fbpx

အေမြဆက္ခံေရး (ဥပေဒေရးရာ အေမးအေျဖ)

အေမြဆက္ခံေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး လူမႈကြန္ရက္ေပၚက ေမးျမန္းလာတာေတြကို ဦးေက်ာ္ေဇယ် (ဥပေဒပညာရွင္၊ စာေရးဆရာ ) အား ဒီဗြီဘီက ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး – က်မတို႔မွာ ညီအမ ၃ ေယာက္ရွိပါတယ္။ အေမက အရင္ကြယ္လြန္ၿပီး အေဖက ေနာက္မွ ကြယ္လြန္ပါတယ္။ အေဖ မကြယ္လြန္ခင္မွာ အတူေနသမီး အပ်ိဳႀကီးျဖစ္သူကို လက္ရွိေနထိုင္တဲ့ အိမ္ၿခံေျမတစ္ခုလုံးကို အပိုင္ေပးစာခ်ဳပ္နဲ႕ မွတ္ပုံတင္ၿပီး ေပးခဲ့ပါတယ္။ အေဖ ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ က်န္တဲ့ညီမေတြက ဒီအိမ္ႀကီးနံေဘးမွာပဲ အဖီဆြယ္ၿပီး ေနရပါတယ္။ က်န္တဲ့ အေမြဆိုင္ သမီးေတြအေနနဲ႕ ဒီအိမ္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆိုင္ခြင့္ မရွိေတာ့ဘူးလား ဆိုတာ သိပါရေစ။

ေျဖ – အပိုင္ေပးတာဟာ ဥပေဒနဲ႕အညီလား ပထမ စဥ္းစားရတာေပါ့။ စာခ်ဳပ္စာတမ္း မွတ္ပုံတင္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၆(ခ) အရ မေ႐ႊ႕မေျပာင္းနိုင္တဲ့ပစၥည္းကို တန္ဖိုးလည္း တစ္သိန္းအထက္ ျဖစ္မယ္၊ အဲဒါကို လႊဲေျပာင္းေရာင္းခ်မယ္ ဆိုရင္ မလြဲမေသြ မွတ္ပုံတင္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္မွ တရားဝင္မယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အဲဒီဥပေဒနဲ႕အညီ မွတ္ပုံတင္ စာခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့ ေပးလိုက္တဲ့အတြက္ ေပးကမ္းျခင္း စာခ်ဳပ္ဟာ တည္ၿမဲခိုင္မာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။  ဒါေပမဲ့ ျမန႔္မာဓေလ့ထုံးတမ္းဥပေဒမွာ မိဘမ်ား ကြယ္လြန္ဆုံးပါးသြားတဲ့အခါမွာ အေမြပစၥည္းဟာ တဦးတည္းကပဲ အျပည့္ရၿပီး က်န္ပုဂၢိုလ္ေတြက တစိုးတေစ့မွ် မရဘူးဆိုရင္ ဒီေပးကမ္းျခင္း ပ်က္တယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ဒီေတာ့ ပထမ ေပးကမ္းျခင္းမွာ မိဘရွိေနေတာ့ ဒီျပႆနာက မေပၚဘူး။ ဒါေပမဲ့ မိဘ ဆုံးသြားတဲ့အခါမွာ ဒုတိယျပႆနာက ဝင္လာတယ္။ က်န္တဲ့သားသမီးက ဘာရသလဲ။ ဘာမွ မရဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေစာေစာကေျပာသလို စာခ်ဳပ္စာတမ္းမွတ္ပုံတင္႐ုံးမွာ ေပးကမ္းျခင္းစာခ်ဳပ္နဲ႕ ေပးထားတာသည္ အလိုလို ပ်က္သြားပါတယ္။ ဖ်က္သိမ္းစရာ မလိုဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်န္တဲ့ ႏွစ္ေယာက္အေနနဲ႕က အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရနိုင္တယ္။ ဒီေျမႀကီးတစ္ခုလုံးဟာ အေမြဆိုင္ပစၥည္းအျဖစ္ မွတ္ယူရမယ္လို႔ ေျဖၾကားေပးခ်င္ပါတယ္။ 

ေမး – က်မက တဦးတည္းေသာ သမီးပါ။ အေမ သက္ရွိထင္ရွား ရွိစဥ္အခါက အဘိုး အဘြားပိုင္ အေမြဆိုင္အိမ္ကို က်န္တဲ့ ဦးေလးနဲ႕ အေဒၚဆီမွာ ေငြျပန္အမ္းၿပီး ရယူထားပါတယ္။ လက္ရွိမွာ ဒီအိမ္မွာ ဦးေလးနဲ႕ အေဒၚတို႔ မိသားစု ေနထိုင္ပါတယ္။ အေမ့အမည္နဲ႕ စာခ်ဳပ္စာတမ္း မလုပ္ရေသးပါဘူး။ စည္ပင္မွာ အိမ္ပိုင္ရွင္ အမည္ေျပာထားတဲ့အတြက္ စည္ပင္ကလာတဲ့ ေျပစာေတြေပၚမွာေတာ့ အေမ့နာမည္နဲ႕ပါ။ မႏွစ္က အေမ ဆုံးသြားပါတယ္။ ဒီအိမ္ကို ေရာင္းမယ္ဆိုေတာ့ ဦးေလးရဲ႕ သားသမီးေတြက မႀကိဳက္ပါဘူး။ အေမ မဆုံးခင္က က်န္းမာေရး မေကာင္းလို႔ ေရာင္းမယ္လုပ္ေတာ့ သူတို႔က ျပန္ဝယ္မယ္ဆိုၿပီး ေအာက္ေၾကးနဲ႕ ေဈးျဖတ္ပါတယ္။ မေရာင္းျဖစ္ပါ။ က်မအေနနဲ႕ ဒီအိမ္ကို တရားဝင္ အမည္ေပါက္ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ဆိုတာကို လမ္းၫႊန္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။

