fbpx

ဘာေၾကာင့္ ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈေတြ ျဖစ္ပြားရတာလဲ

ဒီရက္ပိုင္းမွာ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ပဲ ဖတ္ဖတ္၊ အြန္လိုင္းပဲ ၾကည့္ၾကည့္ မျမင္ခ်င္၊ မဖတ္ခ်င္ ေတာ့ေလာက္ေအာင္ ျမင္ေတြ႕ ေနရတဲ့ သတင္းေတြကေတာ့ ေရ ႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ ေျမၿပိဳက်မႈနဲ႔သဘာ ၀ေဘးဆိုင္ရာ သတင္းေတြပါပဲ။ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ ေျမၿပိဳမႈနဲ႔သဘာ ၀ေဘးေတြေၾကာင့္ ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ေသေက် ပ်က္စီးေနၾကရ တယ္။ စား၀တ္ေနေရး၊ ပညာ ေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရးစ တဲ့ အေရးေပါင္းမ်ားစြာမွာ အေရး နိမ့္ေနရတယ္။ အဲဒီသတင္း ေတြကို ေန႔စဥ္ ျမင္ေတြ႕ေနရေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ထဲေၾကကြဲ၀မ္း နည္းမိတယ္။ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကူညီဖို႔လည္း ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ ဒီျပႆနာေတြက အခုတစ္ႏွစ္ တည္း ျဖစ္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ သိသိသာသာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျဖစ္လာတာဆိုရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က ေန ဒီကေန႔အထိပဲ။ အဲဒီျပႆနာ ကိုသာ ေျဖရွင္းႏုိင္ခဲ့ရင္ ျပည္သူ ေတြ ေရေဘးေၾကာင့္၊ သဘာ၀ ေဘးေၾကာင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံး မႈေတြ အမ်ားႀကီးေလ်ာ့က်သြား မွာပါ။


ျပႆနာတစ္ခုကို ေျဖရွင္း တဲ့အခါ ျပႆနာရဲ႕ဇာစ္ျမစ္၊ျပႆနာျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္း ရင္းကို ရွာေဖြရတယ္။ ဇာစ္ျမစ္ကို ေတြ႕မွ ျပႆနာကိုေသေသခ်ာ ခ်ာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မ ဟုတ္လား။ ဒါေၾကာင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္ ေတြက ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈနဲ႔ တျခား ေသာ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ ေတြ ျဖစ္ပြားရျခင္းရဲ႕ ဇာစ္ျမစ္ကို ရွာေဖြခဲ့ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရ ႀကီး ေရလွ်ံမႈရဲ႕ဇာစ္ျမစ္၊ ေရႀကီး ေရလွ်ံမႈျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္း ရင္းကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီး ဘယ္လို ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ရမလဲ အႀကံ ေပးခဲ့ၾကတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရႀကီးေရ လွ်ံမႈ၊ ေတာင္ေျမၿပိဳမႈေတြ ျဖစ္ ပြားေနစဥ္မွာပဲ လူမႈကြန္ရက္ေဖ့စ္ ဘြတ္ခ္မွာ တင္ထားတဲ့ ပို႔စ္တစ္ခု  ေတြ႕တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က တိုက္ ႐ိုက္ေတြ႕တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္က ေဖ့စ္ ဘြတ္ခ္လင့္ခ္ပို႔ေပးလို႔ ေတြ႕ရ၊ ဖတ္ရတာပါ။ အဲဒီစာကိုဖတ္ၿပီး  ဘ၀င္မက်သလို ျဖစ္သြားတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူပုဂၢိဳလ္ကို မေျပာလို ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္လိုက္တဲ့ ပို႔စ္ကိုပဲ အေျခခံေျပာခ်င္တာပါ။ ပို႔စ္မွာ ပထမဆံုး ဖတ္လိုက္ရတာ က ‘လတ္တေလာ ျဖစ္ေနသည့္ ေရႀကီးျခင္း၊ ေျမၿပိဳျခင္းတို႔၏ အ ေၾကာင္းရင္းမွာ သစ္ပင္၊သစ္ေတာ ျပဳန္းတီး၍ျဖစ္သည္ဟု အေတာ္ မ်ားမ်ားက ထင္မွတ္မွားေနၾက သည္။ အေၾကာင္းရင္းခံ အစစ္အ မွန္ ပံုမွန္ထက္မ်ားေသာ မိုးျဖစ္ သည္။ ပံုမွန္ထက္ မိုးမ်ားျခင္း သည္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္’တဲ့။ ကၽြန္ေတာ့္  စိတ္ထဲေတာ္ေတာ္ မရွင္းမလင္း ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့စာကို ဆက္ဖတ္မိတယ္။

