ္ၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ေက်ာက္မိုင္းမ်ား လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ေလာက္မွ စတင္ ၾကည့္ရမည္ဆိုလွ်င္ပင္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္တခုတည္းပင္ ေက်ာက္မိုင္းေပါင္း ၂၂ မိုင္းထိ လုပ္ကိုင္ေနသည္ဟု သိရသည္။ ထိုေဒသအနီးရွိ က်ိဳက္ထိုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေက်ာက္မိုင္း ၄၈ မိုင္းရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ယင္းေက်ာက္မိုင္းအားလုံးကို အႏွစ္ ၃၀ စာခ်ဳပ္ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ ျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ မိုင္းခြဲသံေတြႏွင့္ မိုင္းေၾကာင့္ ေျမႀကီးတုန္ခါမႈဒဏ္ကို အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ခံေနၾကရသည္။ ယင္းျဖစ္စဥ္၏ ဆိုး႐ြားမႈ အတိုင္းအတာကိုကား ေဒသခံတို႔ မသိရွိနိုင္ပါေခ်။

ထို႔အျပင္ အဆိုပါေဒသမ်ား၌ ေ႐ႊက်င္မႈကလည္း ရွိေနေသးသည္။ ေက်ာက္ေတာင္မိုင္းခြဲျခင္း၊ သစ္ေတာျပဳန္းတီးျခင္းႏွင့္ ေ႐ႊက်င္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေျမျပင္အေနအထား ေျပာင္းလဲေနျခင္း၊ အက္ကြဲေနျခင္းတို႔ကိုမူ သတိမမူမိခဲ့ၾကေပ။ ထို႔အျပင္ ျမစ္ေၾကာင္းေျပာင္းလဲမႈတို႔ကို သိသိသာသာ ျမင္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း လ်စ္လ်ဴရႈမိခဲ့ၾကသည္။ ယင္းေၾကာင့္ဟု ဆက္စပ္စဥ္းစားမိၾကဟန္မတူ။ ေက်ာက္မိုင္းခ်ထားခဲ့မႈမွာလည္း လူေနေက်း႐ြာမ်ားႏွင့္ ၄ မိုင္ေက်ာ္ခန႔္တြင္ ေပးထားရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဥပေဒကို လိုက္နာခဲ့ၾကဟန္လည္း မရွိသည္ကို ေတြ႕ျမင္ေနရသည္။ အဆိုးဆုံးေသာအခ်က္မွာ ေက်ာက္မိုင္းလုပ္ငန္းအား ခ်ေပးထားၿပီးေနာက္ပိုင္း ေျမျပင္အေျခအေနအား ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈ မရွိျခင္းမွာ အားနည္းခ်က္ပင္ျဖစ္မည္ဟု ဆိုနိုင္သည္။

ယင္းကဲ့သို႔ အဘက္ဘက္ အားနည္းခ်က္ႏွင့္ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္တို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ေအာက္ပိုင္းတခုလုံး ေရႀကီးမိုးႀကီး သဘာဝေဘးႏွင့္ ႀကဳံႀကိဳက္တိုက္ဆိုင္ခ်ိန္ ၉.၈.၁၉ ေန႕တြင္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ သဲျဖဴကုန္းေက်း႐ြာ၌ ေျမၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၆၀ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့ရသည္ဟု ဒီဗြီဘီ ေနာက္ဆုံးသတင္းအရ သိရသည္။ ထို႔ထက္မက ေသဆုံးဖို႔မ်ားသည္ဟု ယူဆရပါသည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မ်ားက ဆက္လက္ရွာေဖြ ကယ္ထုတ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ေနာက္ထပ္ ေျမၿပိဳက်မႈမ်ားလည္း ထပ္မံျဖစ္ေပၚလာနိုင္ေသးသည္ဟု ဘူမိေဗဒ ပညာရွင္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္တို႔ အဆိုအရ သိရသည္။ ၎တို႔အဆိုအရ ဒ႐ုန္း (Drone) ျဖင့္ ပ်ံသန္းၾကည့္ရႈရာတြင္ ေျမျပင္ တေလွ်ာက္၌ မိုင္းဒဏ္ေၾကာင့္ အက္ကြဲေနေသာ အေျခအေနတရပ္ ျဖစ္ေပၚေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ေျပာၾကားခ်က္အရ သိရေပသည္။