‌‌ေျဖ – သူကေတာ့ အေမြဆိုင္သားသမီး သုံးေယာက္ ရွိတာေပါ့။ သူ႕အေမရယ္၊ အေဒၚရယ္၊ ဦးေလးရယ္ေပါ့။ သူ႕အေမက ဒီအေမြဆိုင္ပစၥည္းကို  ေငြအမ္းၿပီး သူက ယူလိုက္တာေပါ့။ ခိုင္ခိုင္မာမာ ခ်ဳပ္ထားတာ ရွိသလား မရွိဘူးဆိုတာေတာ့ မေပၚေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ယူထားတယ္ဆိုေတာ့ အေထာက္အထားေတာ့ ရွိေနၿပီ။ အိမ္ကို စည္ပင္နာမည္ ေျပာင္းတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အခြန္နဲ႕ စပ္ဆိုင္တာ ျဖစ္မွာေပါ့။ အခြန္ေျပစာေတြမွာေတာ့ သူ႕အေမနာမည္ ေပါက္သြားလို႔ေပါ့ေနာ္။ ေပါက္သြားၿပီဆိုေတာ့ ဒါနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ထုခြဲေရာင္းခ်မယ့္အခါက်ေတာ့၊ လက္ရွိေနတယ္ ဆိုေတာ့ ဘယ္သေဘာတူနိုင္မလဲ။ ဒါေပမဲ့ ေျပာင္းမယ့္ကိစၥမွာ (သူတို႔ကလည္း ဝယ္မယ္ဆိုတာ ေအာက္ေဈးနဲ႕ ေျပာတာကိုး) သူကလည္း မေက်နပ္ဘူး၊ သူ႕နာမည္ေပါက္ေအာင္ လုပ္လို႔ရမယ္ဆိုတာ သူက သိခ်င္တယ္။

ဆိုေတာ့ ေစာေစာကေျပာသလို စာခ်ဳပ္ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွိမယ္၊ သက္ေသ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွိမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ ပူစရာမရွိပါဘူး။ အေဒၚနဲ႕ ညွိၿပီးေတာ့ သူ႕အမည္ေျပာင္းဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆို႐ုံပဲေပါ့။ ေတာင္းဆိုလို႔ လြယ္လြယ္ကူကူ သေဘာတူရင္လည္း ၿပီးတာပဲေပါ့။ အဲလိုမွ သေဘာမတူဘူး ဆိုရင္ေတာ့ သူ႕အမည္ေပါက္ေအာင္ လုပ္ရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့၊ တရားစြဲရမယ္။ အေမြဆိုင္အိမ္ကို အေမြဆိုင္သားခ်င္းမ်ားထံမွ ဝယ္ယူပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည္မွာ မွန္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာေပးေစလိုမႈနဲ႕ ဒီအိမ္မွာေနတဲ့လူေတြကို ဖယ္ရွားၿပီး လက္ေရာက္ရလိုမႈ စြဲကို စြဲရပါမယ္။ သီးျခားသက္သာခြင့္ဥပေဒပုဒ္မ ၄၂ အရ စြဲရမယ္။ ဒီအိမ္ႀကီးဟာ သူ႕မိဘ ပိုင္ခဲ့တာ၊ သူ ပိုင္တယ္ေပါ့၊ ဒါေၾကာင့္ အေမြဆက္ခံပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရွိတယ္ေပါ့။ အဲဒါကို ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာေပးေစလိုမႈ စြဲတဲ့အခါမွာ ေနာက္ဆက္တြဲသက္သာခြင့္က မေတာင္းလို႔ မရဘူး။ ေနာက္ဆက္တြဲက ဒီအေဒၚနဲ႕ ဦးေလးကို ဖယ္ရွားခိုင္းၿပီး အိမ္ဥပစာကို လက္ေရာက္ရဖို႔ သူက လုပ္ရမွာကိုး၊ အဲဒီ ၄၂ နဲ႕စြဲတဲ့အခါမွာ ေစာေစာက ေျပာသလို ေခါင္းစီး တပ္ၿပီးေတာ့ စြဲမွ နိုင္ေတာ့မွသာလွ်င္ အဲဒီ အနိုင္ဒီကရီကို ျပၿပီးေတာ့ သူနာမည္ အမည္ေဖာက္လို႔ရပါလိမ့္မယ္။ ညွိုနိုင္းလို႔ အဆင္ေျပရင္လည္း တရားစြဲစရာ မလိုဘူး၊ အမည္ေဖာက္လို႔ ရတာေပါ့။ ညွိႏွိုင္းလို႔ မရရင္လည္း ဒီနည္းကို က်င့္သုံးဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ပဲ ေျဖၾကားခ်င္ပါတယ္။  

ေမး – မိဘႏွစ္ပါး ကြာရွင္းခ်ိန္မွာ မိခင္ ဒါမွမဟုတ္ ဖခင္ဘက္ကို ပါသြားတဲ့ သားသမီးေတြအေနနဲ႕ က်န္တဲ့ မိခင္၊ သို႔မဟုတ္ ဖခင္ကို လုံးဝ အဆက္အသြယ္မလုပ္၊ ျပန္မၾကည့္ဘူးဆိုရင္ အေမြမရထိုက္ဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ ဟုတ္ပါသလား။ အမေမြရထိုက္ေၾကာင္း တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ ဥပေဒအရ လုပ္လို႔ရ နိုင္ပါသလား။