 ‘ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္း ၏ ပထမအေၾကာင္းရင္းမွာ ကမၻာ့ေလထုတြင္းသို႔ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုက္ အဓိကျဖစ္ေသာ ဖန္လံုအိမ္ဓာတ္ေငြ႕မ်ား အဆမ တန္၀င္လာ၍ ျဖစ္သည္။ သစ္ ပင္၊ သစ္ေတာျပဳန္းတီးျခင္းက ဒုတိယလိုက္သည္။ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာမ်ားျဖင့္ ေ၀ဆာေန ေသာ ေျမျပင္ျဖစ္ေစကာမူ တစ္ ရက္တည္းႏွင့္ ၁၀ လက္မေက်ာ္ ေအာင္႐ြာေသာ မိုးေရမ်ားကိုမစုပ္ ယူ မထိန္းသိမ္းႏိုင္ပါ။ ေရမႀကီး ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါ။ ေရ ႀကီးျခင္း၊ ေျမၿပိဳျခင္းတို႔သည္ ေဒ သအလိုက္ ေပၚေပါက္ေသာေဘး ဒုကၡျဖစ္ၿပီး ရာသီဥတုေျပာင္းလဲ ျခင္းသည္ တစ္ကမၻာလံုးေပၚ ေပါက္ေနေသာ ေဘးဒုကၡျဖစ္ သည္။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္း ကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္လုပ္ႏိုင္လွ်င္ ေရႀကီးျခင္းစသည့္ ေဘးဒုကၡမ်ား ကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္လုပ္ႏိုင္မည္။ ေၾကာင္းက်ဳိးဆက္ နိယာမအရ မိမိတို႔လိုခ်င္သည့္အက်ဳိးကို ရယူ လိုပါက အေၾကာင္းရင္းအမွန္ကို ဦးစြာ သေဘာေပါက္ရပါမည္’ တဲ့။ စာဆံုးသြားမွဆိုလိုရင္း ကၽြန္ ေတာ္ သေဘာေပါက္သြားတယ္။ ဆိုလိုရင္းကေတာ့ ေရႀကီးေရလွ်ံ မႈနဲ႔ ေျမၿပိဳမႈေတြျဖစ္ေနတာ ရာ သီဥတု ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ဆိုတာ ပါပဲ။ ‘သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြရွိ ေနလည္း ေရႀကီးတာပဲ၊ ရာသီဥ တု ေျပာင္းလဲမႈကို ေလ်ာ့ပါး ေအာင္လုပ္ႏုိင္မွ ေရႀကီးမႈေတြ ေလ်ာ့ပါးမယ္’လို႔ ေျပာခ်င္တာ။