ထို႔အျပင္ အျခားေသာေဒသမ်ား၌လည္း ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္းႏွင့္ ေျမၿပိဳျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္တို႔လည္း ရွိေပသည္။ သဘာေဘးအား တားဆီးရန္ ခက္ခဲေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္၌ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕မ်ား အခ်ိန္မီေရာက္ရွိေရးႏွင့္ စနစ္တက် ကယ္ဆယ္နိုင္ေရးအတြက္မူ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ စီမံခန႔္ခြဲထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ၾကည့္လွ်င္ တႀကိမ္တခါမဟုတ္ ႏွစ္စဥ္ ေရႀကီးေရလွ်ံသဘာဝေဘးကို ႀကဳံေတြ႕ေနရၿမဲပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္ ႀကိဳတင္စီမံခန႔္ခြဲေရးမွာ ပိုသည္မရွိ လိုအပ္ေနဦးမည္သာ။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ သဘာဝေဘးကို ႀကိဳတင္မကာကြယ္နိုင္ေသးေသာ္လည္း လူလုပ္ေဘးဆိုးမ်ားကိုေတာ့ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေပးပါရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္။


Zawgyi Version

သဘာေဝဘးအႏၲရာယ္ႏြင့္ ကယ္ဆယ္ေရး (အယၵီတာအာေဘာ္)
DVB

ကမာၻ႔ရာသီဥတု ေအ်ပာင္းအလဲၾတင္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံ ေအတာၼ္ားမ္ား ရာသီဥတု ဆိုးျရားမႈဒဏၠို အနၫ္းႏြင့္အမ္ား ခံေနၾကရသၫၸင္။ ထို်ဖစ္ရပၼ္ားထဲၾတင္ တတိယၿဖံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ္ားက ပို၍ ခံၾကရသၫၼြာ ဓမၼတာတခုပင္်ဖစ္သၫ္။ ယင္းသို႔်ဖစ္ရသၫၼြာ သဘာဝပတ္ဝႏ္းက္င္ ထိႏ္းသိမ္းမႈဆိုင္ရာ အသိပညာ နၫ္းပါးေန်ခင္းကို ေၾတ႔ရသၫ္။ ထို႔အ်ပင္ အစိုးရတရပ္၏ ပညာ႐ြငၱို႔ေအပၚ ကိုးစားမႈမ႐ြိသၫၠိုလၫ္း ေၾတ႔ရပါသၫ္။ ဤ်ဖစ္ရပၼ္ိဳးသၫ္ အာဏာ႐ြင္ႏိုင္ငံမ္ားႏြင့္ အာဏာ႐ြငၥနစၼြ ေ်ပာင္းလဲစ ႏိုင္ငံအမ္ားစုၾတင္ ်ဖစ္ေပၚေလ့႐ြိသၫ္ဟဳ ဆိုၾကပါသၫ္။

အဆိုပါ်ဖစ္ရပၼ္ိဳးကို ်မႏၼာႏိုင္ငံၾတငႅၫ္း ႀကဳံေၾတ႔ေနသၫၠို စာနယၨင္းမ္ား ႐ုပ္သံမ္ားႏြင့္ လူမႈၾကႏ္ရက္ မီဒီယာမ္ားၾတင္ လေတၱလာ ေဖာ္်ေပေနသာ သတင္းမ္ားက သက္ေသခံေနသၫ္။ ဆိုးျရားျစာ ်ဖစ္ေပၚေေနသာ ရာသီဥတုေၾကာင့္ သဘာေဝဘးအႏၲရာယၠိုသာမက လူတို႔၏ မဆငၼ်ခငႅဳပ္ေဆာငၡဲ့မႈတို႔ပါ ေပါင္းစပ္၍ ်ပၫ္သဴတို႔ ခံစားသင့္သၫၳက္ ပိုခံစားခဲ့သၫၠို ေၾတ႔ရပါသၫ္။