ေျဖ – လင္မယား ကြာၾကၿပီဆိုရင္ ပစၥည္းခန္းလည္း ခြဲရတာေပါ့၊ သား၊ သမီးေတြ ရွိတဲ့အခါဆိုရင္လည္း ဘယ္သူက ဘာယူဆိုၿပီးေတာ့ မိဘေတြက စီမံေပးရတာပဲ။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို ကြဲကြာသြားၾကၿပီး ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ အတူ မေနတဲ့ သားသမီးဟာ အျခားမိဘေတြဆီကေနၿပီးေတာ့ အေမြဆက္ခံပိုင္ခြင့္က ဥပေဒအရေတာ့ မရေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ်ိန္မွာရလဲဆိုေတာ့ အခ်က္ သုံးခ်က္ ရွိပါတယ္။ တစ္အခ်က္အေနနဲ႕  အတူမေနတဲ့မိဘကို သားသမီးက သားသမီးတို႔ ဝတၱရားရွိသည့္အတိုင္း မိဘအေပၚ သြားၿပီးျပဳစုမယ္၊ ေဆာင္႐ြက္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္တခ်က္ ရွိရမယ္။ ေနာက္တခါ မိဘနဲ႕သားသမီး အတူမေနတဲ့ မိဘနဲ႕ ကြဲကြာေနတဲ့ သားသမီး သံေယာဇဥ္အဆက္အသြယ္ရွိ၊ မရွိ၊ ဒီအခ်က္က အေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးအခ်က္ကေတာ့ အတူမေနတဲ့ မိဘက အတူမေနတဲ့ သားသမီးကို သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုဝင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံလား ဆိုတဲ့ အခ်က္သုံးခ်က္ေပ့ါ။ အဲဒီအခ်က္သုံးခ်က္ကိုသာ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့မယ္ဆိုရင၊္ အတူမေနတဲ့ သားသမီးက ေဆာင္႐ြက္ခဲ့မယ္၊ ေနာက္ အတူမေနတဲ့ မိဘမ်ားက လက္ခံမယ္ဆိုရင္၊ အတူမေနတဲ့မိဘရဲ႕ အေမြကို ဆက္ခံခြင့္ရွိတယ္လို႔ပဲ ေျဖၾကားခ်င္ပါတယ္။ 

ေမး – ဆရာရွင့္ ။ က်မတို႔ေမာင္ႏွမ ၄ ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္က မယ္သီလရွင္ဝတ္ေနတာ ၇ ႏွစ္ရွိပါၿပီ ။ မိဘေတြလည္း ဆုံးကုန္ၿပီေတာ့ အေမြခြဲတဲ့အခါ ညီမျဖစ္သူ သီလရွင္အေနနဲ႕ အေမြရပိုင္ခြင့္ ရွိပါသလား ။

ေျဖ – ဒါလည္း ျမန္မာ့ဓေလ့ထုံးတမ္း ဥပေဒထဲမွာပါ ပါတယ္။ သီလရွင္၊ ဖိုးသူေတာ္၊ ရဟန္း ဆိုတာ ကြာျခားခ်က္ ရွိပါတယ္။ ရဟန္းေဘာင္ကို ဝင္တယ္ဆိုတာကေတာ့ ဥပါသကာကံ ခံယူတယ္လို႔ ဆိုတာေပါ့။ ဒီဥပါသကာကံကို ခံယူတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆြးခန္းမ်ိဳးခန္းလည္း ျပတ္ပါတယ္။ ပစၥည္းခန္းလည္း ျပတ္ပါတယ္။ အေမြလည္း မရေတာ့ဘူး။ သီလရွင္၊ ဖိုးသူေတာ္ ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဥပါသကီမလို႔ ေခၚတယ္။  ဥပါသကီမသည္ အေမြခန္းနဲ႕ ပက္သက္ၿပီး ခံစားခြင့္ရွိတယ္။ ဘိကၡဳနီမ ဆိုတာ သတ္သတ္ရွိေသးတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ သီလရွင္ ဆိုတာကေတာ့ ဘီကၡဳနီမနဲ႕ မတူဘူး။ အဲေတာ့ သီလရွင္ ဆိုတာတာ အေမြဆက္ခံခြင့္ ရွိတယ္လို႔ ေျဖၾကားခ်င္ပါတယ္။

ေမး – က်မက အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ပါ။ ဖခင္က ေနာက္အိမ္ေထာင္နဲ႕ သားသမီး ၄ ေယာက္ ရွိပါတယ္။ အတူေနေနရင္း ဖခင္ဆုံးသြားေတာ့ က်မကို မိေထြးက သန္ေခါင္စာရင္း ထုတ္ခိုင္းၿပီး အိမ္ေပၚက ႏွင္ခ်ပါတယ္။ က်မ အမ်ိဳးေတြက မခံခ်င္လို႔ အေမြေတာင္းခိုင္းပါတယ္။ အစၥလာမ္ အေမြပုံအရ က်မက ၆ ပုံ ၁ ပုံ ရရွိပါတယ္။ မိေထြးက အေမြပုံကို တိတိက်က် ခြဲမေပးဘဲ အတြင္းပစၥည္းေရာင္းေပးၿပီး အေမြစြန႔္လႊတ္စာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ၁၃ ႏွစ္ ရွိပါၿပီ။ က်မအေနနဲ႕ မိေထြးဆီက က်န္တဲ့အေမြကို ဆက္ေတာင္းလို႔ ရပါေသးလား ဆိုတာကို ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္။

