fbpx

က်ေနာ္တို႔လည္း မဲေပးခ်င္တယ္

“မဲတျပားရဲ႕ တန္ဖိုးက နည္းတာမွ မဟုတ္တာ က်ေနာ့္ မဲတခုဟာ တန္ဖိုးရွိမယ္လို႔ေတာ့ ထင္တယ္။ အဲဒီအတြက္ သြားေပးမွာ။ လာမယ့္ႏွစ္ကေတာ့ မဲသြားေပးမွာေပါ့ဗ်ာ” လို႔  ျမန္မာနိုင္ငံမွာ က်င္းပမယ့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္အားထက္သန္စြာနဲ႕ ဆိုလာသူကေတာ့ ထိုင္းနိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕က ေ႐ႊ႕ေျပာင္းျမန္မာလုပ္သား ကိုေက်ာ္ၿဖိဳးေဝပါ။

သူ ထိုင္းနိုင္ငံမွာ အလုပ္ေပါင္းစုံ လာေရာက္ အလုပ္လုပ္ေနတာ ၈ ႏွစ္ေလာက္ရွိပါၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက သူ ဘန္ေကာက္မွာ ရွိေနေပမယ့္ မဲေပးခြင့္ေတာ့ မရခဲ့ပါဘူး။

“ၿပီးခဲ့အေခါက္တုန္းက က်ေနာ္ မဲမေပးလိုက္ရဘူး။ က်ေနာ့္မွာ အဲဒီတုန္းက မွတ္ပုံတင္ ေပ်ာက္ေနတယ္။ ဘန္ေကာက္မွာ ပိုက္ဆံအိတ္ ျပဳတ္က်လိဳ႕ မွတ္ပုံတင္က အဲဒီထဲကို ပါသြားတာ။ အဲဒါေၾကာင့္ မဲမေပးလိုက္ရဘူး။ အခုေတာ့ ေပးမယ္လို႔ ဆုံးျဖတ္ထားတယ္။ အခု လက္ရွိကိုပဲ ေပးဖို႔မ်ားပါတယ္။ က်န္တဲ့ဟာေတြကိုက်ေတာ့ သိပ္မေလ့လာဘူး။ မေလ့လာေတာ့ မသိဘူး။ မဲေပးလို႔ အဆင္ေျပပါေစလို႔ ဆုေတာင္းရေတာ့ေပါ့။ ကိုယ္က မဲေပးခ်င္တာကို” လို႔ ကိုေက်ာ္ၿဖိဳးေဝက ေျပာပါတယ္။

ကိုေက်ာ္ၿဖိဳးေဝလိုပဲ မဲေပးခ်င္ေပမယ့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မဲမေပးလိုက္ရတဲ့ ထိုင္းနိုင္ငံေရာက္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းျမန္မာ အလုပ္သမား အေရအတြက္က မနည္းလွပါ။  သန္းနဲ႕ခ်ီၿပီး ရွိနိုင္မယ္လို႔ ခန႔္မွန္းလို႔ ရနိုင္ပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္ငံ ဘန္ေကာက္နဲ႕ ခ်င္းမိုင္ ႏွစ္ၿမိဳ႕ေပါင္းကေန ႀကိဳတင္ဆႏၵမဲေပးသူ အေရအတြက္ဟာ ၆၀၀ ေက်ာ္သာရွိတယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အစီရင္ခံစာပါ စာရင္းေတြအရ ဆိုရင္  ဒီခန႔္မွန္းခ်က္က မမွားနိုင္ဘူးလို႔ တြက္ဆနိုင္ပါတယ္။

၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ကာလတုန္းက ထိုင္းနိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံ႐ုံးရဲ႕ မီဒီယာေတြကို ေျဖၾကားခ်က္အရ ဆိုရင္ေတာ့ ဘန္ေကာက္ ျမန္မာသံ႐ုံးမွာ ႀကိဳတင္မဲလာေပးသူ အေရအတြက္ဟာ ၃၀၀၀ ေလာက္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို ဖုန္းဆက္ၿပီး ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ထိုင္းကေန ႀကိဳတင္မဲေပးသူ အေရအတြက္ဟာ ၉၀၇  ဦး ရွိတယ္လို႔ ဆိုျပန္ပါတယ္။ ကိန္းဂဏန္းေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳးအေထြေထြျဖစ္လို႔ ဘယ္ဟာ အမွန္လဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။ 