ယခုလအၾတင္း ျမႏ္်ပၫၷယ္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္႐ြိ သဲ်ဖဴကုႏ္းျရာ ေ်မၿပိဳက္မႈသၫ္ သဘာေဝဘးသာမက လူလုပ္ေဘးပါ ေပါင္းစပၸါဝင္ေနသၫၠို ်မင္ေၾတ႔ႏိုငၸါသၫ္။

်ဖစၥၪၠို ်ပႏႅၫ္သဳံးသပ္ၾကည့ႅြ္င္ ်မႏၼာႏိုင္ငံ၌ ေက္ာကၼိုင္းမ္ား လုပၠိုငၡဲ့သၫၼြာ ၾကာၿပီ်ဖစ္သၫ္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၁ ခုႏြစ္ေလာကၼြ စတင္ ၾကည့္ရမၫ္ဆိုလြ္ငၸင္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယၱခုတၫ္းပင္ ေက္ာကၼိုင္းေပါင္း ၂၂ မိုင္းထိ လုပၠိုင္ေနသၫ္ဟဳ သိရသၫ္။ ထိုေဒသအနီး႐ြိ က္ိဳကၳိုၿမိဳ႕နၾယၱင္ ေက္ာကၼိုင္း ၄၈ မိုင္း႐ြိသၫၠို ေၾတ႔ရသၫ္။ ယင္းေက္ာကၼိုင္းအားလုံးကို အႏြစ္ ၃၀ စာခ္ဳပ္်ဖင့္ လုပၠိုျငၡင့္ ်ပဳထား်ခင္း်ဖစ္သၫ္။ ေဒသခံမ္ားေအန်ဖင့္ မိုင္းၿခဲသံေၾတႏြင့္ မိုင္းေၾကာင့္ ေ်မႀကီးတုႏၡါမႈဒဏၠို အခ္ိႏ္ႏြင့္အမြ္ ခံေနၾကရသၫ္။ ယင္း်ဖစၥၪ္၏ ဆိုးျရားမႈ အတိုင္းအတာကိုကား ေဒသခံတို႔ မသိ႐ြိႏိုငၸါေခ္။

ထို႔အ်ပင္ အဆိုပါေဒသမ္ား၌ ေ႐ႊက္ငၼႈကလၫ္း ႐ြိေေနသးသၫ္။ ေက္ာက္ေတာငၼိုင္းၿခဲ်ခင္း၊ သစ္ေတာ်ပဳႏ္းတီး်ခင္းႏြင့္ ေ႐ႊက္င္်ခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေ်မ်ပင္ေအနအထား ေ်ပာင္းလဲေန်ခင္း၊ အၾကၠဲေန်ခင္းတို႔ကိုမူ သတိမမူမိခဲ့ၾေကပ။ ထို႔အ်ပင္ ်မစ္ေၾကာင္းေ်ပာင္းလဲမႈတို႔ကို သိသိသာသာ ်မငၡဲ့ၾေကသာႅၫ္း လ္စႅ္ဴ႐ႈမိခဲ့ၾကသၫ္။ ယင္းေၾကာင့္ဟဳ ဆကၥပၥၪ္းစားမိၾကဟႏၼတူ။ ေက္ာကၼိုင္းခ္ထားခဲ့မႈမြာလၫ္း လူေေနက္းျရာမ္ားႏြင့္ ၄ မိုင္ေက္ာၡန႔ၱျင္ ေပးထားရမၫ္်ဖစ္ေသာႅၫ္း ဥေပဒကို လိုကၷာခဲ့ၾကဟႏႅၫ္း မ႐ြိသၫၠို ေၾတ႔်မင္ေနရသၫ္။ အဆိုးဆုံးေသာအခ္ကၼြာ ေက္ာကၼိုင္းလုပ္ငႏ္းအား ခ္ေပးထားၿပီးေနာကၸိုင္း ေ်မ်ပင္ေအ်ခေအနအား ၾကင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈ မ႐ြိ်ခင္းမြာ အားနၫ္းခ္ကၸင္်ဖစၼၫ္ဟဳ ဆိုႏိုင္သၫ္။