ေျဖ – သူက အတင္းအဓမၼ အေမြစြန႔္လြတ္ေၾကာင္း လက္မွတ္ထိုးခိုင္တယ္၊ ၆ ပုံ ၁ ပုံလည္း မေပးဘူးဆိုရင္၊ အဲဒီအခ်က္ ခိုင္မာတယ္ဆိုရင္ သက္ေသျပၿပီးေတာ့ ဒီစာခ်ဳပ္ဖ်က္သိမ္းေပးဖို႔ဆိုၿပီး တရားစြဲလို႔ေတာင္ ရပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္ ၃ ႏွစ္ပဲ ရွိတယ္။  ၆ ပုံ ၁ ဆိုတာကို ၁ ပုံေတာင္ မရဘူးဆိုေတာ့ ေတာင္းခြင့္ရွိေသးတာပဲ။ သို႔ေသာ္ သူက ႏွစ္ေပါင္းၾကာေနၿပီဆိုေတာ့ အေမြပစၥည္း ေတာင္းမယ္ဆိုရင္ ၁၂ ႏွစ္အတြင္း ေတာင္းမွသာလွ်င္ ေတာင္းပိုင္ခြင့္ ရွိတာကိုး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအေျခအေန ဒီအခါမွာေတာ့ျဖင့္ အခြင့္အေရးက နည္းသြားၿပီလို႔ပဲ ေျဖၾကားေပးခ်င္ပါတယ္။ 

ေမး – က်ေနာ္တို႔မွာ ေမာင္ႏွမ ၃ ေယာက္ရွိပါတယ္။ ဒုတိယအမက အပ်ိဳႀကီးျဖစ္ၿပီး ေမြးစားသားတေယာက္ ရွိပါတယ‌ေ။ အပ်ိဳႀကီး ကြယ္လြန္တဲ့အခါ သူပိုင္ပစၥည္ေတြကို ေမြးစားသားက အေမြဆက္ခံရမည္လား။ က်န္တဲ့ ေမာင္ႏွမအရင္း ႏွစ္ေယာက္က ဆက္ခံခြင့္ မရွိဘူးလား ဆိုတာ သိလိုပါတယ္။

ေျဖ – အပ်ိဳႀကီးက သားသမီးေမြးစားတ ယ္ဆိုေတာ့ ကိတၱိမ အေမြစားအေမြခံနဲ႕ ေမြးစားတာလား၊ အပတိ႒ သားသမီးအေနနဲ႕ ေမြးစားတာလား ဆိုတာ တိတိက်က် ေမးခြန္းမွာ မပါပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေမးတဲ့သူက သိဖို႔ကေတာ့ ကိတၱိမ အေမြစားအေမြခံ သားသမီးအေနနဲ႕ ေမြးစားတယ္ဆိုရင္ အပ်ိဳႀကီး ျဖစ္ေပမယ့္ သားသမီးအရင္းလို႔ပဲ ဥပေဒက သတ္မွတ္ပါတယ္။ သားသမီးအရင္း ဆိုတာ အေမြဆက္ခံခြင့္ ရွိတာပဲ။ အပတိ႒ သားသမီးအေနနဲ႕ ေမြးစားရင္ေတာ့ အေမြေပးရန္ ရည္႐ြယ္ၿပီး ေမြးစားတာ မဟုတ္ေတာ့ အေမြမရနိုင္ပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေစာေစာက ေျပာသလို( ကိတၱိမေမြးစားေရး ဆိုရင္) သားသမီးေမြးစားထားတာရွိရင္ အပ်ိဳႀကီးဆုံးရင္ ပစၥည္းခန္းကေတာ့ သားသမီး ရမွာေပါ့။ တကယ္လို႔ မရွိရင္ေတာ့ ေမာင္ႏွမေတြအေနနဲ႕ အေမြက ေအာက္ကို ဆင္းမွာပါလို႔ပဲ ေျဖၾကားခ်င္ပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Zawgyi_version

ေအျမဆကၡံေရး (ဥေပေဒရးရာေအမးေအ်ဖ)

ေအျမဆကၡံေရး (ဥေပေဒရးရာေအမးေအ်ဖ)

ေအျမဆကၡံေရးဆိုင္ရာ ဥေပဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူမႈၾကႏ္ရက္ေပၚက ေမး်မႏ္းလာတာေၾတကို ဦးေက္ာ္ေဇယ္ (ဥေပဒပညာ႐ြင္၊ စာေရးဆရာ ) အား ဒီၿဗီဘီက ေၾတ႕ဆုံေမး်မႏ္းထားပါတယ္။

ေမး – က္မတို႔မြာ ညီအမ ၃ ေယာက္႐ြိပါတယ္။ ေအမက အရျငၠၾယႅႏ္ၿပီး ေအဖက ေနာကၼြ ၾကၾယႅႏၸါတယ္။ ေအဖ မၾကၾယႅႏၡငၼြာ အတူေနသမီး အပ္ိဳႀကီး်ဖစ္သဴကို လက္႐ြိေနထိုငၱဲ့ အိမ္ၿခံေ်မတစၡဳလုံးကို အပိုင္ေပးစာခ္ဳပၷဲ႔ မြတၸဳံတင္ၿပီး ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေအဖ ၾကၾယႅႏ္ၿပီးေနာက္ က္ႏၱဲ့ညီေမၾတက ဒီအိမ္ႀကီးနံေဘးမြာပဲ အဖီၾဆယ္ၿပီး ေနရပါတယ္။ က္ႏၱဲ့ ေအျမဆိုင္ သမီးေၾတေအနနဲ႔ ဒီအိမၷဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆိုျငၡင့္ မ႐ြိေတာ့ဘူးလား ဆိုတာ သိပါေရစ။