ထိုင္းနိုင္ငံမွာ အေထာက္အထားရွိ ျမန္မာအလုပ္သမား အေရအတြက္ဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက ၁ သန္းခြဲေလာက္ ရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီေတြ ပူးေပါင္းထုတ္ျပန္ထားတဲ့ Thailand Migration Report 2019  အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးခဲ့တဲ့ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာနိုင္ငံသား အေရအတြက္ ၃၀၀၀ နဲ႕ တြက္ရင္ေတာင္ မဲေပးခြင့္ရခဲ့သူဟာ ၀ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္မွာပဲ ရွိေနတာပါ။

ကမၻာတဝန္းမွာ ျမန္မာသံ႐ုံးနဲ႕ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ရွိရာမွာ ၂၀၁၅ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက ကမၻာတဝန္းက ျမန္မာမဲဆႏၵရွင္ေတြ ႀကိဳတင္မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့ စုစုေပါင္း အေရအတြက္ကေတာင္  ၃၀၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အႏွစ္သာရတခု ျဖစ္သလို စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ က်င့္သုံးတဲ့ နိုင္ငံတနိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြ ေပၚေပါက္လာဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတိုင္းမွာ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူေတြ အားလုံးလည္း ပါဝင္မဲေပးနိုင္ဖို႔ မဲေပးခြင့္ ရၾကဖို႔လည္း အလြန္အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ အားလုံးအသိ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြမွာ မိမိနာမည္ မဲစာရင္းမွာ မပါလို႔ မဲေပးခြင့္မရသူေတြ ရွိသလိူ  ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္မွာ မိမိေနရပ္ေဒသမွာ မရွိလို႔ တနယ္တေက်း၊ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္ပမွာ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကလို႔ မဲေပးခြင့္ ဆုံးရႈံးခဲ့ရသူေတြလည္း  အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။

နိုင္ငံသားေတြအားလုံး ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ မဆုံးရႈံးရေလေအာင္  ေဆာင္႐ြက္ေပးဖို႔ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရေတြနဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြမွာ အျပည့္အဝ တာဝန္ရွိေနတာပါ။

ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးျမင့္နိုင္ကေတာ့ နိုင္ငံျခား ေရာက္ေနသူေတြ မဲေပးခြင့္ မဆုံးရႈံးေအာင္ သံ႐ုံးကို သတင္းပို႔ၾကဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဒီဗြီဘီနဲ႕ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းရာမွာ ေျပာပါတယ္။

“အရင္တုန္းကေတာ့ နိုင္ငံျခားေရးဌာနနဲ႕ က်ေနာ္တို႔ ဆက္သြယ္တယ္။ ဆက္သြယ္ၿပီး သံ႐ုံးေတြနဲ႕ လုပ္တယ္။ အဓိကေတာ့ ျပည္ပမွာ ေရာက္ေနတဲ့သူေတြက သက္ဆိုင္ရာ သံ႐ုံးေတြကို အသိေပးဖို႔ လိုတယ္။ သတင္းပို႔ထားဖို႔ လိုတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ သံ႐ုံးေတြမွာ သတင္းပို႔ထားတဲ့ လူေတြပဲ သံ႐ုံးကလည္းပဲ ႀကိဳတင္မဲယူနိုင္တာကိုး။ တခ်ိဳ႕လည္း သတင္းမပို႔နိုင္ၾကဘူး။ ဒါေၾကာင့္မလို႔ သတင္းပို႔နိုင္ေအာင္ တြန္းအားေပးၿပီး ပညာေပးေနတာေပါ့။ နိုင္ငံျခား ေရာက္ေနသူေတြ မဲေပးခြင့္ မဆုံးရႈံးေအာင္ သံ႐ုံးကို သတင္းပို႔ၾကပါ။ အဲလို သတင္းပို႔ရင္ တကယ္လို႔ သံ႐ုံးကို က်ေနာ္တို႔က ႀကိဳတင္မဲေပးမယ့္ေန႕ သတ္မွတ္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလို သံ႐ုံးကို လာဖို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္ဆိုရင္ ဘာေၾကာင့္ရွိသလဲ၊ သံ႐ုံးကို လာဖို႔ အခက္အခဲေတြ ဘာေတြ ရွိေနတယ္။ ေဝးလံေနတယ္ဆိုလည္း သူတို႔အတြက္ ဘယ္လို လုပ္ေပးမလဲဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔က စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္သြားမွာပါ။ အဓိကေတာ့ သံ႐ုံးေတြကို ဆက္သြယ္ သတင္းပို႔ထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ မဲေပးခြင့္ မဆုံးရႈံးေအာင္။”

ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေတြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေျပာသလို သံ႐ုံးကို သတင္းပို႔လိုက္႐ုံနဲ႕ အလြယ္တကူ မဲေပးလို႔ ရတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြအရ ျပည္ပေရာက္ ျမန္မာေတြ မဲေပးခြင့္ ရဖို႔က ဝကၤပါတခုလို ရႈပ္ေထြးခက္ခဲနက္နဲလွၿပီး မဲေပးတဲ့ကိစၥ လမ္းျပေျမပုံတခု ေရးဆြဲဖို႔ လိုအပ္ေကာင္းလိုအပ္မွာပါ။

နိုင္ငံျပင္ပမွာ ေရာက္ရွိေနတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြ မဲေပးနိုင္ဖို႔   မဲေပးလိုသူေတြအေနနဲ႕ အရင္ဆုံး သံ႐ုံးမွာ သတင္းေပးပို႔ၿပီး ပုံစံ ၁၅ ကို ျဖည့္ရပါမယ္။ ျဖည့္စြက္ၿပီး ပုံစံ-၁၅ ကို သံ႐ုံးက နိုင္ငံျခားေရးဌာနကို ေပးပို႔၊ နိုင္ငံျခားေရးဌာနကမွ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို ပို႔ရပါမယ္။

တခါ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ပုံစံ-၁၅ ေတြကို စိစစ္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ခြဲေတြထံေပးပို႔၊ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ခြဲက ေက်း႐ြာ ရပ္ကြက္ ေကာ္မရွင္ထံ ဆက္လက္ေပးပို႔၊  ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္ခြဲေတြက ပုံစံ-၁၅ ျဖည့္ထားတဲ့ မဲဆႏၵရွင္ရဲ႕ အမည္ မဲစာရင္းမွာ ပါမပါ စစ္ေဆးရပါမယ္။ အမည္ပါဝင္ပါက ပုံစံ (၁-၃) နဲ႕ စာရင္းျပဳစု၊ ျပဳစုၿပီးပါက ပုံစံ (၁-၃) မိတၱဴႏွစ္ေစာင္ ကူးယူကာ ၿမိဳ႕နယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲထံပို႔၊ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ခြဲက ပုံစံ (၁-၃) ပါ မဲဆႏၵရွင္ထံ ပို႔ရမယ့္ ႀကိဳတင္မဲလက္မွတ္နဲ႕ စာအိတ္ကို ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံ ထပ္ျပန္ပို႔ရ ျပန္ပါတယ္။

တခါအဲဒီစာအိတ္ကို ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က နိုင္ငံျခားေရးဌာနထံ ျပန္ပို႔၊ နိုင္ငံျခားေရးဌာနက သက္ဆိုင္ရာနိုင္ငံအလိုက္ သံ႐ုံးနဲ႕ ေကာင္စစ္႐ုံးေတြထံ ျပန္ပို႔ၿပီး ႀကိဳတင္ ဆႏၵမဲေပးရမယ့္ေန႕မွာ  မဲေပးလိုသူေတြ သြားေပးနိုင္ပါၿပီ။

မဲေပးၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ မဲဆႏၵရွင္ေတြေပးထားတဲ့ ႀကိဳတင္မဲစာအိတ္ေတြကို သံ႐ုံးေတြက နိုင္ငံျခားေရးဌာနမွတဆင့္ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ထံ ျပန္ပို႔ၿပီး ေကာ္မရွင္က သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ခြဲေတြက တဆင့္ ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္႐ုံးေတြထံ ျပန္ပို႔ၿပီး ေနာက္ဆုံး မဲေရတြက္ရာမွာ ထည့္သြင္းေရတြက္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လာမယ့္ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ဒီလုပ္ငန္းစဥ္အတိုင္းပဲ  အေျပာင္းအလဲမရွိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးျမင့္နိုင္က ေျပာပါတယ္။

ယေန႕ခတ္လို အိုင္တီဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာေတြ တိုးတက္လာၿပီျဖစ္တဲ့ ကမၻာမွာ  ယခုလို ရႈပ္ေထြးခက္ခဲလွတဲ့ ျပည္ပေရာက္ ဆႏၵမဲေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးကို ေကာ္မရွင္ အမႈထမ္းေတြနဲ႕ သံ႐ုံးဝန္ထမ္းေတြက ပင္ပန္းခက္ခဲစြာ လုပ္ကိုင္ေနရတာ မသင့္ေတာ္သလို မဲဆႏၵရွင္ေတြအေနနဲ႕လည္း အလုပ္ပ်က္ အကိုင္ပ်က္နဲ႕ ႀကိဳတင္မဲကို လာေရာက္မဲေပးဖို႔က လြယ္ကူတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕နားက စမြတ္ဆာခြန္ ေနတဲ့  ေ႐ႊ႕ေျပာင္းျမန္မာအလုပ္သမား စိုင္းစိုင္းက “အရင္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက ဘန္ေကာက္ ျမန္မာသံ႐ုံးမွာ မဲေပးလို႔ရတယ္ဆိုၿပီး သြားတန္းစီလိုက္တယ္။ အခ်ိန္ေတြ အၾကာႀကီးပဲ။ ေနာက္ ေပးခြင့္မရတဲ့ပုဂၢိုလ္ေတြ ရွိတယ္။ အခ်ိန္ေတြ ၾကာလာတာနဲ႕အမွ်  စက္႐ုံ အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႕ အလုပ္ျပဳတ္သြားနိုင္တယ္ေလ။ ဒီ စမြတ္ဆာခြန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ေလးသိန္းေလာက္ရွိတဲ့အထဲမွာ ဒီေလးသိန္းလုံး မဲသြားေပးဖို႔ ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ အဆင္မေျပနိုင္ဘူး”လို႔ ေျပာပါတယ္။

အခုလာမယ့္ ၂၀၂၀ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ေတာ့  ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က သက္ဆိုင္ရာ သံ႐ုံးေတြကို ျပည္ပေရာက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ၫြန္ၾကား ေဆာင္႐ြက္လာေတြေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ထိုင္းနိုင္ငံမွာေတာ့ ခရိုင္အလိုက္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ  ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္ႏွစ္ဦး ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံစာရင္းေတြကို သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ ၫြန္ၾကားခ်က္နဲ႕ ႀကိဳတင္ ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္လို႔  ျမန္မာသံ႐ုံးက အလုပ္သမားသံအရာရွိ ဦးရဲရန္ေအာင္က ေျပာပါတယ္‌။

“ေ႐ြးေကာက္ပြဲနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အလုပ္သမားေတြရဲ႕ စာရင္းေတြကို က်ေနာ္တို႔ ျပဳစုေနပါတယ္ ခင္ဗ်။ ခရိုင္ ၇၇ ခရိုင္မွာရွိတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြစာရင္း က်ေနာ္ သံအမတ္ႀကီးကို ေပးထားၿပီးပါၿပီ။ အဓိကေတာ့ ဘယ္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာအလုပ္သမား ဘယ္ႏွေယာက္ ရွိတယ္ဆိုတဲ့  အေနအထားကို စာရင္းေကာက္ထားပါတယ္၊ အေပၚက ၫႊန္ၾကားရင္ ၫႊန္ၾကားသလို ဆက္ၿပီး လုပ္မယ့္ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။

အဲဒီစာရင္းထဲမွာ မပါတဲ့ အလုပ္သမားေတြရွိရင္  ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္မွာ ျမန္မာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ ကိုယ္တိုင္ကလည္း မဲေပးခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိရင္လည္း ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ေပးမယ္လို႔လည္း အလုပ္သမားသံအရာရွိက  ေျပာပါတယ္။

