fbpx

ရွာေလေဝးေဝး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႕ တိုက္ပြဲထဲက အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ကေလးငယ္မ်ား ထိခိုက္ေသဆုံးမႈ

တိုက္ပြဲမ်ားႏွင့္ စစ္ပဋိပကၡမ်ားအၾကား အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား ေသဆုံးဒဏ္ရာရရွိမႈ ပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ကို ေတြ႕ရွိေနရသည္။

အဓိကအားျဖင့္ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔မွာ ေနထိုင္ၾကသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ လုံၿခဳံေရးကို ပိုမိုအေလးထား လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု ေဒသတြင္းက လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ေျပာဆိုလာၾကသည္။

မည္သည့္လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲတြင္မဆို ရပ္႐ြာထဲကို လက္နက္ႀကီးျဖင့္ပစ္ျခင္း၊ တိုက္ပြဲမရွိဘဲ လူအမ်ားသြားလာေသာေနရာမ်ားကို ပစ္ခတ္ျခင္းမ်ားကို စစ္စည္းမ်ည္းစည္းကမ္းမ်ားအရ တားျမစ္ထားေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ တပ္မေတာ္က လက္နက္ႀကီးျဖင့္ ရမ္းပစ္ျခင္း၊ ေလယာဥ္မ်ား၊ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားသုံးၿပီး လက္နက္ႀကီးပစ္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့႐ြာသားမ်ား၊ အဓိကအားျဖင့္ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး၊ ကေလးမ်ားကို ထိခိုက္ေစေၾကာင္း ရွမ္းျပည္အေျခစိုက္ အမ်ိဳးသမီး အေရးေဆာင္႐ြက္သူမ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။

လက္ရွိ ရခိုင္ေဒသႏွင့္ ရွမ္းေျမာက္တိုက္ပြဲမ်ားၾကားမွာ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္ေတြ ေသဆုံးဒဏ္ရာရရွိမႈ မ်ားျပားေနၿပီး၊ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားတြင္ အေျဖမရွိသျဖင့္ နိုင္ငံတကာဥပေဒႏွင့္ ေျဖရွင္းမွသာ ရနိုင္မည္ဟု အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ျမန္မာနိုင္ငံ)၏ တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး(၂)ေလြးပိုးငယ္က သုံးသပ္ေျပာဆိုသည္။

“စစ္တပ္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့အမႈေတြ၊ လူ႕အခြင့္အေရ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ဘယ္သူမွ မေျဖရွင္းရဲဘူး။ စစ္တပ္နဲ႕ ပတ္သက္လာရင္ အေျဖမရွိဘူး” ဟု ေလြးပိုးငယ္က ေျပာဆိုလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားသည္ အရပ္သားမ်ား ေနထိုင္ေသာ ႐ြာမ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္ပုန္းခိုၿပီး တိုက္ပြဲမ်ားလုပ္ေဆာင္ေနသျဖင့္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနျခင္းျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ လက္နက္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ပစ္ခတ္ျခင္းမ်ား မရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္က သတင္းမီဒီယာမ်ားတြင္ ျငင္းဆိုထားသည္။

အမ်ိဳးသမီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ (၁၃၂၅)သည္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ား လိုက္နာရန္ ကတိကဝတ္ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိျမန္မာနိုင္ငံမွ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကေတာ့ အေလးထားလိုက္နာက်င့္သုံးမႈ အားနည္းေနသည္။

“ က်မတို႔ ရခိုင္ပဋိပကၡအၾကား ေသဆုံးတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ၃၀ အထက္ရွိၿပီး ဒဏ္ရာရတဲ့သူေတြ ၆၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။ က်မတို႔ မေကာက္နိုင္ေသးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရွိေနေသးတယ္” ဟု ရခိုင္အေျခစိုက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးကြန္ရက္ျပည္နယ္လုံး ဆိုင္ရာ ဥကၠ႒ ေဒၚညိုေအးက ေျပာသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းျဖစ္ပြားသည့္ တိုက္ပြဲမ်ားတြင္ ေသဆုံးသြားေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား၏ေျမျပင္စာရင္းကို အတိအက်ေကာက္ယူရန္ ခက္ခဲေနၿပီး ေသဆုံးစာရင္းမွာ(၃၀)ဦးႏွင့္အထက္ရွိသည္ဟု ခန႔္မွန္းထားကာ ေပ်ာက္ဆုံးေနေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္ဟု ေဒၚညိုညိုေအးက ေျပာဆိုပါသည္။

