fbpx

ကိုရိုနာေရာဂါကို ရိုးရွင္းထိေရာက္စြာ ကာကြယ္နိုင္မည့္နည္းလမ္းမ်ား

လက္ရွိကမၻာတစ္ဝန္းမွာ အျဖစ္မ်ားေနတဲ့ COVID-19  (ဝူဟန္ကိုရိုနာ) ျပင္းထန္အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ လူနာ ၃ ဦး ျမန္မာနိုင္ငံမွာ စတင္ေတြ႕ရွိထားၿပီျဖစ္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးနဲ႕ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေစာင့္ၾကည့္လူနာကလည္း ၂၁၂ ဦးအထိရွိေနေသးၿပီး လူနာဦးေရတိုးပြားလာနိုင္ဖြယ္ရွိေနတယ္လို႔ သုံးသပ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူထုအေနနဲ႕အရင္က ထက္ပိုၿပီး မိမိနဲ႕ပတ္ဝန္းက်င္ကို အေလးထား ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လိုအပ္လာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ 
တစ္ကိုယ္ေရသန့္ရွင္းမႈပိုင္း၊ ကိုယ္ခံအားစနစ္ေကာင္းမြန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈ ပိုင္းေတြမွာ ပိုမိုအေလးအနက္ထား ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ လိုအပ္မွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္နိုင္ရင္ Social Distancing (သီးျခားေနထိုင္ျခင္း) နည္းလမ္းကိုအသုံးျပဳၿပီး ေရာဂါကူးစက္မႈေဘးကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ 
တခ်ိဳ႕ေသာတိုင္းျပည္ေတြမွာ ေရာဂါကူးစက္ပ်ံ့ႏွံ႕မႈလ်င္ျမန္ခဲ့တာမို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္ဝါရီလနဲ႕ မတ္လအတြင္းမွာ ကူးစက္ခံရသူအေရအတြက္ အရွိန္အဟုန္နဲ႕ တိုးပြားလာခဲ့ၿပီး ေသဆုံးမႈႏႈန္းလည္း ျမင့္တက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ကမၻာလုံးအတိုင္း အတာနဲ႕ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေသဆုံးႏႈန္းဟာ ၄.၄ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိတာမို႔ တျခားေရာဂါကပ္ေဘးႀကီးေတြျဖစ္ၾကတဲ့ MERS တို႔၊ SARS တို႔ထက္မ်ားစြာ နည္းပါးတဲ့ပမာဏျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ဖက္မွာလည္း နိုင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါကူးစက္ႏႈန္းျမန္ေနတာ၊ မိမိတို႔တိုင္းျပည္က အမ်ားျပည္သူသုံး တကၠစီ၊ ကယ္ရီ၊ YBS စတဲ့ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ေတြကလည္း ကူးစက္နိုင္ေျချမင့္မားေနတာေတြေၾကာင့္ သတိႀကီးႀကီးထားၿပီး ေနထိုင္ဖို႔လိုအပ္ေနတာေတာ့ အမွန္ပါ။ 
ဒါေၾကာင့္ ခုလိုအခ်ိန္မွာ မိမိနဲ႕မိမိပတ္ဝန္းက်င္ ကို ေရာဂါကူးစက္မႈမျဖစ္ပြားေအာင္ တားဆီးကာကြယ္နိုင္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ကာကြယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္နိုင္ဖို႔ဆိုရင္ လိုက္နာေစာင့္ထိန္းရမယ့္ နည္းလမ္းေတြရွိပါတယ္။ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အဆိုပါ နည္းလမ္းေတြကို လိုက္နာၿပီး ေရာဂါကူးစက္နိုင္ေျခကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ 
လတ္တေလာ ကိုယ္ကက်န္းမာေနတယ္ဆိုရင္ 
• ဒါေတြကို လိုက္နာပါ
လက္ကို စင္ၾကယ္စြာေဆးပါ။ အနည္းဆုံး စကၠန့္ ၂၀ ေလာက္ၾကာေအာင္ေဆးပါ။ ေရနဲ႕ ဆပ္ျပာနဲ႕ ေဆးတာဟာ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြမရနိုင္ရင္ေတာ့ အယ္လ္ကိုေဟာ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႕အထက္ပါဝင္တဲ့ Hand Sanitizer/ Hand Gel မ်ိဳးနဲ႕ေဆးေၾကာသန့္စင္ပါ။ ဘယ္အခ်ိန္ေတြမွာ ေဆးရမလဲဆိုရင္ အစားအစာမစားခင္၊ အိမ္သာသုံးၿပီးခ်ိန္၊ ႏွာေခ်ေခ်ာင္းဆိုး ျပဳလုပ္ၿပီးခ်ိန္၊ လူအမ်ားအသုံးျပဳထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ကိုင္တြယ္မိၿပီးခ်ိန္ေတြမွာ အဓိကေဆးေၾကာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ 
ေရာဂါလကၡဏာေတြကို စစ္ေဆးေနပါ။ ေခ်ာင္းဆိုတာ၊ ႏွာေခ်တာ၊ ဖ်ားတာ၊ နာတာ၊ အသက္ရႉရခက္တာေတြဟာ ေရာဂါကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြကိုယ့္မွာ ရွိေနတယ္ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာကို အေၾကာင္းၾကားၿပီး စစ္ေဆးမႈျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ 