ယင္းကဲ့သို႔ အဘကၻက္ အားနၫ္းခ္က္ႏြင့္ ခ္ိဳ႕ၾယင္းခ္ကၱို႔ေၾကာင့္ ်မႏၼာ်ပၫ္ေအာကၸိုင္းတခုလုံး ေရႀကီးမိုးႀကီး သဘာေဝဘးႏြင့္ ႀကဳံႀကိဳကၱိုက္ဆိုငၡ္ိႏ္ ၉.၈.၁၉ ေန႔ၾတင္ ေပါင္ၿမိဳ႕နယ္ သဲ်ဖဴကုႏ္းေက္းျရာ၌ ေ်မၿပိဳက္မႈေၾကာင့္ လူေပါင္း ၆၀ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့ရသၫ္ဟဳ ဒီၿဗီဘီ ေနာက္ဆဳံးသတင္းအရ သိရသၫ္။ ထို႔ထကၼက ေသဆုံးဖို႔မ္ားသၫ္ဟဳ ယူဆရပါသၫ္။ လက္႐ြိေအ်ခေအနၾတင္ ကယ္ဆယ္ေရးအၿဖဲ႔မ္ားက ဆကႅက္႐ြာေျဖ ကယၳဳတ္ေနၾကဆဲ ်ဖစ္သၫ္။ ထို႔အ်ပင္ ေနာကၳပ္ ေ်မၿပိဳက္မႈမ္ားလၫ္း ထပၼံ်ဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေသးသၫ္ဟဳ ဘူမိေဗဒ ပညာ႐ြင္အခ္ိဳ႕ႏြင့္ ၾကၽမ္းက္ငၸညာ႐ြငၱို႔ အဆိုအရ သိရသၫ္။ ၎တို႔အဆိုအရ ဒ႐ုႏ္း (Drone) ်ဖင့္ ပ္ံသႏ္းၾကည့္႐ႈရာၾတင္ ေ်မ်ပင္ ေတလြ္ာက္၌ မိုင္းဒဏ္ေၾကာင့္ အၾကၠဲေေနသာ ေအ်ခေအနတရပ္ ်ဖစ္ေပၚေနသၫၠို ေၾတ႔ေရၾကာင္း ေ်ပာၾကားခ္က္အရ သိေရပသၫ္။

ထို႔အ်ပင္ အ်ခားေသာေဒသမ္ား၌လၫ္း ေရႀကီးေရလြ္ံ်ခင္းႏြင့္ ေ်မၿပိဳ်ခင္းမ္ား ်ဖစ္ေပၚေနသၫၱို႔လၫ္း ႐ြိေပသၫ္။ သဘာေဘးအား တားဆီးရႏ္ ခကၡဲေသာႅၫ္း ်ဖျစၸားၿပီးေနာက္၌ ကယ္ဆယ္ေရးအၿဖဲ႔မ္ား အခ္ိႏၼီေရာက္႐ြိေရးႏြင့္ စနစၱက္ ကယ္ဆယ္ႏိုင္ေရးအၾတကၼဴ ႀကိဳတင္်ပင္ဆင္ စီမံခန႔ၡျဲထားရႏ္ လိုအပၸါသၫ္။ ်မႏၼာႏိုင္ငံေအန်ဖင့္ၾကည့ႅြ္င္ တႀကိမၱခါမဟုတ္ ႏြစၥၪ္ ေရႀကီးေရလြ္ံသဘာေဝဘးကို ႀကဳံေၾတ႕ေနရၿမဲပင္ ်ဖစ္သၫ္။ သို႔အၾတက္ ႀကိဳတငၥီမံခန႔ၡျဲေရးမြာ ပိုသၫၼ႐ြိ လိုအပ္ေနဦးမၫ္သာ။ မၫ္သို႔ပင္်ဖစ္ေစ သဘာေဝဘးကို ႀကိဳတငၼကာၾကယ္ႏိုင္ေသးေသာႅၫ္း လူလုပ္ေဘးဆိုးမ္ားကိုေတာ့ ႀကိဳတငၠာၾကယ္ေပးပါရႏ္ လိုအပ္ေနၿပီ်ဖစ္ေၾကာင္း တင္်ပလိုက္ရပါသၫ္။

Source : DVB