“ က်မတို႔ ဒီစာရင္းေျမျပင္ဆင္းၿပီးေတာ့ ေကာက္ေနပါတယ္။ အႏၱရာယ္ကေတာ့မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ကေလးငယ္ေတြ ထိခိုက္မႈ နည္းေအာင္နဲ႕ ထိုးစစ္ဆင္မႈေတြ ရပ္ေပးဖို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု ေဒၚညိုညိုေအးက လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ေတာင္းဆိုသည္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား ျဖစ္ပြားေနေသာတိုက္ပြဲေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေသဆုံးမႈႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈေတြအတြက္ မည္သည့္အဖြဲ႕ကို တိုင္ၾကားရမွန္း မသိပဲျဖစ္ေနပါသည္ဟုလည္း ေဒသတြင္းရွိ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားကေျပာဆိုၾကသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ဥေပေဒေၾကာင္းအရ တရားစီရင္ရန္ ခက္ခဲမႈေတြရွိေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ရမ္းၿဗဲႏွင့္ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ေဒၚထုေမကလည္း ေျပာပါသည္။

“ ၁၃၂၅ ေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲရွိရွိ ျမန္မာနိုင္ငံက ဥပေဒအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈနဲ႕ ဥပေဒစိုးမိုးမႈဟာ အားနည္းပါတယ္” ဟု ေဒၚထုေမက ေျပာလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“လက္ရွိေသဆုံးသူေတြ၊ ဒဏ္ရာရရွိသူေတြအေရးမွာ သက္ေသမ်ားရွိေသာ္လည္း ေျပာဖို႔ခြန္အားမရွိတဲ့ဘဝျဖစ္ေနတယ္” ဟု လည္း ေဒၚထုေမက ဆက္ေျပာပါသည္။

ဆက္လက္ၿပီး လူ႕အခြင့္အေရးပညာေပးမႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ ညီမွ်ျခင္းျမန္မာ (Equality Myanmar) မွ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက “ပဋိပကၡအတြင္း ေသဆုံးသြားသူေတြဟာ မည္သည့္အဖြဲ႕ရဲ႕ က်ည္ေၾကာင့္ ေသဆုံးသလဲဆိုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီး လက္ရွိမွာ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြက တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ မရွိဘဲ ျငင္းပယ္မႈေတြရွိေနတယ္”ဟုဆိုပါသည္။

“ က်ေနာ္တို႔ေတြ႕ရတဲ့ ကိစၥေတြဟာ ပစ္လို႔ ေသသြားတယ္ဆိုရင္ ဟိုဘက္လည္း တာဝန္မယူ၊ ဒီဘက္လည္း တာဝန္မယူ၊ သူ႕က်ည္မဟုတ္ ကိုယ့္က်ည္မဟုတ္ ျငင္းဆန္ရင္းနဲ႕ ေရွ႕ဆက္မသြားနိုင္တဲ့ကိစၥေတြျဖစ္တယ္” ဟု ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ဆက္လက္ေျပာဆိုပါသည္။

“လက္နက္ကိုင္ႏွစ္ဖက္ရဲ႕ ျငင္းဆန္မႈရွိေနသေ႐ြ႕ တရားစီရင္ဖို႔ ခက္ခဲေနဦးမွာပါ” ဟု လည္း ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား ပဋိပကၡအတြင္းေသဆုံးဒဏ္ရာရမႈ မ်ားျပားလာျခင္းကို ေျဖရွင္းနိုင္ရန္ ပထမဆုံးအေနျဖင့္ အရပ္သားမ်ားေနထိုင္သည့္ ေနရာမ်ားတြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား မျဖစ္ပြားေရး ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္နိုင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု လူ႕အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ေျပာဆိုၾကပါသည္။

လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ စစ္ပြဲမ်ားၾကား အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးမ်ားအပါအဝင္ အျပစ္မဲ့အရပ္သားျပည္သူမ်ား ထိခိုက္မႈမရွိေစရန္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြမွာ တာဝန္ရွိသကဲ့သို႔ နိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနႏွင့္လည္း တာဝန္ယူေျဖရွင္းမႈမ်ားရွိရန္လိုပါသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ စစ္ပြဲအတြင္း ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူမ်ားႏွင့္ ေသဆုံးသူမ်ားအေပၚ တာဝန္ယူမႈ မျပဳေတြမျပဳပဲ လစ္လ်ဴရႈမထားရန္ အစိုးရကို ဖိအားေပးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း လူ႕အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာဆိုၾကသည္။

“ ဘယ္သူမွ မပစ္ဘဲေသခ်ာတယ္။ လက္နက္ႀကီးက ေပါက္ကြဲမွာ မဟုတ္ရင္ ေသမွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ တကယ္တန္း ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တာက အစိုးရ ကိုယ္တိုင္က စုံစမ္းစစ္ေဆးေပးဖို႔ ေဖာ္ထုတ္ေပးဖို႔လိုတယ္” ဟု က်ား၊မ တန္းတူညီမွ်ေရး ( Gender Equality) မွ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