သူ႔စာရဲ႕အႏွစ္ခ်ဳပ္က ‘ရာ သီဥတု ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ေရ ႀကီးတာ၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ ေတြ ထုတ္လႊတ္လို႔ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲတာ၊ သစ္ပင္ေတြက သိပ္ၿပီး အဓိကမက်ဘူး’ ဆိုတာ ပါပဲ။ ဒီေတာ့ရာသီဥတုကိုေျပာင္း လဲေစတဲ့ အဓိကအေၾကာင္း ရင္းျဖစ္တဲ့ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ေတြက ေလထုထဲ ဘာလို႔တိုးပြားလာရသလဲလို႔ ေမးရေတာ့မယ္။ ဒါလည္း ရွင္းရွင္းေလးပါ၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ထုတ္လႊတ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြေၾကာင့္ေပါ့လို႔ပဲ လြယ္လြယ္ေျဖလိုက္မယ္။ အဲဒါကို တားဆီးကာကြယ္၊ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္တာ သစ္ပင္ေတြ မဟုတ္ဘူးလား။ သစ္ပင္ေတြက  ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို စုပ္ယူၿပီး ေအာက္ဆီဂ်င္ကို ထုတ္လႊတ္ေပးတာလို႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရင္ထဲအသည္းထဲမွာ စြဲစြဲၿမဲၿမဲမွတ္သားခဲ့ဖူးတယ္။ သစ္ပင္ေတြသာ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရွိရင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ေတြ ေလထဲကိုႀကိဳးလြတ္၊ တိုင္လြတ္ ေရာက္လာစရာ မရွိပါဘူး။

ေနာက္ၿပီး ‘ဥတုရာသီေတာ ကိုမွီ’ ဆိုသလို ရာသီဥတုဆိုတာ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြကို မွီခိုေန တယ္။ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြသာ  ရွိေနရင္ ရာသီဥတုလည္း ထင္သ လိုေျပာင္းလဲႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြမရွိလို႔ သာ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဘဲ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲလာတာကို ခြင့္ျပဳေနရ တာ၊ ရာသီဥတုေျပာင္းေတာ့ မိုး ကလည္း အစြန္းေရာက္ျဖစ္သြား တယ္။ မိုးေရခ်ိန္ေတြမ်ားလြန္း တယ္။ မိုးေရခ်ိန္ေတြမ်ားေတာ့ ေရႀကီးၿပီေပါ့။ အဲဒီအဆင့္ကိုအ လြယ္တကူ ေရာက္ရတာကလည္း သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီး ကုန္လို႔ မဟုတ္လား။ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာက အေရးအႀကီးဆံုး ဆိုတာ ျငင္းလို႔မရတဲ့ အမွန္တရား ပဲ။ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ပြားရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကို ၾကည့္ တဲ့အခါမွာ မိုးသည္းထန္စြာ အ ဆက္မျပတ္ ရြာသြန္းျခင္း၊ ေရစီး ဆင္းမႈစနစ္ ညံ့ဖ်င္းျခင္း၊ ျမစ္ ေၾကာင္းမ်ား တိမ္ေကာပိတ္ဆို႔ ျခင္း၊ ေရလမ္းေၾကာင္းေျပာင္း ျခင္း၊ ဆည္ေျမာင္း၊ တမံနဲ႔ ျမစ္ ကူးတံတားေတြ တည္ေဆာက္ရာ မွာ နည္းပညာပိုင္း အားနည္းျခင္း၊  သစ္ေတာျပဳန္းတီးျခင္း၊ သယံဇာ တတြင္းထြက္ေတြကို စည္းကမ္းမဲ့  ထုတ္ယူျခင္း၊ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ပ်က္စီးျခင္း၊ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြကိုလည္း ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္ေတြရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းတရားကို ျပန္လိုက္ရင္လည္း သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြ ျပဳန္းတီးလို႔၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးလို႔ဆိုတာပဲ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

