fbpx

တိုက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ၈ ႏွစ္ျပည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈအလားအလာ – ဦးလွေမာင္ေ႐ႊကို ေမးျမန္းခ်က္

အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ၈ ႏွစ္ျပည့္ေျမာက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ တိုက္ပြဲေတြလည္း အျပင္းအထန္ ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။ ၈ ႏွစ္တာကာလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေရာက္ေနၿပီလဲ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္ ဒါေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႔ အစိုးရၿငိမ္းေရးေရးကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က ဦးလွေမာင္ေ႐ႊကို ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ေအာင္သူက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး။ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ ၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီဆိုေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ျမန္မာနိုင္ငံ ၿငိမ္းမႈေဆြးေႏြးမႈ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေရာက္ေနၿပီလဲ။

ေျဖ။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ အရင္အစိုးရသမၼတ ဦးသိန္းစိန္က တနိုင္ငံလုံးကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးဖို႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့တယ္။ ၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႕မွာ NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ၃ လအၾကာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ေအာင္နိုင္သူျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအစိုးရ တက္လာတဲ့အတြက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေနာက္အစိုးရက တာဝန္ယူ ဆက္လုပ္တယ္။ အားသာခ်က္က အရင္တုန္းကလို စုစည္းၿပီးေတာ့ ညွိႏွိုင္းမႈ မရွိတာကေန ၂၀၁၃ မွာရွိလာတယ္။ ၂၀၁၅ မွာ ၁၉၄၇ ပင္လုံစာခ်ဳပ္ ၿပီးရင္ ဒုတိယ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ NCA စာခ်ဳပ္ဆိုတာ ရွိလာတယ္။ NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈေတြ ရွိလာတယ္၊ ဒါေတြက အားသာခ်က္ေတြပဲ။ အားနည္းခ်က္က အျဖဴေရာင္နယ္ေျမ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ရခိုင္မွာ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ အေရွ႕ေျမာက္မွာလည္း ၂၀၁၁ တုန္းက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မရွိခဲ့တဲ့ အခုေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ ပ်ံ့ႏွံ႕ၿပီးေတာ့ လူထုပါ စိုးရိမ္မႈေတြရွိလာတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ေရာက္လာတာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔နိုင္ငံရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ အထူးသျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမွာ တၿပိဳင္နက္တည္းပဲ ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္လုပ္ငန္းက  ၃ ခုရွိေနတယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္သလို သုံးသပ္ရရင္ နံပါတ္ ၁ ကေတာ့ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက လမ္းေၾကာင္းတခု၊ ဒုတိယ တခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ပညာေရး ဆင္ျခင္တုံတရား ပိုင္းျဖတ္နိုင္တဲ့ အရည္အေသြးျမႇင့္တင္နိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းနဲ႕ တတိယတခုကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အဲဒီ ၃ ခုစလုံးက တၿပိဳင္နက္တည္း လုပ္မွရမယ္၊ တခုခုက ေနာက္က်ေနရင္လည္း ၾကာမွာပဲ။ ၃ ခုစလုံး တၿပိဳင္နက္တည္း လုပ္နိုင္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔နိုင္ငံရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ၿငိမ္းခ်မ္ေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြက ရွိလာမယ္လို႔ ထင္တယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ တျခားနည္းလမ္းမရွိဘူး ဒီနည္းလမ္းနဲ႕ပဲ ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစား ေဆာင္႐ြက္ၾကရမွာပဲ။ ေႏွးတာ ျမန္တာကေတာ့ အဲဒီ ၃ ခု တၿပိဳင္နက္တည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္တဲ့အေပၚမွာ မူတည္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ေမး။ ၂၀၁၀ နိုင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈအရ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈက အရွိန္နဲ႕သြားနိုင္ၿပီး အန္အယ္လ္ဒီ အစိုးရလက္ထက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈက အေရွ႕ကို မေရာက္နိုင္ဘဲ တုံ႕ဆိုင္းေနေတာ့ ဒီအစိုးရႏွစ္ခုၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈက ဘာေၾကာင့္ ကြာဟေနရတာလဲ။

ေျဖ။ တူတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာ  ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အားလုံး ဝင္မၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ အကန႔္အသတ္ေပါ့။ အထူးသျဖင့္ အႀကီးဆုံး အတိုက္အခံပါတီက ဝင္မၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ အကန႔္အသတ္ေတြရွိေတာ့ တရားဝင္မႈနဲ႕ ဂုဏ္သေရရွိမႈကေတာ့ အဲအခ်ိန္မွာ ေမးခြန္းတခု ေမးဖို႔ရွိခဲ့တာေပါ့။ အန္အယ္လ္ဒီလက္ထက္မွာေတာ့ အားလုံး ဝင္ၿပိဳင္ၿပီး ေတာ့ လူထုက အမ်ားအျပား မဲထည့္ၿပီးေတာ့ နိုင္တာမ်ိဳးရွိေတာ့ သူရဲ႕ Legitimacy က ပိုေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးသိန္းစိန္ လုပ္တုန္းကေတာ့ မထင္ထားဘဲနဲ႕ ဖိတ္ေခၚၿပီးေတာ့ အင္တိုက္အားတိုက္နဲ႕ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အဲဒီအဆင့္တခုထိေတာ့ ေရာက္ခဲ့တယ္။ အခုကေတာ့ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈက ေနာက္တဆင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ နိုင္ငံေရး သေဘာတူညီခ်က္ရဖို႔ဆိုတဲ့ ကိစၥကေတာ့  အပစ္အခပ္ ရပ္စဲတာေလာက္ေတာ့ မလြယ္ဘူး။ မျမန္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာကေတာ့ နိုင္ငံတကာမွာလည္း ရွိတာပါပဲ။ ဒါကို ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစားလုပ္ဖို႔ပါပဲ။ 

ေမး။ တခ်ိဳ႕တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြက ဘာေျပာလာတာ ရွိလဲဆိုေတာ့ အရင္အစိုးရလက္ထက္က ကတိကဝတ္ေတြကို လက္ရွိအစိုးရက ဆက္ၿပီးေဖာ္ေဆာင္တာ မရွိဖူးတာေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးလာတာဆိုတဲ့ သုံးသပ္ခ်က္ေတြရွိေတာ့ ဒီသုံးသပ္ခ်က္ေတြက လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ မွန္ကန္သလား။