လာမယ့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ပိုမို မဲထည့္နိုင္ဖို႔ ဘန္ေကာက္၊ ခ်င္းမိုင္၊ မဟာခ်ိဳင္၊ ဆူရတ္ဌာနီ၊ ရေနာင္း စတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြ အမ်ားစုရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ မဲ႐ုံေတြ ဖြင့္လွစ္ေပးဖို႔ လိုမယ္လို႔ ျမန္မာနိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး ထိုင္းလႈပ္ရွားမႈေကာ္မတီ (TACDB) က လက္ေထာက္ ဒါရိုက္တာ ဦးျမင့္ေဝက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာသံ႐ုံးအေနနဲ႕ သံ႐ုံးဝန္ထမ္း မဟုတ္ဘဲ ျမန္မာျပည္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က လူအင္အား မေလာက္ဘူးဆိုရင္ ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ယိုးဒယားမွာ လုပ္သလို ေက်ာင္းဆရာေတြ အဲဒါမ်ိဳး အဖြဲ႕လာၿပီးေတာ့ေပါ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲထည့္ဖို႔ စင္တာ ဖြင့္ေပးရမယ္။ ဘန္ေကာက္၊ ခ်င္းမိုင္၊ မဟာခ်ိဳင္၊ ဆူရတ္ဌာနီ၊ ရေနာင္း စသျဖင့္ေပါ့ ဖြင့္ေပးမယ္ဆိုရင္ လူေတြက မဲထည့္လို႔ ရမယ္။ အဲဒါဆိုရင္ မွ်မွ်တတ အနိုင္ရတာ ျဖစ္နိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ တိုင္းရင္းသားေတြဆိုရင္  သူ႕လူမ်ိဳးသူ မဲေပးခ်င္တယ္ ဆိုရင္လည္း မေပးရေတာ့ဘူး။ အန္အယ္လ္ဒီကို သူ ေထာက္ခံခ်င္လည္း သူ မေထာက္ခံနိုင္ဘူး။ ေနာက္တခ်ိဳ႕ စစ္သား သားသမီး စစ္တပ္နဲ႕ ပတ္သက္တယ္၊ တ.စ.ည ကို ေပးခ်င္တယ္၊ ႀကံ့ခိုင္ေရးကို ေပးခ်င္တယ္ဆိုလည္း ေပးလို႔မရဘူး။ အားလုံး မွ်မွ်တတ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ေပါ့။ သူတို႔လည္း မဲေတြ ဘာေတြ လာဆြယ္ၾကေပါ့”

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံမွာေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္မွာ အိမ္နီးခ်င္း မေလးရွားနိုင္ငံကို သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ အင္ဒိုနီးရွား ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ မဲေပးနိုင္ဖို႔အတြက္ မဲေပးပြဲ မတိုင္ခင္ကတည္းက နိုင္ငံေရးပါတီေတြ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြက သြားေရာက္မဲဆြယ္ၾကတာ ရွိပါတယ္။

မဲေပးတဲ့ေန႕မွာလည္း သံ႐ုံးမွာ မဲေပးနိုင္သလို အင္ဒိုနီးရွား အလုပ္သမားေတြအမ်ားစု ရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာလည္း မဲ႐ုံေတြ ဖြင့္လွစ္ေပးထားၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ေတြ၊ ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ေတြက ပူးေပါင္း ေစာင့္ၾကည့္ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကတယ္လို႔ အင္ဒိုနီးရွား လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (HRWG) ရဲ႕ အႀကီးတန္းအရာရွိ ဝီကီေဒဝီအီယီရန္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။