ေ်ဖ – အပိုင္ေပးတာဟာ ဥေပဒနဲ႔အညီလား ပထမ စၪ္းစားရတာေပါ့။ စာခ္ဳပၥာတမ္း မြတၸဳံတင္ဥေပဒပုဒၼ ၁၆(ခ) အရ ေမ႐ႊ႕ေမ်ပာင္းႏိုငၱဲ့ပစၥၫ္းကို တႏၹိုးလၫ္း တစ္သိႏ္းအထက္ ်ဖစၼယ္၊ အဲဒါကို လႊဲေ်ပာင္းေရာင္းခ္မယ္ ဆိုရင္ မႀလဲေမၾသ မြတၸဳံတငၥာခ္ဳပၡ္ဳပၼြ တရားဝငၼယႅို႔ ေ်ပာထားပါတယ္။ အဲဒီဥေပဒနဲ႔အညီ မြတၸဳံတင္ စာခ္ဳပ္ၿပီးေတာ့ ေပးလိုကၱဲ့အၾတက္ ေပးကမ္း်ခင္း စာခ္ဳပ္ဟာ တၫ္ၿမဲခိုငၼာတယႅို႔ ေ်ပာလို႔ရပါတယ္။  ဒါေပမဲ့ ်မန႔ၼာေဓလ့ထုံးတမ္းဥေပဒမြာ မိဘမ္ား ၾကၾယႅႏ္ဆဳံးပါးၾသားတဲ့အခါမြာ ေအျမပစၥၫ္းဟာ တဦးတၫ္းကပဲ အ်ပည့္ရၿပီး က္ႏၸဳဂၢိဳလ္ေၾတက တစိုးေတစ့မြ္ မရဘူးဆိုရင္ ဒီေပးကမ္း်ခင္း ပ္ကၱယႅို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ဒီေတာ့ ပထမ ေပးကမ္း်ခင္းမြာ မိဘ႐ြိေေနတာ့ ဒီ်ပႆနာက ေမပၚဘူး။ ဒါေပမဲ့ မိဘ ဆုံးၾသားတဲ့အခါမြာ ဒုတိယ်ပႆနာက ဝငႅာတယ္။ က္ႏၱဲ့သားသမီးက ဘာရသလဲ။ ဘာမြ မရဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေစာေစာေက်ပာသလို စာခ္ဳပၥာတမ္းမြတၸဳံတင္႐ုံးမြာ ေပးကမ္း်ခင္းစာခ္ဳပၷဲ႔ ေပးထားတာသၫ္ အလိုလို ပ္က္ၾသားပါတယ္။ ဖ္က္သိမ္းစရာ မလိုဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က္ႏၱဲ့ ႏြစ္ေယာက္ေအနနဲ႔က အက္ိဳးခံစားျခင့္ ရႏိုငၱယ္။ ဒီေ်မႀကီးတစၡဳလုံးဟာ ေအျမဆိုငၸစၥၫ္းအ်ဖစ္ မြတ္ယဴရမယႅို႔ ေ်ဖၾကားေပးခ္ငၸါတယ္။

ေမး – က္မက တဦးတၫ္းေသာ သမီးပါ။ ေအမ သက္႐ြိထင္႐ြား ႐ြိစၪ္အခါက အဘိုး အၾဘားပိုင္ ေအျမဆိုင္အိမၠို က္ႏၱဲ့ ဦးေလးနဲ႔ ေအဒၚဆီမြာ ေျင်ပႏ္အမ္းၿပီး ရယူထားပါတယ္။ လက္႐ြိမြာ ဒီအိမၼြာ ဦးေလးနဲ႔ ေအဒၚတို႔ မိသားစု ေနထိုငၸါတယ္။ ေအမ့အမၫၷဲ႔ စာခ္ဳပၥာတမ္း မလုပ္ေရသးပါဘူး။ စၫၸငၼြာ အိမၸိုင္႐ြင္ အမၫ္ေ်ပာထားတဲ့အၾတက္ စၫၸငၠလာတဲ့ ေ်ပစာေေၾတပၚမြာေတာ့ ေအမ့နာမၫၷဲ႔ပါ။ မႏြစၠ ေအမ ဆုံးၾသားပါတယ္။ ဒီအိမၠို ေရာင္းမယ္ဆိုေတာ့ ဦးေလးရဲ႕ သားသမီးေၾတက မႀကိဳကၸါဘူး။ ေအမ မဆုံးခငၠ က္ႏ္းမာေရး ေမကာင္းလို႔ ေရာင္းမယႅဳပ္ေတာ့ သူတို႔က ်ပႏ္ဝယၼယ္ဆိုၿပီး ေအာက္ေၾကးနဲ႔ ေဈး်ဖတၸါတယ္။ ေမရာင္း်ဖစၸါ။ က္မေအနနဲ႔ ဒီအိမၠို တရားဝင္ အမၫ္ေပါက္်ဖစ္ေအာင္ ဘယႅိုလုပ္ရမလဲ ဆိုတာကို လမ္းၫႊႏ္ေပးေစခ္ငၸါတယ္။