“ဘယ္အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္ နိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္ဆုံးရႈံးမႈကို တာဝန္ယူေျဖရွင္းရမယ္၊ တာဝန္ရွိတယ္” ဟု ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက ေထာက္ျပေျပာဆိုလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

ရွမ္းအမ်ိဳးသမီးေရးရာဆက္သြယ္လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္ေရးအသင္း(SWAN) မွ နန္းခမ္းအြန္ကလည္း “တရားမွ်တမႈရရွိဖို႔ ျဖစ္လာဖို႔က ျပည္တြင္းဥပေဒေတြ၊ တရားစီရင္ေရးျဖစ္စဥ္ေတြ အဓိကက်တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တရားေရးဆိုင္ရာ ယႏၱရာ ေတြအားနည္းၿပီး ဥပေဒစိုးမိုးမႈေတြ ရွိမေနဘူး။ အလုပ္မျဖစ္ဘူး။ နိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြလည္း လိုေနပါတယ္” ဟုေျပာဆို သည္။

အထက္တန္းေရွ႕ေနဦးသိန္းသန္းဦးကေတာ့ တိုက္ပြဲအတြင္း အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္ေတြ ေသဆုံးျခင္း၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိျခင္းတို႔ကို ျမန္မာျပည္တြင္း ဥပေဒျဖင့္ ေျဖရွင္းနိုင္ေၾကာင္း နိုင္ငံတကာ ဥပေဒအထိ သြားေရာက္ရန္ မလိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

“အမွန္ေတာ့ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒ မဟုတ္ဘူး။ ျပည္တြင္းဥပေဒ ရွိပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ၁၉၅၃ စစ္ဥပေဒရွိ တယ္။ စစ္ဥေပေဒကို လိုက္နာက်င့္သုံးရတာေတြရွိတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ဘက္က မရွိဘူး။ တပ္ဘက္ကပစ္ရင္ေတာ့ ရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒအရ အေရးယူနိုင္တယ္။ အခုဟာ ဘယ္တပ္မွ ကိုယ္ပစ္တယ္ဆိုတာ ဝန္မခံဘူး”

တိုက္ပြဲမ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ျပႆနာမ်ားကို တရားစြဲဆိုရန္ ခက္ခဲေၾကာင္း၊ တိက်ေသခ်ာေသာပိုင္ရွင္ မရွိသည့္က်ည္ျဖစ္ၿပီး အေထာက္အထားခိုင္မာမႈမရွိတဲ့အတြက္ တရားစြဲဆိုရန္ ခက္ခဲေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဦးသိန္းသန္းဦးက ဆက္လက္ရွင္းျပ သည္။

“ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒက က်ေနာ္တို႔ကို အကာအကြယ္မေပးနိုင္ပါဘူး။ နိုင္ငံတကာက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရႈတ္ခ်တာပဲလုပ္ၾကမယ္။ အာနိသင္ သိပ္မရွိပါဘူး” ဟု ဦးသိန္းသန္းဦးက သူ၏အျမင္ကိုဆက္လက္ေျပာဆိုသည္။

တိုက္ပြဲအတြင္း အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္ေတြ ေသဆုံးဒဏ္ရာရမႈအေပၚ အစိုးရအာဏာပိုင္ဘက္က ေသခ်ာစိစစ္မႈလုပ္သင့္ ေၾကာင္းလည္း ဦးသိန္းသန္းဦးက ဆိုသည္။

အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား ေသဆုံးမႈကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ တိုင္းျပည္မွာ အထူးကာကြယ္ေပးရမည့္သူမ်ားကို အစိုးရ အပါအဝင္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ အကာအကြယ္မေပးနိုင္သည္ကို သက္ေသျပေနသည္ဟု အမ်ိဳးသမီးအေရးႏွင့္ ကေလးမ်ားအေရး လုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ားကလည္း ေျပာဆိုလိုက္သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ားအေရး ပါဝင္ေျဖရွင္းေပးရန္ လူ႕အခြင့္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက လိုလားလ်က္ရွိသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္၊ ၂၀၂၀ ျပည္ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၃ ရက္ ျမန္မာနိုင္ငံကေလးမ်ားေန႕တြင္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ခေမြေခ်ာင္းေက်း႐ြာ မူလတန္းလြန္ေက်ာင္းကို လက္နက္ႀကီးက်ေရာက္ေပါက္ကြဲခဲ့ၿပီး ေက်ာင္းေရွ႕တြင္ ကစားေနၾကေသာ ကေလး ၂၁ ဦးထိခိုက္ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ကာ ေက်ာင္းသူ ၂ ဦးမွာ ဒဏ္ရာျပင္းထန္သည္ဟု သိရသည္။

နန္းဆိုင္ႏြမ္

(hiburma.net ဝက္ဘ္ဆိုက္မွ ျပန္လည္ကူးယူေဖာ္ျပသည္။)

Tags:

Source : DVB