ျပည္ပမွာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၂ သန္းေလာက္ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံမွာေတာ့ ျပည္ပေရာက္ နိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အေဝးေရာက္မဲေပးခြင့္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒ Overseas Absentee Voting Act ကို ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပ႒ာန္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီဥပေဒအရ ျပည္ပေရာက္ ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံသားေတြအေနနဲ႕ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ရင္ ကိုယ္ ေနထိုင္တဲ့ နီးစပ္ရာ သံ႐ုံးေတြ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးေတြမွာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္ ရက္ ၃၀ တင္ႀကိဳ မဲေပးနိုင္ၿပီး သေဘၤာသားေတြကေတာ့ ရက္ေပါင္း ၆၀ ႀကိဳတင္မဲေပးနိုင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕နိုင္ငံေတြကေတာ့ စာတိုက္ကေန စာပို႔ၿပီး မဲေပးၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။

ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ကိုေလးျဖဴကေတာ့ “မဲကေတာ့ ေပးခ်င္တာေပါ့။ ကိုယ့္အတြက္ မဟုတ္ေတာင္ ေနာင္လာမယ့္မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ပါ။ ကိုရီးယားမွာေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ လုပ္တဲ့ႏွစ္နဲ႕ မႀကဳံေသးေတာ့ မဲေပးလို႔ လြယ္မလြယ္မသိေပးဘူး။ သံ႐ုံးက ဘယ္လို လုပ္ေပးမလဲ မသိဘူး။ ေပးျဖစ္ရင္ေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီပဲ ေပးျဖစ္မွာပါ”လို႔ ေျပာပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတုန္းက ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံကေန ျမန္မာနိုင္ငံသား ၄,၄၀၀ ေက်ာ္ ႀကိဳတင္မဲေပးခဲ့ၾကတာပါ။ ျပည္ပနိုင္ငံေတြထဲမွာ မဲေပးသူ အေရအတြက္ ၂၀,၀၀၀ ေလာက္ အထိ အမ်ားဆုံး မဲလာေပးခဲ့ၾကတဲ့ စင္ကာပူနိုင္ငံမွာေတာ့ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့ ေန႕က ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြဟာ သံ႐ုံးေရွ႕ လမ္းမေပၚမွာ မဲေပးခြင့္ရဖို႔ ညအိပ္ ေစာင့္စားၿပီး အားတက္သေရာ မဲေပးခဲ့ၾကတာပါ။

ထိုင္းေရာက္ ျမန္မာေ႐ႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံကို ျပန္ၿပီးမဲေပးမယ္လို႔ ေျပာၾကေပမယ့္ အမ်ားစုကေတာ့ ကိုယ္ေနထိုင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္တဲ့ ေနရာအနီးမွာ မဲ႐ုံေတြ လာေရာက္ဖြင့္လွစ္ဖို႔ လိုလားပါတယ္။

မဟာခ်ိဳင္က ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြကို စာသင္ေပးေနတဲ့ ေက်ာင္းဆရာ လေရာင္စိုးကေတာ့ “၂၀၂၀ က်ရင္ေတာ့ ဒီမဟာခ်ိဳင္မွာ ေပးလို႔ ရရင္ေတာ့ ေပးခ်င္တာေပါ့။ ဒီက ျမန္မာအသိုင္းအဝန္းက လူေတြ ဆႏၵမဲေပးလို႔ရေအာင္ ဒီမဟာခ်ိဳင္မွာက ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား အမ်ားဆုံး ရွိတယ္။ ဒီမွာ မဲ႐ုံ သတ္မွတ္ေပးဖို႔ေတာ့ ေကာင္းတယ္လို႔ေတာ့ ထင္တာေပါ့ေနာ္။ ေပးခ်င္ရင္ သံ႐ုံးမွာ သြားေပးရတယ္ ဆိုေတာ့။ အဲဒီကို သြားဖို႔ဆိုတာ ထိုင္းနိုင္ငံက ရဲေတြ ဘာေတြက တျခားေနရာေတြနဲ႕ မတူဘူးေလ။ တအား ပိုက္စိပ္တိုက္ဆိုေတာ့ မလြယ္ဘူးေပါ့၊ ေနာက္တခုက လူေတြကလည္း ဒါကို ထဲထဲဝင္ဝင္ စိတ္မဝင္စားတာလည္း ရွိမွာေပါ့” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပင္ဦးလြင္ကေန ထိုင္းမွာ မိသားစုလိုက္လာေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေဒၚမိုးမိုးက လည္း  “တကယ္လို႔ ဒီမွာ မဲေပးလို႔ရေအာင္ အသီးသီးက လုပ္ေပးလို႔ရရင္ေတာ့ ေကာင္းမယ္။ မဲေပးခ်င္စိတ္ ရွိပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာပဲ ရွိတာေပါ့”လို႔ ေျပာပါတယ္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ဖယ္ခုံကေန ထိုင္းမွာ အလုပ္လာလုပ္တဲ့ အလုပ္သမတဦးကေတာ့ ၂၀၂၀ မွာ မဲေပးခြင့္ရရင္ မဲေပးခ်င္ေပမယ့္ ထိုင္းမွာ ထည့္ခြင့္မရွိဘူး ဆိုရင္လည္း မဲ မထည့္ေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