‌‌ေ်ဖ – သူေကတာ့ ေအျမဆိုင္သားသမီး သုံးေယာက္ ႐ြိတာေပါ့။ သူ႔ေအမရယ္၊ ေအဒၚရယ္၊ ဦးေလးရယ္ေပါ့။ သူ႔ေအမက ဒီေအျမဆိုငၸစၥၫ္းကို  ေျငအမ္းၿပီး သူက ယူလိုကၱာေပါ့။ ခိုငၡိုငၼာမာ ခ္ဳပၳားတာ ႐ြိသလား မ႐ြိဘူးဆိုတာေတာ့ ေမပၚေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ယူထားတယ္ဆိုေတာ့ ေအထာက္အထားေတာ့ ႐ြိေနၿပီ။ အိမၠို စၫၸငၷာမၫ္ ေ်ပာင္းတယ္ ဆိုတာေကတာ့ အျခႏၷဲ႔ စပ္ဆိုငၱာ ်ဖစၼြာေပါ့။ အျခႏ္ေ်ပစာေၾတမြာေတာ့ သူ႔ေအမနာမၫ္ ေပါက္ၾသားလို႔ေပါ့ေနာ္။ ေပါက္ၾသားၿပီဆိုေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ထုၿခဲေရာင္းခ္မယ့္အခါက္ေတာ့၊ လက္႐ြိေနတယ္ ဆိုေတာ့ ဘယ္ေသဘာတူႏိုငၼလဲ။ ဒါေပမဲ့ ေ်ပာင္းမယ့ၠိစၥမြာ (သူတို႔ကလၫ္း ဝယၼယ္ဆိုတာ ေအာက္ေဈးနဲ႔ ေ်ပာတာကိုး) သူကလၫ္း ေမက္နပၻဴး၊ သူ႔နာမၫ္ေပါက္ေအာင္ လုပႅို႔ရမယ္ဆိုတာ သူက သိခ္ငၱယ္။

ဆိုေတာ့ ေစာေစာေက်ပာသလို စာခ္ဳပၡိုငၡိုငၼာမာ ႐ြိမယ္၊ သက္ေသ ခိုငၡိုငၼာမာ ႐ြိမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ ပူစရာမ႐ြိပါဘူး။ ေအဒၚနဲ႔ ညႇိၿပီးေတာ့ သူ႔အမၫ္ေ်ပာင္းဖို႔အၾတက္ ေတာင္းဆို႐ုံပဲေပါ့။ ေတာင္းဆိုလို႔ ၾလၾယႅယၠဴကူ ေသဘာတူရငႅၫ္း ၿပီးတာပဲေပါ့။ အဲလိုမြ ေသဘာမတူဘူး ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔အမၫ္ေပါက္ေအာင္ လုပ္ရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့၊ တရားၿစဲရမယ္။ ေအျမဆိုင္အိမၠို ေအျမဆိုင္သားခ္င္းမ္ားထံမြ ဝယ္ယဴပိုင္ဆိုငၡဲ့သၫၼြာ မြႏ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာေပးေစလိုမႈနဲ႔ ဒီအိမၼြာေနတဲ့လူေၾတကို ဖယ္႐ြားၿပီး လက္ေရာက္ရလိုမႈ ၿစဲကို ၿစဲရပါမယ္။ သီး်ခားသက္သာျခင့္ဥေပဒပုဒၼ ၄၂ အရ ၿစဲရမယ္။ ဒီအိမ္ႀကီးဟာ သူ႔မိဘ ပိုငၡဲ့တာ၊ သူ ပိုငၱယ္ေပါ့၊ ဒါေၾကာင့္ ေအျမဆကၡံပိုင္ဆိုျငၡင့္ ႐ြိတယ္ေပါ့။ အဲဒါကို ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာေပးေစလိုမႈ ၿစဲတဲ့အခါမြာ ေနာက္ဆၾကၱဲသက္သာျခင့ၠ ေမတာင္းလို႔ မရဘူး။ ေနာက္ဆၾကၱဲက ဒီေအဒၚနဲ႔ ဦးေလးကို ဖယ္႐ြားခိုင္းၿပီး အိမ္ဥပစာကို လက္ေရာက္ရဖို႔ သူက လုပ္ရမြာကိုး၊ အဲဒီ ၄၂ နဲ႔ၿစဲတဲ့အခါမြာ ေစာေစာက ေ်ပာသလို ေခါင္းစီး တပ္ၿပီးေတာ့ ၿစဲမြ ႏိုင္ေတာ့မြသာလြ္င္ အဲဒီ အႏိုငၵီကရီကို ်ပၿပီးေတာ့ သူနာမၫ္ အမၫ္ေဖာကႅို႔ရပါလိမ့ၼယ္။ ညႇိဳႏိုင္းလို႔ အဆင္ေ်ပရငႅၫ္း တရားၿစဲစရာ မလိုဘူး၊ အမၫ္ေဖာကႅို႔ ရတာေပါ့။ ညႇိႏႈိင္းလို႔ မရရငႅၫ္း ဒီနၫ္းကို က္င့္သဳံးဖို႔ လိုအပၱယႅို႔ပဲ ေ်ဖၾကားခ္ငၸါတယ္။