ေျဖ။ တခ်ိဳ႕အရာေတြက မမွန္ပါဘူး။ အဲတုန္းက က်ေနာ္တို႔ သတိထားမိတာက အစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြၾကားမွာ ျပည္နယ္အဆင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ Bilateral လက္မွတ္ထိုးထားတာေတြ ရွိတယ္။ အဲအခ်ိန္အဲဒီအခါက ႏွစ္ဖက္ ေျပာခဲ့ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥရပ္ေတြက လက္ေတြ႕ဘဝမွာ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔ အင္မတန္ကို ခက္တာရွိတယ္။ ခ်က္ခ်င္း လုပ္လို႔မရဘူး။ ဆိုလိုတာကေတာ့ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြက အေကာင္အထည္မေဖာ္ဘူး ဆိုတာက ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ညွိႏွိုင္းဖို႔လိုသလို ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္တာလည္း ဒီထက္ ပိုျမင့္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါမွာ အခုလုပ္လို႔ ရတယ္၊ မရဘူးဆိုတာ ေျပာလို႔ရမွာျဖစ္ေတာ့ အဲဒီသုံးသပ္ခ်က္ကေတာ့ အားလုံး မွန္တယ္လို႔ေတာ့ ေျပာလို႔မရဘူး၊ တခ်ိဳ႕အစိတ္အပိုင္းမွာေတာ့ မွန္ပါတယ္။

ေမး။ တခ်ိဳ႕သုံးသပ္ၾကတာက သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက အရပ္သားအစိုးရလို႔ ေျပာၾကေပမယ့္ စစ္တပ္ကေနလာလို႔ စစ္တပ္ေထာက္ခံမႈ ရွိတာေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္တာ၊ အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရနဲ႕ စစ္တပ္ၾကား ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ေရွ႕မေရာက္တာလို႔ သုံးသပ္တာေတြ ရွိေတာ့ အဲဒီအေပၚ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

ေျဖ။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ အခုအစိုးရထက္ အဆင္ေျပနိုင္တာေတြလည္း ရွိနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အစိုးရပဲ တာဝန္ယူယူ က်ေနာ္တို႔လို နိုင္ငံမ်ိဳးမွာေတာ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပါဝင္မႈကေတာ့ အေရးႀကီးေနဆဲ ျဖစ္ဦးမွာပါပဲ။ တပ္မေတာ္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုခ်င္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ယုံတယ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာ အဓိကေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာက နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈထက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႕ အန္စီေအ လက္မွတ္ထိုေရးကို အဓိက ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တာ။ အခုအစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္ ၂၀၂၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ တာဝန္ယူမယ့္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႕ ညွိႏွိုင္းဖို႔ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ဖို႔ဆိုတာကလည္း အမွန္ပဲ။ ဒါေတြက  ႏွစ္ဖက္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ၿပီးေတာ့ ညွိႏွိုင္းနိုင္မယ္ဆိုရင္ ေနာက္အစိုးရေတြလည္း သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရထက္ပိုၿပီးေတာ့ အေရွ႕ကို ေရာက္သြားနိုင္တာလည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ေမး။ ဒါဆိုရင္ အန္အယ္လ္ဒီ အစိုးရလက္ထက္မွာ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အေရွ႕ကို မေရာက္နိုင္ျဖစ္ေနတာက အဓိက အခက္ခဲက ဘာျဖစ္မလဲ။

ေျဖ။ လက္ရွိ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရ ေဖာ္ေဆာင္ေနတာက လုပ္ငန္းစဥ္ ၂ ခု ရွိတယ္။ တခုက NCA လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြအပါအဝင္ ၂၁ ရာစုပင္လုံနဲ႕ နိုင္ငံေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြရဖို႔ လုပ္ေနတာရွိသလို က်န္တဲ့တျခားဘက္မွာေတာ့ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ အဖြဲ႕ေတြနဲ႕ Bilateral မထိုးရေသး ရင္ Bilateral ထိုးမယ္။ NCA မထိုးရေသးတဲ့သူက NCA ထိုးမယ္ဆိုတဲ့ ႀကိဳးစားမႈရွိတယ္။ အဲဒီ ၂ ခုက  တၿပိဳင္နက္တည္း သြားေနတယ္။ အဲဒီ ၂ ခုလုံးမွာ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနတယ္။ ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့လည္း ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္။ ဒါကေတာ့ ႏွစ္ဖက္ၾကားမွာ ျမန္ျမန္ေတြ႕ရမယ္၊ မ်ားမ်ားေတြ႕ရမယ္၊ ညွိႏွိုင္းမႈေတြ မ်ားမ်ားလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး နားလည္မႈရွိလာၿပီးေတာ့ သူရဲ႕လိုရင္းေတြလည္း ေရာက္နိုင္ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ေႏွးေနေပမယ့္ လာမယ့္ကာလေတြမွာေတာ့ ျမန္လည္း ျမန္လာနိုင္ပါတယ္။ ဒါက ပါဝင္ပတ္သတ္သူေတြ Keyplayer ေတြအားလုံးေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။

ေမး။ ဖက္ဒရယ္လို႔ေျပာရင္ အစိုးရ တပ္မေတာ္အပါအဝင္ တဖြဲ႕ခ်င္းက ေျပာတာေတြက မတူညီၾကဘူး။ အဲဒီလိုပဲ အားလုံးက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လိုခ်င္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမ်ိဳးကို လိုခ်င္ေနၾကတာလဲ။

ေျဖ။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အားလုံး နားလည္ထားၾကတာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာက အခုရွိေနတဲ့ ပဋိပကၡကို လက္နက္ကိုင္ၿပီး မေျဖရွင္းဘူး၊ လက္နက္ကိုေတာ့ ခဏကိုင္ထားမယ္၊ အပစ္အခတ္ရပ္မယ္၊ ၿပီးရင္ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္မယ္၊ နိုင္ငံေရး သေဘာတူညီခ်က္ေတြရရင္ လက္နက္ကိုင္ထားတာကို ပုံစံေျပာင္းရမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ လက္နက္ကိုင္ထားတာကို စြန႔္မယ္။ ၿပီးရင္ ဒါေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီးေတာ့ လက္နက္ကို ပဋိပကၡမရွိတဲ့ ကာလတခုကို သြားတာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္လို႔ နားလည္ထားၾကတယ္။ အားလုံးက ရွင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိုလားမႈ မတူတာေတာ့ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ဖက္ဒရယ္လို႔ ေျပာေပမယ့္ ကြန္ဖက္ဒေရးရွင္း အေတာ္ကို မ်ားမ်ားလိုခ်င္တာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျဖစ္သင့္တဲ့ ျဖစ္နိုင္တဲ့ အေနထားေလာက္မွာပဲ ညွိႏွိုင္းၿပီးေတာ့ သြားခ်င္တယ္ဆိုတာရွိေတာ့ ဒါေတြက သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေခါင္းေဆာင္ေတြေပၚမွာလည္း မူတည္ေနတယ္ဗ်။ အစိုးရနဲ႕ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ တနိုင္ငံလုံးနဲ႕ ၿခဳံၿပီး စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ျဖစ္သင့္တဲ့ ျဖစ္နိုင္တာကိုပဲ ဦးတည္ၿပီး ေဆြးေႏြးမွာပဲဗ်။