သစ္ပင္၊သစ္ေတာေတြျပဳန္း တီးလို႔ ရာသီဥတုေတြ ေျပာင္းလဲ တယ္။ ရာသီဥတုေတြ ေျပာင္းလဲ ေတာ့ မိုးရြာသြန္းမႈေတြ ျပင္းထန္ တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေရႀကီးမႈကို  ပိုမို ျပင္းထန္ေစျပန္တယ္။ သစ္ ေတာေတြ ျပဳန္းတီးပ်က္စီးလာ ေတာ့ ေအာက္ကေျမသားေတြ ဟာ မိုးတြင္းက်ရင္ မိုးေရေၾကာင့္  ေပ်ာ့လာတယ္။ ေႏြက်ရင္ ေန ဒဏ္ေၾကာင့္ ပပ္ၾကားအက္လာ  တယ္။ အေအးဒဏ္တစ္လွည့္၊ အပူဒဏ္ကိုတစ္ခါ ခံလာရတယ္။ အဲဒီအခါေျမေတြဟာ မြေၾကေန ၿပီး မိုးျပင္းျပင္း ရြာခ်တဲ့အခါ အ လြယ္တကူ ေမ်ာပါသြားတယ္။ အေမရိကန္ ေျမသိပၸံပညာရွင္ေတြ ရဲ႕ စမ္းသပ္ခ်က္ေတြအရ မိုးသက္ ေလျပင္းနဲ႔အတူ ရြာခ်တဲ့ မိုးေရ  တစ္စက္ဟာ အခ်င္းတစ္လက္မ ရဲ႕ ေလးပုံတစ္ပုံအထိ ႀကီးမား တယ္လို႔သိရတယ္။ အဲဒီမိုးေရ တစ္စက္ဟာ ေျမျပင္ကိုတစ္စကၠန႔္ ေပ ၃၀ ႏႈန္း အလ်င္နဲ႔ လာေရာက္ ႐ိုက္ပုတ္တယ္။ အဲဒီလိုမိုးေရစက္ ေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔ အခ်ိန္ၾကာၾကာ အ႐ိုက္ခံရတဲ့ေျမဟာ အစိတ္စိတ္ ကြဲၿပီး ေရသယ္ယူရာကို ေမ်ာပါ သြားရေတာ့တယ္။ ေလျပင္းနဲ႔အ တူ ရြာခ်တဲ့မိုး‌ေရဟာ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာ အကာအကြယ္မရွိတဲ့ ေျမတစ္ဟက္တာေပၚက အေပၚ ယံေျမဆီလႊာတန္ခ်ိန္ ၂၅၀ ကို တစ္နာရီအတြင္း တိုက္စားႏုိင္သ တဲ့။

အဲဒီတိုက္စားခံရတဲ့ ေျမ ေတြဟာ မိုးေရနဲ႔အတူ ျမစ္ေခ်ာင္း ေတြထဲေရာက္လာၿပီး အနည္ထိုင္ ၾကတယ္။ ၾကာေတာ့ ျမစ္ေခ်ာင္း ေတြ ေကာလာတယ္။ ဒီေတာ့ ေရ မ်က္ႏွာျပင္ဟာ ျမင့္တက္လာ တယ္။ မိုးမ်ားမ်ားရြာရင္ က်လာ တဲ့ေရကို ျမစ္ေခ်ာင္းေတြက လက္မခံႏိုင္ေတာ့တာေၾကာင့္  ကမ္းပါးေပၚကို လွ်ံတက္လာ တယ္။ အဲဒီအခါ ေရႀကီးျခင္းဆို တာ ျဖစ္လာတယ္။ တကယ္လို႔ သာ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြရွိေန ရင္ ေျမဆီလႊာတိုက္စားမႈကိုေလ်ာ့ က်ေစႏုိင္တယ္။ ေျမဆီလႊာတိုက္ စားမႈေလ်ာ့က်ေတာ့ ျမစ္ေတြ၊ ေခ်ာင္းေတြ တိမ္ေကာမႈကို ေလ်ာ့ နည္းေစတယ္။ မိုးရြာတဲ့အခါ မိုး ေရကို သစ္ပင္ရဲ႕အရြက္ေတြဟာ ေျမျပင္ေပၚ က်ေရာက္တဲ့ မိုးေရပ မာဏကို ထိန္းကြပ္ေပးတယ္။ အရြက္ေပၚမွာတင္ေနတဲ့ မိုးေရ ေတြဟာ အေငြ႕ျပန္ၿပီး ေလထုကို ျပန္လည္တက္သြားတယ္။ မိုးေရ ေတြကို ျမစ္ေတြ၊ ေခ်ာင္းေတြထဲ ဒလေဟာ မေရာက္ေစေတာ့ဘူး။