ေမး – မိဘႏြစၸါး ၾကာ႐ြင္းခ္ိႏၼြာ မိခင္ ဒါမြမဟုတ္ ဖခငၻကၠို ပါၾသားတဲ့ သားသမီးေၾတေအနနဲ႔ က္ႏၱဲ့ မိခင္၊ သို႔မဟုတ္ ဖခငၠို လုံးဝ အဆက္အၾသယၼလုပ္၊ ်ပႏၼၾကည့ၻဴးဆိုရင္ ေအျမမရထိုကၻဴးလို႔ သိရပါတယ္။ ဟုတၸါသလား။ အေမျမရထိုက္ေၾကာင္း တရားဝင္်ဖစ္ေအာင္ ဥေပဒအရ လုပႅို႔ရ ႏိုငၸါသလား။

ေ်ဖ – လငၼယား ၾကာၾကၿပီဆိုရင္ ပစၥၫ္းခႏ္းလၫ္း ၿခဲရတာေပါ့၊ သား၊ သမီးေၾတ ႐ြိတဲ့အခါဆိုရငႅၫ္း ဘယ္သဴက ဘာယူဆိုၿပီးေတာ့ မိေဘၾတက စီမံေပးရတာပဲ။ ဆိုေတာ့ အဲဒီလို ႀကဲၾကာၾသားၾကၿပီး ်ဖစ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ အတူ ေမနတဲ့ သားသမီးဟာ အ်ခားမိေဘၾတဆီေကနၿပီးေတာ့ ေအျမဆကၡံပိုျငၡင့ၠ ဥေပဒအေရတာ့ မေရတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အခ္ိႏၼြာရလဲဆိုေတာ့ အခ္က္ သုံးခ္က္ ႐ြိပါတယ္။ တစ္အခ္က္ေအနနဲ႔  အတူေမနတဲ့မိဘကို သားသမီးက သားသမီးတို႔ ဝတၱရား႐ြိသည့္အတိုင္း မိဘေအပၚ ၾသားၿပီး်ပဳစုမယ္၊ ေဆာင္႐ၾက္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ အခ္ကၱခ္က္ ႐ြိရမယ္။ ေနာကၱခါ မိဘနဲ႔သားသမီး အတူေမနတဲ့ မိဘနဲ႔ ႀကဲၾကာေနတဲ့ သားသမီး သံေယာဇၪ္အဆက္အၾသယ္႐ြိ၊ မ႐ြိ၊ ဒီအခ္ကၠ ေအရးႀကီးပါတယ္။ ေနာက္ဆဳံးအခ္ေကၠတာ့ အတူေမနတဲ့ မိဘက အတူေမနတဲ့ သားသမီးကို သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုဝင္အ်ဖစ္ အသိအမြတ္်ပဳ လကၡံလား ဆိုတဲ့ အခ္က္သဳံးခ္က္ေပ့ါ။ အဲဒီအခ္က္သဳံးခ္ကၠိုသာ ေဆာင္႐ၾကၡဲ့မယ္ဆိုရင၊္ အတူေမနတဲ့ သားသမီးက ေဆာင္႐ၾကၡဲ့မယ္၊ ေနာက္ အတူေမနတဲ့ မိဘမ္ားက လကၡံမယ္ဆိုရင္၊ အတူေမနတဲ့မိဘရဲ႕ ေအျမကို ဆကၡံျခင့္႐ြိတယႅို႔ပဲ ေ်ဖၾကားခ္ငၸါတယ္။

ေမး – ဆရာ႐ြင့္ ။ က္မတို႔ေမာင္ႏြမ ၄ ေယာကၼြာ တစ္ေယာကၠ မယ္သီလ႐ြင္ဝတ္ေနတာ ၇ ႏြစ္႐ြိပါၿပီ ။ မိေဘၾတလၫ္း ဆုံးကုႏ္ၿပီေတာ့ ေအျမၿခဲတဲ့အခါ ညီမ်ဖစ္သဴ သီလ႐ြင္ေအနနဲ႔ ေအျမရပိုျငၡင့္ ႐ြိပါသလား ။

ေ်ဖ – ဒါလၫ္း ်မႏၼာ့ေဓလ့ထုံးတမ္း ဥေပဒထဲမြာပါ ပါတယ္။ သီလ႐ြင္၊ ဖိုးသူေတာ္၊ ရဟႏ္း ဆိုတာ ၾကာ်ခားခ္က္ ႐ြိပါတယ္။ ရဟႏ္းေဘာငၠို ဝငၱယ္ဆိုတာေကတာ့ ဥပါသကာကံ ခံယူတယႅို႔ ဆိုတာေပါ့။ ဒီဥပါသကာကံကို ခံယူတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေၾဆးခႏ္းမ္ိဳးခႏ္းလၫ္း ်ပတၸါတယ္။ ပစၥၫ္းခႏ္းလၫ္း ်ပတၸါတယ္။ ေအျမလၫ္း မေရတာ့ဘူး။ သီလ႐ြင္၊ ဖိုးသူေတာ္ ဆိုတာေကတာ့ အဲဒီလို မဟုတၸါဘူး။ သူတို႔ကို ဥပါသကီမလို႔ ေခၚတယ္။  ဥပါသကီမသၫ္ ေအျမခႏ္းနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ခံစားျခင့္႐ြိတယ္။ ဘိကၡဳနီမ ဆိုတာ သတ္သတ္႐ြိေသးတယ္။ ခုေခတၼြာေတာ့ မ႐ြိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ သီလ႐ြင္ ဆိုတာေကတာ့ ဘီကၡဳနီမနဲ႔ မတူဘူး။ အဲေတာ့ သီလ႐ြင္ ဆိုတာတာ ေအျမဆကၡံျခင့္ ႐ြိတယႅို႔ ေ်ဖၾကားခ္ငၸါတယ္။