ေမး။ အခုဆို KNU ကလည္း တရားဝင္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ျပန္လာေတာ့မယ့္ဆိုေတာ့ ရပ္တန႔္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္က ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔ အားေကာင္းလာနိုင္လား။

ေျဖ။ ၂၀၁၈ ေအာက္တိုဘာမွာ အစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသားေတြ ေတြ႕ခဲ့တာကေန ေရတြက္ရင္ ၁၀ လနီးပါး အခ်ိန္ေတြဆုံးရႈံးခဲ့ၿပီ။ NCA မွာ ျပ႒ာန္းထားတာက လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့သူေတြဟာ အခက္အခဲ ရွိတယ္၊ အိုင္ဒီယာေတြ မတူဘူးဆိုရင္ သူတို႔ ညွိႏွိုင္းရမယ့္ ပလက္ေဖာင္းကေတာ့ JICM မွာ ညွိႏွိုင္းရမွာဗ်။ NCA အတိုင္း သြားမယ္၊ အေကာင္ထည္ေဖာ္မယ္ဆိုရင္ အဲလို အစည္းအေဝးေတြမွာ တင္ျပၾကရမွာ။ အခုကေတာ့ ၉ လ၊ ၁၀ လေလာက္ အခ်ိန္ေတြကုန္ေနၿပီ။ ေနာက္အခါေတြမွာ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ၊ စားပြဲဝိုင္းေတြမွာ NCA  မွာ ျပ႒ာန္းထားတဲ့အတိုင္း ညွိႏွိုင္းတိုင္ပင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ေတြ ခ်င္းမိုင္တို႔မွာ သြားၿပီး ယုံၾကည္မႈေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ထပ္လုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတာပါပဲ။ 

ေမး။ ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႕ေတြကို Bilateral မူၾကမ္းေတြ ေပးၿပီးခဲ့ေပမယ့္ ေဆြးေႏြးမယ့္ ေနရာအခက္ခဲေတြ အခုျပင္းထန္လာတဲ့ တိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ သူတို႔နဲ႕ေဆြးေႏြးမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္နိုင္လဲ။

ေျဖ။ ၁၅ ရက္ေန႕က ေနစၿပီး ျပန္ၿပီးျဖစ္တဲ့ ရွမ္းအေရွ႕ေျမာက္ေဒသမွာ ရွိတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြကေတာ့ အခု လက္ရွိေဆြးေႏြးေနတဲ့ ၄ ဖြဲ႕နဲ႕ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ Bilateral ေတြအတြက္ကေတာ့ အေတာ့္ကို ထိခိုက္မႈ ရွိမွာပါပဲ။ ဒီအရာေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ပိုၾကာနိုင္တယ္။ စားပြဲဝိုင္းေပၚ ေရာက္ဖို႔လည္း ပိုၾကာနိုင္တယ္ ရလဒ္ေတြ ထြက္ဖို႔လည္း ပိုခက္နိုင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆက္လုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေတြ႕ဆုံညွိႏွိုင္းေရးကေတာ့ တႀကိမ္မဟုတ္ တႀကိမ္ လုပ္ရမွာပါပဲ။

ေမး။ ဒါဆိုရင္ အခုတိုက္ပြဲေတြက ေနာက္ေဆြးေႏြးမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ထိခိုက္မႈ ရွိနိုင္တာေပါ့။

ေျဖ။ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြဘက္ကလည္း ေဆြးေႏြးနိုင္မယ့္ေနရာေတြကို ကမ္းလွမ္းထားတာ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြ႕ကလည္း ဒီေနရာကို အဆင္ေျပတယ္လို႔ အေၾကာင္းျပန္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႕ေတြကလည္း မတုံ႕ျပန္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဆက္ၿပီးႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ စားပြဲဝိုင္းေပၚ ေဆြးေႏြးနိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ရမွာပါပဲ။

ေမး။ ဝ အဖြဲ႕အပါအဝင္ မိုင္းလားအဖြဲ႕ေတြနဲ႕ အစိုးရဘက္က ေဆြးေႏြးတာေတြက အားရေက်နပ္စရာေကာင္းတဲ့ ရလဒ္ေတြ ထြက္ေနၿပီလား။

ေျဖ။ အခုခ်ိန္ထိ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္းမွာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ မရွိေအာင္ ထိန္းထားနိုင္တာက ေကာင္းပါတယ္။ ပဋိပကၡမရွိဘူး ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြက ခ်က္ခ်င္း မေဆြးေႏြးနိုင္ဘူး ဆိုရင္ေတာင္မွ ဘယ္သူမွ မနစ္နာဘူးေပါ့။ အထူးသျဖင့္ လူထုမနစ္နာဘူးေပါ့။ အခု ရွမ္းအေရွ႕ေျမာက္ေဒသမွာရွိတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြက ၃ ရက္တာအတြင္းမွာဆိုရင္ လူထု ၄ ေယာက္ေလာက္ ေသဆုံးသြားၿပီ၊ ကုန္သြယ္မႈေတြပါ ျပတ္ေတာက္သြားၿပီ။ သြားလာေရး ျပတ္ေတာက္တယ္၊ လူထုက စိုးရိမ္မႈမ်ားလာတယ္။ ဒါေတြကေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ပဋိပကၡမရွိဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

ေမး။ အန္အယ္လ္ဒီ အစိုးရ သက္တမ္းအတြင္း ၂၀၂၀ မတိုင္ခင္မွာ စတုတၳအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံက ျဖစ္လာနိုင္သလား။