ျပည္ပေရာက္ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕ ႀကိဳတင္မဲေပးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး  ျပန္လည္သုံးသပ္ ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ ကိစၥေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့အစိုးရလက္ထက္က ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအစီရင္ခံစာမွာ အႀကံျပဳထားပါတယ္။

အႀကံျပဳခ်က္ေတြထဲမွာ မဲဆႏၵရွင္ ၅၀၀ ဦးအထက္ရွိတဲ့ သံ႐ုံးေတြမွာ ႀကိဳတင္မဲေပးလုပ္ငန္း အဆင္ေျပေစဖို႔အတြက္ ေကာ္မရွင္က မဲ႐ုံအဖြဲ႕ေတြ ဖြဲ႕စည္းကာ သြားေရာက္ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးဖို႔၊ နိုင္ငံတကာမွာ က်င့္သုံးေနတဲ့ စာတိုက္မွတဆင့္ မဲဆႏၵရွင္သို႔ ႀကိဳတင္မဲလက္မွတ္နဲ႕ စာအိတ္ တိုက္ရိုက္ေပးပို႔တဲ့စနစ္ က်င့္သုံးဖို႔နဲ႕ ႀကိဳတင္မဲစနစ္ကို ျပင္ဆင္ဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား မဲဆႏၵရွင္ေတြ မဲေပးပိုင္ခြင့္ မဆုံးရႈံးေစဖို႔အတြက္ မဲစာရင္းနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒတခုကို အျမန္ဆုံး ေရးဆြဲျပ႒ာန္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီလို႔  ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႕လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ PACE အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ စိုင္းရဲေက်ာ္စြာျမင့္က အႀကံျပဳပါတယ္။

“မဲေပးဖို႔အတြက္ မဲေပးလိုသူေတြက သံ႐ုံးေတြကို ဆက္သြယ္လုပ္ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာ လက္ေတြ႕မက်ပါဘူး။ ျပည္ပက ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြအတြက္ေရာ ျပည္တြင္းက ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြအတြက္ပါ မဲစာရင္းမွာ ပါေအာင္ ေကာ္မရွင္က လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာပါ။  ဒီအတြက္ အရင္ဆုံး လုပ္ေဆာင္ရမွာက မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ဥပေဒကို အျမန္ဆုံး ေရးဆြဲျပ႒ာန္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဥပေဒမလုပ္နိုင္ေသးရင္ေတာင္ ၫြန္ၾကားခ်က္ထုတ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းအားနည္းခ်က္ေတြကို သင္ခန္းစာယူၿပီး ဒီလို အႀကံျပဳခ်က္ေတြကို လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က လက္ခံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြကေတာ့ ခုခ်ိန္အထိ မၾကားသိရေသးပါဘူး၊ မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ဥပေဒကို ေရးဆြဲဖို႔လည္း အစီအစဥ္မရွိေသးဘူးလို႔ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ေျပာပါတယ္။

ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား စတဲ့ နိုင္ငံေတြမွာ သြားေရာက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့  သန္းနဲ႕ခ်ီတဲ့ ျမန္မာေ႐ႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ မဲေပးပိုင္ခြင့္ မဆုံးရႈံးေစဖို႔ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ စိတ္ေစတနာနဲ႕ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚမွာသာ အဓိက မူတည္လို႔ ေနပါေတာ့တယ္။

Photo : AFP

Tags:

Source : DVB