ၿပီးေတာ့ အရြက္ေတြဟာ  ေျမျပင္ေပၚက်ေရာက္တဲ့ မိုးေရရဲ႕ အရွိန္နဲ႔ ျပင္းအားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပး တယ္။ ညင္သာစြာက်ေရာက္တဲ့  မိုးေရက ေျမတိုက္စားျခင္းကို အ လြန္အကၽြံ မျဖစ္ေစေတာ့ဘူူး။ေနာက္ၿပီး တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုကပ္လ်က္ ရွိေနတဲ့ ပင္စည္ေတြက ေတာင္ က်ေရ (သို႔မဟုတ္) အရွိန္နဲ႔လာတဲ့  ေရေတြကို အားေပ်ာ့ေအာင္ လုပ္ ေပးတယ္။ သစ္ပင္ရဲ႕အျမစ္ေတြ ကလည္း ေျမႀကီးေတြကို ကုပ္ တြယ္ထားတဲ့အတြက္ ေျမတိုက္ စားမႈကို ႐ုတ္တရက္ မျဖစ္ေပၚေစ ပါဘူး။ ဒါေတြကို ၾကည့္ျခင္းအား ျဖင့္လည္း ေရႀကီးေရလွ်ံျခင္းျဖစ္ စဥ္မွာ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြရဲ႕ အခန္းက႑ ဘယ္ေလာက္အေရး ႀကီးေၾကာင္း လယ္ျပင္မွာဆင္ သြားသလို ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႕ရ မွာပါ။

အခ်ဳပ္ဆိုရရင္ အခုလက္ရွိ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ ေျမၿပိဳမႈနဲ႔သဘာ ၀ေဘးအႏၲရာယ္ေတြ ျဖစ္ပြားေန ရတာ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြ မရွိေတာ့လို႔၊ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ ပ်က္စီးလို႔ပါပဲ။ ဘယ္႐ႈ ေထာင့္ကၾကည့္ၾကည့္ မလြတ္ပါ ဘူး။ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားလို႔ရာသီဥတု ပိုေဖာက္ျပန္လာၿပီး မိုးရြာသြန္းမႈပံုစံေတြ ေျပာင္းလဲလာတာ၊ ရာသီဥတုေတြ ပိုအစြန္းေရာက္လာပါတယ္။ဒီေတာ့ လက္ရွိေရႀကီးေရလွ်ံမႈေတြ၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲ ရာယ္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ သစ္ပင္၊ သစ္ေတာေတြကို စနစ္ တက် ထိန္းသိမ္းရမယ္။ ျပန္ လည္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ရမယ္။ လူ တိုင္းက ႏုိင္သေလာက္ သစ္ပင္ စိုက္ရပါမယ္။ ေလထုထဲကို ကာ ဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္မားေစတဲ့လုပ္ငန္း၊ သဘာ၀  ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီးေစတဲ့ လုပ္ ငန္းေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ၾကပ္ မတ္စစ္ေဆးၿပီး ထိခိုက္မႈအနည္း ဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ ေနာက္ၿပီးအထက္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ ျဖစ္ ပြားေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ ခုခ်င္းစီအတြက္လည္း စနစ္တက်  ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါ တယ္။ အဲဒီအခါ ျမန္မာျပည္သူ အားလံုး ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၊ ေျမၿပိဳမႈ နဲ႔ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ေတြ ၾကားကေန လြတ္ေျမာက္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။။

(ေဆာင္းပါးရွင္ ေရႊလက္သည္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာ ေဆာင ္းပါးမ်ားေရးသားေနသူျဖစ္ သည္)

Source : 7 Day Daily