ေျဖ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ တာဝန္အရွိဆုံးက UPDJC လို႔ေခၚတဲ့ ျပည္ေထာင္စုေဆြးေႏြးမႈပူးတြဲေကာ္မတီက တာဝန္အရွိဆုံးလို ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမွာရွိေနတဲ့ တာဝန္ရွိဆုံးသူ အကုန္လုံးလိုလိုက NCA မွာ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္အတြင္း ဒါမွမဟုတ္ ၂၀၂၀ ဇန္နဝါရီလမွာ ေဆာင္႐ြက္နိုင္ဖို႔အတြက္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ ယုံၾကည္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆိုတာက လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡအစား စားပြဲဝိုင္းေပၚကေန ေအာင္ျမင္တဲ့ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူတဲ့ ရလဒ္ေတြအရ ဒါေတြကို ဆက္ၿပီးအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္ရွိဖို႔ လိုတယ္။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြက လာမယ့္လေတြအတြင္းမွာ ျဖစ္နိုင္ဖို႔အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္။ ဒါကို တာဝန္အရွိဆုံးသူေတြအျပင္ တနိုင္ငံလုံးမွာ ရွိတဲ့ ျပည္သူေတြအားလုံး ကူညီမွ ဒီလိုလုပ္ငန္းစဥ္က ပိုၿပီး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေအာင္ျမင္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနည္းလမ္းက တျခားနည္းလမ္း မရွိဘူး။ ညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးတဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ဆက္ၿပီး အားလုံးက ဆက္ၿပီး ေလွ်ာက္ရမွာပါပဲ။ ဒါကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေလွ်ာက္နိုင္ဖို႔ အားလုံးက ေမတၱာရပ္ခံလိုပါတယ္။

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Zawgyi_version

တိုၾကၸဲမ္ားႏြင့္ ၈ ႏြစ္်ပည့္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးမႈအလားအလာ – ဦးေလြမာင္ေ႐ႊကို ေမး်မႏ္းခ္က္

အရပ္သားအစိုးရလကၳကၼြာ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးမႈ ၈ ႏြစ္်ပည့္ေ်မာကၡဲ့ၿပီ ်ဖစၸါတယ္။ လက္႐ြိမြာ တိုၾကၸဲေၾတလၫ္း အ်ပင္းအထႏ္ ်ဖျစၸားေနပါတယ္။ ၈ ႏြစၱာကာလအၾတင္း ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးမႈ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေရာက္ေနၿပီလဲ၊ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးမႈေၾတမြာ အားနၫ္းခ္က္၊ အားသာခ္က္ ဒါေၾတနဲ႔ပတ္သကႅို႔ အစိုးရၿငိမ္းေရးေရးကိုယၥားလြယ္အၿဖဲ႕က ဦးေလြမာင္ေ႐ႊကို ဒီၿဗီဘီသတင္းေထာက္ ေအာင္သဴက ဆက္ၾသယ္ေမး်မႏ္းထားပါတယ္။

ေမး။ အရပ္သားအစိုးရလကၳကၼြာ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးမႈ ၈ ႏြစ္်ပည့္ၿပီဆိုေတာ့ အခုခ္ိႏၳိ ်မႏၼာႏိုင္ငံ ၿငိမ္းမႈေၾဆးေႏျးမႈ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေရာက္ေနၿပီလဲ။

ေ်ဖ။ ၂၀၁၁ ခုႏြစ္ ၾသဂုတႅ ၁၈ ရက္ေန႔မြာ အရင္အစိုးရသမၼတ ဦးသိႏ္းစိႏၠ တႏိုင္ငံလုံးကို ၿငိမ္းခ္မ္းေရး ေၾဆးေႏျးဖို႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့တယ္။ ၂၀၁၅ ေအာကၱိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔မြာ NCA စာခ္ဳပ္ လကၼြတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကတာ ေၾတ႕ရတယ္။ လကၼြတၳိုးၿပီး ၃ လအၾကာ ေ႐ျးေကာၾကၸဲမြာ သမၼတဦးသိႏ္းစိႏ္အစိုးရက ေအာင္ႏိုင္သဴ်ဖစၱဲ့ အမ္ိဳးသားဒီမိုေကရစီအစိုးရ တကႅာတဲ့အၾတက္ ေနာကၸိုင္းမြာ ေနာက္အစိုးရက တာဝႏ္ယဴ ဆကႅဳပၱယ္။ အားသာခ္ကၠ အရငၱဳႏ္းကလို စုစၫ္းၿပီးေတာ့ ညႇိႏႈိင္းမႈ မ႐ြိတာေကန ၂၀၁၃ မြာ႐ြိလာတယ္။ ၂၀၁၅ မြာ ၁၉၄၇ ပငႅဳံစာခ္ဳပ္ ၿပီးရင္ ဒုတိယ လကၼြတၳိုးထားတဲ့ NCA စာခ္ဳပ္ဆိုတာ ႐ြိလာတယ္။ NCA ေအကာင္အထၫ္ေဖာၼႈေၾတ ႐ြိလာတယ္၊ ဒါေၾတက အားသာခ္က္ေၾတပဲ။ အားနၫ္းခ္ကၠ အ်ဖဴေရာငၷယ္ေ်မ ်ဖစၡဲ့တဲ့ ရခိုငၼြာ တိုၾကၸဲေၾတ ်ဖစ္ေနတာ ေၾတ႕ရတယ္။ ေအ႐ြ႕ေ်မာကၼြာလၫ္း ၂၀၁၁ တုႏ္းက ်ပင္း်ပင္းထႏၳႏ္ မ႐ြိခဲ့တဲ့ အခုေတာ့ တိုၾကၸဲေၾတ ပ္ံ႕ႏြံ႔ၿပီးေတာ့ လူထုပါ စိုးရိမၼႈေၾတ႐ြိလာတဲ့ ေအ်ခေအနမ္ိဳးေၾတ ေရာကႅာတာေပါ့။ က္ေနာၱို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အၾသငၠဴးေ်ပာင္းမႈ အထူးသ်ဖင့္ ဒီမိုေကရစီ အၾသငၠဴးေ်ပာင္းမႈမြာ တၿပိဳငၷကၱၫ္းပဲ ေဆာင္႐ၾက္ရမယ့ႅဳပ္ငႏ္းက  ၃ ခု႐ြိေနတယႅို႔ က္ေနာ္ နားလၫ္သလို သုံးသပ္ရရင္ နံပါတ္ ၁ ေကတာ့ စီးျပားေရး ၿဖံ႕ၿဖိဳးတိုးတကၼႈက လမ္းေၾကာင္းတခု၊ ဒုတိယ တခုေကတာ့ က္ေနာၱို႔ရဲ႕ ပညာေရး ဆင္်ခငၱဳံတရား ပိုင္း်ဖတ္ႏိုငၱဲ့ အရၫ္ေအၾသး်မႇင့ၱင္ႏိုငၱဲ့ လုပ္ငႏ္းနဲ႔ တတိယတခုေကတာ့ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးနဲ႔ အမ္ိဳးသား်ပႏႅၫ္သင့္်မတ္ေရး အဲဒီ ၃ ခုစလုံးက တၿပိဳငၷကၱၫ္း လုပၼြရမယ္၊ တခုခုက ေနာကၠ္ေနရငႅၫ္း ၾကာမြာပဲ။ ၃ ခုစလုံး တၿပိဳငၷကၱၫ္း လုပ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ က္ေနာၱို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အၾသငၠဴးေ်ပာင္းေရး ၿငိမ္းခ္မ္ေရး ၿဖံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေၾတက ႐ြိလာမယႅို႔ ထငၱယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ တ်ခားနၫ္းလမ္းမ႐ြိဘူး ဒီနၫ္းလမ္းနဲ႔ပဲ ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစား ေဆာင္႐ၾက္ၾကရမြာပဲ။ ေႏြးတာ ်မႏၱာေကတာ့ အဲဒီ ၃ ခု တၿပိဳငၷကၱၫ္း ေအကာင္အထၫ္ေဖာ္ႏိုငၱဲ့ေအပၚမြာ မူတၫၼယႅို႔ ထငၸါတယ္။