ေမး – က္မက အစၥလာမၻာသာဝငၸါ။ ဖခငၠ ေနာက္အိမ္ေထာငၷဲ႔ သားသမီး ၄ ေယာက္ ႐ြိပါတယ္။ အတူေေနနရင္း ဖခင္ဆဳံးၾသားေတာ့ က္မကို မိေၾထးက သႏ္ေခါငၥာရင္း ထုတၡိုင္းၿပီး အိမ္ေပၚက ႏြငၡ္ပါတယ္။ က္မ အမ္ိဳးေၾတက မခံခ္ငႅို႔ ေအေျမတာင္းခိုင္းပါတယ္။ အစၥလာမ္ ေအျမပုံအရ က္မက ၆ ပုံ ၁ ပုံ ရ႐ြိပါတယ္။ မိေၾထးက ေအျမပုံကို တိတိက္က္ ၿခဲေမပးဘဲ အၾတင္းပစၥၫ္းေရာင္းေပးၿပီး ေအျမျစန႔ႅႊတၥာခ္ဳပၼြာ လကၼြတ္ ထိုးခိုင္းခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ၁၃ ႏြစ္ ႐ြိပါၿပီ။ က္မေအနနဲ႔ မိေၾထးဆီက က္ႏၱဲ့ေအျမကို ဆက္ေတာင္းလို႔ ရပါေသးလား ဆိုတာကို ေ်ဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္။

ေ်ဖ – သူက အတင္းအဓမၼ ေအျမျစန႔ႅၾတ္ေၾကာင္း လကၼြတၳိုးခိုငၱယ္၊ ၆ ပုံ ၁ ပုံလၫ္း ေမပးဘူးဆိုရင္၊ အဲဒီအခ္က္ ခိုငၼာတယ္ဆိုရင္ သက္ေသ်ပၿပီးေတာ့ ဒီစာခ္ဳပၹ္က္သိမ္းေပးဖို႔ဆိုၿပီး တရားၿစဲလို႔ေတာင္ ရပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခ္ိႏ္ ၃ ႏြစၸဲ ႐ြိတယ္။  ၆ ပုံ ၁ ဆိုတာကို ၁ ပုံေတာင္ မရဘူးဆိုေတာ့ ေတာင္းျခင့္႐ြိေသးတာပဲ။ သို႔ေသာ္ သူက ႏြစ္ေပါင္းၾကာေနၿပီဆိုေတာ့ ေအျမပစၥၫ္း ေတာင္းမယ္ဆိုရင္ ၁၂ ႏြစ္အၾတင္း ေတာင္းမြသာလြ္င္ ေတာင္းပိုျငၡင့္ ႐ြိတာကိုး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေအ်ခေအန ဒီအခါမြာေတာ့်ဖင့္ အျခင့္ေအရးက နၫ္းၾသားၿပီလို႔ပဲ ေ်ဖၾကားေပးခ္ငၸါတယ္။

ေမး – က္ေနာၱို႔မြာ ေမာင္ႏြမ ၃ ေယာက္႐ြိပါတယ္။ ဒုတိယအမက အပ္ိဳႀကီး်ဖစ္ၿပီး ေျမးစားသားေတယာက္ ႐ြိပါတယ‌ေ။ အပ္ိဳႀကီး ၾကၾယႅႏၱဲ့အခါ သူပိုငၸစၥၫ္ေၾတကို ေျမးစားသားက ေအျမဆကၡံရမၫႅား။ က္ႏၱဲ့ ေမာင္ႏြမအရင္း ႏြစ္ေယာကၠ ဆကၡံျခင့္ မ႐ြိဘူးလား ဆိုတာ သိလိုပါတယ္။

ေ်ဖ – အပ္ိဳႀကီးက သားသမီးေျမးစားတ ယ္ဆိုေတာ့ ကိတၱိမ ေအျမစားေအျမခံနဲ႔ ေျမးစားတာလား၊ အပတိ႒ သားသမီးေအနနဲ႔ ေျမးစားတာလား ဆိုတာ တိတိက္က္ ေမးျခႏ္းမြာ မပါပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေမးတဲ့သူက သိဖို႔ေကတာ့ ကိတၱိမ ေအျမစားေအျမခံ သားသမီးေအနနဲ႔ ေျမးစားတယ္ဆိုရင္ အပ္ိဳႀကီး ်ဖစ္ေပမယ့္ သားသမီးအရင္းလို႔ပဲ ဥေပဒက သတၼြတၸါတယ္။ သားသမီးအရင္း ဆိုတာ ေအျမဆကၡံျခင့္ ႐ြိတာပဲ။ အပတိ႒ သားသမီးေအနနဲ႔ ေျမးစားရင္ေတာ့ ေအေျမပးရႏ္ ရၫ္႐ၾယ္ၿပီး ေျမးစားတာ မဟုတ္ေတာ့ ေအျမမရႏိုငၸါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေစာေစာက ေ်ပာသလို( ကိတၱိေမျမးစားေရး ဆိုရင္) သားသမီးေျမးစားထားတာ႐ြိရင္ အပ္ိဳႀကီးဆုံးရင္ ပစၥၫ္းခႏ္းေကတာ့ သားသမီး ရမြာေပါ့။ တကယႅို႔ မ႐ြိရင္ေတာ့ ေမာင္ႏြေမၾတေအနနဲ႔ ေအျမက ေအာကၠို ဆင္းမြာပါလို႔ပဲ ေ်ဖၾကားခ္ငၸါတယ္။

Source : DVB