ေမး။ ၂၀၁၀ ႏိုင္ငံေရးေ်ပာင္းလဲမႈအရ ဦးသိႏ္းစိႏႅကၳကၼြာ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး ေဖာ္ေဆာငၼႈက အ႐ြိႏၷဲ႔ၾသားႏိုင္ၿပီး အႏ္အယႅၵီ အစိုးရလကၳက္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေဖာ္ေဆာငၼႈက ေအ႐ြ႕ကို ေမရာက္ႏိုငၻဲ တုံ႔ဆိုင္းေေနတာ့ ဒီအစိုးရႏြစၡဳၾကား ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေဖာ္ေဆာငၼႈက ဘာေၾကာင့္ ၾကာေဟနရတာလဲ။

ေ်ဖ။ တူတာေၾတလၫ္း ႐ြိပါတယ္။ သမၼတဦးသိႏ္းစိႏ္အစိုးရ လကၳကၼြာ  ေ႐ျးေကာၾကၸဲေၾတမြာ အားလုံး ဝငၼၿပိဳငၡဲ့တဲ့ အကန႔္အသတ္ေပါ့။ အထူးသ်ဖင့္ အႀကီးဆုံး အတိုက္အခံပါတီက ဝငၼၿပိဳငၡဲ့တဲ့ အကန႔္အသတ္ေၾတ႐ြိေတာ့ တရားဝငၼႈနဲ႔ ဂုဏ္ေသရ႐ြိမႈေကတာ့ အဲအခ္ိႏၼြာ ေမးျခႏ္းတခု ေမးဖို႔႐ြိခဲ့တာေပါ့။ အႏ္အယႅၵီလကၳကၼြာေတာ့ အားလုံး ဝင္ၿပိဳင္ၿပီး ေတာ့ လူထုက အမ္ားအ်ပား မဲထည့္ၿပီးေတာ့ ႏိုငၱာမ္ိဳး႐ြိေတာ့ သူရဲ႕ Legitimacy က ပိုေကာင္းတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးသိႏ္းစိႏ္ လုပၱဳႏ္းေကတာ့ မထငၳားဘဲနဲ႔ ဖိတ္ေခၚၿပီးေတာ့ အငၱိုက္အားတိုကၷဲ႔ ေၾဆးေႏျးၿပီးေတာ့ အဲဒီအဆင့ၱခုထိေတာ့ ေရာကၡဲ့တယ္။ အခုေကတာ့ ႏိုင္ငံေရးေၾဆးေႏျးမႈက ေနာကၱဆင့္ ်ဖစၱယ္ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ေသဘာတူညီခ္က္ရဖို႔ဆိုတဲ့ ကိစၥေကတာ့  အပစ္အခပ္ ရပၥဲတာေလာက္ေတာ့ မၾလယၻဴး။ မ်မႏၻဴးဆိုတဲ့ ေသဘာေကတာ့ ႏိုင္ငံတကာမြာလၫ္း ႐ြိတာပါပဲ။ ဒါကို ဆက္ၿပီး ႀကိဳးစားလုပၹို႔ပါပဲ။

ေမး။ တခ္ိဳ႕တိုင္းရင္းသားလကၷကၠိုင္အၿဖဲ႕အစၫ္းေၾတက ဘာေ်ပာလာတာ ႐ြိလဲဆိုေတာ့ အရင္အစိုးရလကၳကၠ ကတိကဝတ္ေၾတကို လက္႐ြိအစိုးရက ဆက္ၿပီးေဖာ္ေဆာငၱာ မ႐ြိဖူးတာေၾကာင့္ ေႏြာင့္ေႏြးလာတာဆိုတဲ့ သုံးသပၡ္က္ေၾတ႐ြိေတာ့ ဒီသုံးသပၡ္က္ေၾတက လက္႐ြိ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးအၾတက္ မြႏၠႏ္သလား။

ေ်ဖ။ တခ္ိဳ႕အရာေၾတက မမြႏၸါဘူး။ အဲတုႏ္းက က္ေနာၱို႔ သတိထားမိတာက အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လကၷကၠိုင္အၿဖဲ႕ေၾတၾကားမြာ ်ပၫၷယ္အဆင့္ ်ပၫ္ေထာငၥဳအဆင့္ Bilateral လကၼြတၳိုးထားတာေၾတ ႐ြိတယ္။ အဲအခ္ိႏ္အဲဒီအခါက ႏြစၹက္ ေ်ပာခဲ့ေပမယ့္ တခ္ိဳ႕ကိစၥရပ္ေၾတက လက္ေၾတ႕ဘဝမြာ လုပ္ငႏ္းေဆာင္႐ၾကၹို႔ အငၼတႏၠို ခကၱာ႐ြိတယ္။ ခ္ကၡ္င္း လုပႅို႔မရဘူး။ ဆိုလိုတာေကတာ့ တခ္ိဳ႕ကိေစၥၾတက ေအကာင္အထၫၼေဖာၻဴး ဆိုတာက ႏြစၹက္ၾကားမြာ ညႇိႏႈိင္းဖို႔လိုသလို ယုံၾကၫၼႈတၫ္ေဆာကၱာလၫ္း ဒီထက္ ပို်မင့ၹို႔လိုတယ္။ အဲဒါမြာ အခုလုပႅို႔ ရတယ္၊ မရဘူးဆိုတာ ေ်ပာလို႔ရမြာ်ဖစ္ေတာ့ အဲဒီသုံးသပၡ္ေကၠတာ့ အားလုံး မြႏၱယႅို႔ေတာ့ ေ်ပာလို႔မရဘူး၊ တခ္ိဳ႕အစိတ္အပိုင္းမြာေတာ့ မြႏၸါတယ္။

ေမး။ တခ္ိဳ႕သုံးသပ္ၾကတာက သမၼတဦးသိႏ္းစိႏ္ အစိုးရက အရပ္သားအစိုးရလို႔ ေ်ပာၾေကပမယ့္ စစၱေပၠနလာလို႔ စစၱပ္ေထာကၡံမႈ ႐ြိတာေၾကာင့္ ေအာင္်မငၱာ၊ အႏ္အယႅၵီအစိုးရနဲ႔ စစၱပ္ၾကား ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ေ႐ြ႕ေမရာကၱာလို႔ သုံးသပၱာေၾတ ႐ြိေတာ့ အဲဒီေအပၚ ဘယႅို်မငႅဲ။

ေ်ဖ။ အဲဒီအခ္ိႏၱဳႏ္းေကတာ့ အခုအစိုးရထက္ အဆင္ေ်ပႏိုငၱာေၾတလၫ္း ႐ြိႏိုငၸါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္အစိုးရပဲ တာဝႏ္ယဴယူ က္ေနာၱို႔လို ႏိုင္ငံမ္ိဳးမြာေတာ့ တေပၼတာ္ရဲ႕ ပါဝငၼႈေကတာ့ ေအရးႀကီးေနဆဲ ်ဖစ္ဦးမြာပါပဲ။ တေပၼတာၠေတာ့ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး လိုခ္ငၱယႅို႔ က္ေနာ္ ယုံတယ္။ ဒါေပမဲ့ သမၼတဦးသိႏ္းစိႏ္အစိုးရ လကၳကၼြာ အဓိေကဆာင္႐ၾကၡဲ့တာက ႏိုင္ငံေရးေၾဆးေႏျးမႈထက္ အပစ္အခတ္ရပၥဲေရးနဲ႔ အႏၥီေအ လကၼြတၳိုေရးကို အဓိက ေဆာင္႐ၾကၡဲ့တာ။ အခုအစိုးရပဲ်ဖစ္်ဖစ္ ၂၀၂၀ ေနာကၸိုင္းမြာ တာဝႏ္ယဴမယ့္ အစိုးရပဲ်ဖစ္်ဖစ္၊ တေပၼတာၷဲ႔ ညႇိႏႈိင္းဖို႔ အဆင္ေ်ပ ေခ္ာေျမ႕ဖို႔ဆိုတာကလၫ္း အမြႏၸဲ။ ဒါေၾတက  ႏြစၹက္ ယုံၾကၫၼႈ တၫ္ေဆာက္ၿပီးေတာ့ ညႇိႏႈိင္းႏိုငၼယ္ဆိုရင္ ေနာက္အစိုးေရၾတလၫ္း သမၼတဦးသိႏ္းစိႏ္ အစိုးရထကၸိုၿပီးေတာ့ ေအ႐ြ႕ကို ေရာက္ၾသားႏိုငၱာလၫ္း ်ဖစ္ႏိုငၸါတယ္။

ေမး။ ဒါဆိုရင္ အႏ္အယႅၵီ အစိုးရလကၳကၼြာ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး လုပ္ငႏ္းစၪ္ေအ႐ြ႕ကို ေမရာက္ႏိုင္်ဖစ္ေနတာက အဓိက အခကၡဲက ဘာ်ဖစၼလဲ။

ေ်ဖ။ လက္႐ြိ အမ္ိဳးသားဒီမိုေကရစီအၿဖဲ႕ခ္ဳပ္အစိုးရ ေဖာ္ေဆာင္ေနတာက လုပ္ငႏ္းစၪ္ ၂ ခု ႐ြိတယ္။ တခုက NCA လကၼြတၳိုးထားတဲ့ အၿဖဲ႕ေၾတအပါအဝင္ ၂၁ ရာစုပငႅဳံနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ေသဘာတူညီခ္က္ေၾတရဖို႔ လုပ္ေနတာ႐ြိသလို က္ႏၱဲ့တ်ခားဘကၼြာေတာ့ လကၼြတၼထိုးေရသးတဲ့ အၿဖဲ႕ေၾတနဲ႔ Bilateral မထိုးေရသး ရင္ Bilateral ထိုးမယ္။ NCA မထိုးေရသးတဲ့သူက NCA ထိုးမယ္ဆိုတဲ့ ႀကိဳးစားမႈ႐ြိတယ္။ အဲဒီ ၂ ခုက  တၿပိဳငၷကၱၫ္း ၾသားေနတယ္။ အဲဒီ ၂ ခုလုံးမြာ စိႏ္ေခၚမႈေၾတ ႐ြိေနတယ္။ ႀကိဳးစားၿပီးေတာ့လၫ္း ေဆာင္႐ၾက္ေနတယ္။ ဒါေကတာ့ ႏြစၹက္ၾကားမြာ ်မႏ္်မႏ္ေၾတ႕ရမယ္၊ မ္ားမ္ားေၾတ႕ရမယ္၊ ညႇိႏႈိင္းမႈေၾတ မ္ားမ္ားလုပၼယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး နားလၫၼႈ႐ြိလာၿပီးေတာ့ သူရဲ႕လိုရင္းေၾတလၫ္း ေရာက္ႏိုငၸါတယ္။ အခုခ္ိႏၼြာ ေႏြးေေနပမယ့္ လာမယ့ၠာေလၾတမြာေတာ့ ်မႏႅၫ္း ်မႏႅာႏိုငၸါတယ္။ ဒါက ပါဝငၸတ္သတ္သဴေၾတ Keyplayer ေၾတအားလုံးေပၚမြာ မူတၫၸါတယ္။

ေမး။ ဖကၵရယႅို႔ေ်ပာရင္ အစိုးရ တေပၼတာ္အပါအဝင္ တၿဖဲ႕ခ္င္းက ေ်ပာတာေၾတက မတူညီၾကဘူး။ အဲဒီလိုပဲ အားလုံးက ၿငိမ္းခ္မ္းေရး လိုခ္ငၱယ္ဆိုတဲ့ေအပၚမြာေရာ ဘယႅိုမ္ိဳး ၿငိမ္းခ္မ္းေရးမ္ိဳးကို လိုခ္င္ေနၾကတာလဲ။

ေ်ဖ။ ေယဘုယ္အား်ဖင့္ အားလုံး နားလၫၳားၾကတာက ၿငိမ္းခ္မ္းေရးဆိုတာက အခု႐ြိေနတဲ့ ပဋိပကၡကို လကၷကၠိုင္ၿပီး ေမ်ဖ႐ြင္းဘူး၊ လကၷကၠိုေတာ့ ခဏကိုငၳားမယ္၊ အပစ္အခတ္ရပၼယ္၊ ၿပီးရင္ ႏိုင္ငံေရး ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတ လုပၼယ္၊ ႏိုင္ငံေရး ေသဘာတူညီခ္က္ေၾတရရင္ လကၷကၠိုငၳားတာကို ပုံစံေ်ပာင္းရမယ္၊ ဒါမြမဟုတ္ လကၷကၠိုငၳားတာကို ျစန႔ၼယ္။ ၿပီးရင္ ဒါေၾတကို ေအကာင္အထၫ္ေဖာ္ၿပီးေတာ့ လကၷကၠို ပဋိပကၡမ႐ြိတဲ့ ကာလတခုကို ၾသားတာ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးလုပ္ငႏ္းစၪႅို႔ နားလၫၳားၾကတယ္။ အားလုံးက ႐ြင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိုလားမႈ မတူတာေတာ့ ႐ြိတယ္။ တခ္ိဳ႕က ဖကၵရယႅို႔ ေ်ပာေပမယ့္ ၾကႏၹေကၵရး႐ြင္း ေအတာၠို မ္ားမ္ားလိုခ္ငၱာ႐ြိတယ္။ တခ္ိဳ႕ေကတာ့ ်ဖစ္သင့ၱဲ့ ်ဖစ္ႏိုငၱဲ့ ေအနထားေလာကၼြာပဲ ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ ၾသားခ္ငၱယ္ဆိုတာ႐ြိေတာ့ ဒါေၾတက သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားလကၷကၠိုင္ ေခါင္းေဆာင္ေေၾတပၚမြာလၫ္း မူတၫ္ေနတယၺ္။ အစိုးရနဲ႔ တေပၼတာၻေကၠတာ့ တႏိုင္ငံလုံးနဲ႔ ၿခဳံၿပီး စၪ္းစားၿပီးေတာ့ ်ဖစ္သင့ၱဲ့ ်ဖစ္ႏိုငၱာကိုပဲ ဦးတၫ္ၿပီး ေၾဆးေႏျးမြာပဲဗ္။

ေမး။ အခုဆို KNU ကလၫ္း တရားဝင္ ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတကို ်ပႏႅာေတာ့မယ့္ဆိုေတာ့ ရပၱန႔္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး လုပ္ငႏ္းစၪၠ ေ႐ြ႕ဆက္ၾသားဖို႔ အားေကာင္းလာႏိုငႅား။

ေ်ဖ။ ၂၀၁၈ ေအာကၱိုဘာမြာ အစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေၾတ ေၾတ႕ခဲ့တာေကန ေရၾတက္ရင္ ၁၀ လနီးပါး အခ္ိႏ္ေၾတဆုံးရႈံးခဲ့ၿပီ။ NCA မြာ ်ပ႒ာႏ္းထားတာက လကၼြတ္ေရးထိုးတဲ့သူေၾတဟာ အခက္အခဲ ႐ြိတယ္၊ အိုငၵီယာေၾတ မတူဘူးဆိုရင္ သူတို႔ ညႇိႏႈိင္းရမယ့္ ပလက္ေဖာင္းေကတာ့ JICM မြာ ညႇိႏႈိင္းရမြာဗ္။ NCA အတိုင္း ၾသားမယ္၊ ေအကာငၳၫ္ေဖာၼယ္ဆိုရင္ အဲလို အစၫ္းေအဝးေၾတမြာ တင္်ပၾကရမြာ။ အခုေကတာ့ ၉ လ၊ ၁၀ ေလလာက္ အခ္ိႏ္ေၾတကုႏ္ေနၿပီ။ ေနာက္အခါေၾတမြာ ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတ၊ စားၿပဲဝိုင္းေၾတမြာ NCA  မြာ ်ပ႒ာႏ္းထားတဲ့အတိုင္း ညႇိႏႈိင္းတိုငၸငၹို႔ က္ေနာၱို႔ဘေကၠတာ့ ေမြ္ာႅင့ၱယ္။ အဲဒီအၾတက္ က္ေနာၱို႔အစိုးရ ကိုယၥားလြယ္အၿဖဲ႕ေၾတ ခ္င္းမိုငၱို႔မြာ ၾသားၿပီး ယုံၾကၫၼႈေၾတ တၫ္ေဆာကၹို႔ အၾလတ္ေသဘာ ေၾဆးေႏျးမႈေၾတ ထပႅဳပၹို႔ ်ပင္ဆင္ေနတာပါပဲ။

ေမး။ ေ်မာကၸိုင္းအၿဖဲ႕ေၾတကို Bilateral မူၾကမ္းေၾတ ေပးၿပီးခဲ့ေပမယ့္ ေၾဆးေႏျးမယ့္ ေနရာအခကၡဲေၾတ အခု်ပင္းထႏႅာတဲ့ တိုၾကၸဲေေၾတၾကာင့္ သူတို႔နဲ႔ေၾဆးေႏျးမယ့္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးလုပ္ငႏ္းစၪ္အၾတက္ ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္ႏိုငႅဲ။

ေ်ဖ။ ၁၅ ရက္ေန႔က ေနစၿပီး ်ပႏ္ၿပီး်ဖစၱဲ့ ႐ြမ္းေအ႐ြ႕ေ်မာက္ေဒသမြာ ႐ြိတဲ့ တိုကၡိုကၼႈေၾတေကတာ့ အခု လက္႐ြိေၾဆးေႏျးေနတဲ့ ၄ ၿဖဲ႕နဲ႔ ေၾဆးေႏျးေနတဲ့ Bilateral ေၾတအၾတေကၠတာ့ ေအတာ့ၠို ထိခိုကၼႈ ႐ြိမြာပါပဲ။ ဒီအရာေေၾတၾကာင့္ က္ေနာၱို႔ရဲ႕ ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတ ပိုၾကာႏိုငၱယ္။ စားၿပဲဝိုင္းေပၚ ေရာကၹို႔လၫ္း ပိုၾကာႏိုငၱယ္ ရလဒ္ေၾတ ၾထကၹို႔လၫ္း ပိုခက္ႏိုငၱယႅို႔ ထငၱယ္။ ဒါေပမဲ့ က္ေနာၱို႔ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး ဆကႅဳပၼယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေၾတ႕ဆုံညႇိႏႈိင္းေရးေကတာ့ တႀကိမၼဟုတ္ တႀကိမ္ လုပ္ရမြာပါပဲ။

ေမး။ ဒါဆိုရင္ အခုတိုၾကၸဲေၾတက ေနာက္ေၾဆးေႏျးမယ့္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးလုပ္ငႏ္းစၪ္အၾတက္ ထိခိုကၼႈ ႐ြိႏိုငၱာေပါ့။

ေ်ဖ။ အစိုးရကိုယၥားလြယ္ေၾတဘကၠလၫ္း ေၾဆးေႏျးႏိုငၼယ့္ေနရာေၾတကို ကမ္းလြမ္းထားတာ ႐ြိပါတယ္။ တခ္ိဳ႕အၿဖဲ႕ေၾတ႕ကလၫ္း ဒီေနရာကို အဆင္ေ်ပတယႅို႔ ေအၾကာင္း်ပႏ္ေပမယ့္ တခ္ိဳ႕အၿဖဲ႕ေၾတကလၫ္း မတုံ႔်ပႏၱာေၾတလၫ္း ႐ြိပါတယ္။ ဘယႅိုပဲ်ဖစ္်ဖစ္ က္ေနာၱို႔ေကတာ့ ဆက္ၿပီးႀကိဳးစားၿပီးေတာ့ စားၿပဲဝိုင္းေပၚ ေၾဆးေႏျးႏိုငၹို႔ ်ပင္ဆင္ရမြာပါပဲ။

ေမး။ ဝ အၿဖဲ႕အပါအဝင္ မိုင္းလားအၿဖဲ႕ေၾတနဲ႔ အစိုးရဘကၠ ေၾဆးေႏျးတာေၾတက အားေရက္နပၥရာေကာင္းတဲ့ ရလဒ္ေၾတ ၾထက္ေနၿပီလား။

ေ်ဖ။ အခုခ္ိႏၳိ ႏြစ္ေပါင္း ၃၀ အၾတင္းမြာ ပစၡတၱိုကၡိုကၼႈေၾတ မ႐ြိေအာင္ ထိႏ္းထားႏိုငၱာက ေကာင္းပါတယ္။ ပဋိပကၡမ႐ြိဘူး ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတက ခ္ကၡ္င္း ေမၾဆးေႏျးႏိုငၻဴး ဆိုရင္ေတာငၼြ ဘယ္သဴမြ မနစၷာဘူးေပါ့။ အထူးသ်ဖင့္ လူထုမနစၷာဘူးေပါ့။ အခု ႐ြမ္းေအ႐ြ႕ေ်မာက္ေဒသမြာ႐ြိတဲ့ တိုကၡိုကၼႈေၾတက ၃ ရကၱာအၾတင္းမြာဆိုရင္ လူထု ၄ ေယာက္ေလာက္ ေသဆုံးၾသားၿပီ၊ ကုႏ္ၾသယၼႈေၾတပါ ်ပတ္ေတာက္ၾသားၿပီ။ ၾသားလာေရး ်ပတ္ေတာကၱယ္၊ လူထုက စိုးရိမၼႈမ္ားလာတယ္။ ဒါေၾတေကတာ့ ေမကာင္းဘူးေပါ့။ ဘယႅိုပဲ်ဖစ္်ဖစ္ ပဋိပကၡမ႐ြိဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

ေမး။ အႏ္အယႅၵီ အစိုးရ သကၱမ္းအၾတင္း ၂၀၂၀ မတိုငၡငၼြာ စတုတၳအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပငႅဳံညီလာခံက ်ဖစႅာႏိုင္သလား။

ေ်ဖ။ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတမြာ တာဝႏ္အ႐ြိဆုံးက UPDJC လို႔ေခၚတဲ့ ်ပၫ္ေထာငၥဳေၾဆးေႏျးမႈပူးႀတဲေကာၼတီက တာဝႏ္အ႐ြိဆုံးလို ်ဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမြာ႐ြိေနတဲ့ တာဝႏ္႐ြိဆုံးသူ အကုႏႅဳံးလိုလိုက NCA မြာ ်ပ႒ာႏ္းထားတဲ့ ်ပၫ္ေထာငၥဳ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးညီလာခံကို ၂၀၁၉ ခုႏြစ္အၾတင္း ဒါမြမဟုတ္ ၂၀၂၀ ဇႏၷဝါရီလမြာ ေဆာင္႐ၾက္ႏိုငၹို႔အၾတက္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ်ဖစႅိမ့ၼယႅို႔ေတာ့ ယုံၾကၫၸါတယ္။ ၿငိမ္းခ္မ္းေရး ဆိုတာက လကၷကၠိုငၸဋိပကၡအစား စားၿပဲဝိုင္းေပၚေကန ေအာင္်မငၱဲ့ ႏြစၹက္ ေသဘာတူတဲ့ ရလဒ္ေၾတအရ ဒါေၾတကို ဆက္ၿပီးေအကာင္အထၫ္ေဖာၹို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတ ဆက္႐ြိဖို႔ လိုတယ္။ ေၾဆးေႏျးၿပဲေၾတက လာမယ့ႅေၾတအၾတင္းမြာ ်ဖစ္ႏိုငၹို႔အၾတက္ ေမြ္ာႅင့ၳားတယ္။ ဒါကို တာဝႏ္အ႐ြိဆုံးသူေၾတအ်ပင္ တႏိုင္ငံလုံးမြာ ႐ြိတဲ့ ်ပၫ္သဴေၾတအားလုံး ကူညီမြ ဒီလိုလုပ္ငႏ္းစၪၠ ပိုၿပီး ်မႏ္်မႏ္ဆႏ္ဆႏ္ ေအာင္်မငၼြာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ္မ္းေရးနၫ္းလမ္းက တ်ခားနၫ္းလမ္း မ႐ြိဘူး။ ညႇိႏႈိင္းေၾဆးေႏျးတဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ဆက္ၿပီး အားလုံးက ဆက္ၿပီး ေလြ္ာက္ရမြာပါပဲ။ ဒါကို ေအာင္်မင္ေအာင္ ေလြ္ာက္ႏိုငၹို႔ အားလုံးက ေမတၱာရပၡံလိုပါတယ္။

Source : DVB