အမ်ားျပည္သူနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြ ကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ တကယ္လို႔ မိမိတို႔ရဲ႕အိမ္မွာ အသက္ ၆၀ နဲ႕ အထက္အ႐ြယ္ လူႀကီးသူမေတြရွိေနရင္ ပိုဂ႐ုစိုက္ေပးပါ။ သူတို႔ကို အျပင္မထြက္ဘဲ ေနအိမ္ထဲမွာပဲ ေနထိုင္ေစတာက အေကာင္းဆုံးပါပဲ။ လူႀကီးေတြဟာ ေရာဂါေၾကာင့္ထိခိုက္နိုင္ေျချမင့္မားၿပီး ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလုံးေရာဂါစတဲ့ ေဝဒနာခံစားေနရသူေတြဟာ ပိုၿပီးသတိထားေနထိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
မိမိဟာ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူရွိတဲ့ တိုင္းျပည္၊ ေနရာ၊ ေဒသက ျပန္လာသူဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြအတိုင္း တိတိက်က်လိဳက္နာေနထိုင္ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေနအိမ္အတြင္းမွာ ၁၄ ရက္ၾကာ Isolation လုပ္ၿပီး ေနထိုင္ဖို႔ စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္ထားပါတယ္။ 
Social Distancing နည္းလမ္းနဲ႕ ေနထိုင္နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနထိုင္ပါ။ လူစုလူေဝးကို ေရွာင္ပါ။ လူတစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦးအၾကား အနည္းဆုံး ၃ ေပ၊ အမ်ားဆုံး ၆ ေပေလာက္ အကြာကေနေျပာဆိုဆက္ဆံပါ။ 
က်န္းမာေရးကို အထူးအေလးေပး ဂ႐ုစိုက္ပါ။ အခုခ်ိန္မွာ ေလ့က်င့္ခန္းအလြန္အမင္းလုပ္တာေတြ၊ အစားေလွ်ာ့ၿပီး ဝိတ္ခ်တာေတြ ရပ္ပစ္ပါ။ ကိုယ္ခံအားစနစ္ေကာင္းမြန္ေစဖို႔ အစားအစာကို ဝဝလင္လင္နဲ႕ အာဟာရျပည့္ျပည့္ဝ၀စားေသာက္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ 
ပတ္ဝန္းက်င္က အိမ္နီးနားခ်င္းေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေနကိုလည္း ေလ့လာအကဲခတ္ပါ။ ေဘးအႏၱရာယ္ရွိတဲ့ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ိဳးကို ေတြ႕ျမင္ရရင္ တာဝန္သိသိ သက္ဆိုင္ရာက်န္းမာေရးဌာနကို အေၾကာင္းၾကားပါ။ 
• ဒါေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ
မ်က္စိ၊ ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္း စတာေတြကို ထိကိုင္တာမ်ိဳးကို တတ္နိုင္သမွ်ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ တကယ္လို႔ ကိုယ့္မွာ ပိုးကပ္ၿငိေနတယ္ဆိုရင္ မ်က္ႏွာအစိတ္အပိုင္းေတြကို ထိကိုင္မိတာက ေရာဂါပိုးကိုယ္ထဲကို ဝင္ေရာက္နိုင္ဖို႔ အလြယ္ဆုံးနည္းလမ္း ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ 
မ်က္ႏွာဖုံးကို မလိုအပ္ဘဲ ဝတ္မထားပါနဲ႕။ Mask ေတြဟာ သူမ်ားဆီကို ကိုယ့္ဆီကပိုးမကူးေအာင္သာ ကာကြယ္နိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ အၿမဲတမ္းဝတ္ဆင္ထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္က်န္းမာေရးကို ျပန္ထိခိုက္ေစနိုင္ပါတယ္။ 
ေနမေကာင္းရင္ ဒါမွမဟုတ္ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာမ်ိဳးျဖစ္ေနရင္ ခရီးလုံးဝမသြားပါနဲ႕။ ဒီလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ခရီးသြားတာဟာ မိမိကိုယ္တိုင္ကိုသာမက အမ်ားျပည္သူအတြက္ပါ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ အျပဳအမူမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ 
အေၾကာက္မလြန္ပါနဲ႕။ ေရာဂါကူးစက္မႈဟာ တခ်ိဳ႕ေသာနိုင္ငံအနည္းငယ္ေလာက္မွာကလြဲၿပီး နိုင္ငံအမ်ားစုမွာ ထင္သေလာက္ ေၾကာက္ဖို႔မေကာင္းပါဘူး။ ေသဆုံးႏႈန္းကလည္း နည္းပါတယ္။ အလြန္အမင္းေၾကာက္႐ြံ႕တာမ်ိဳး မျဖစ္ပါေစနဲ႕။ သတိရခ်ိန္တိုင္းမွာ လက္ေဆးေပးပါ။ 
တုပ္ေကြးတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးခံစားရရင္ စနစ္တက် ကုသနိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားပါ။ ကိုယ့္မွာတုပ္ေကြးရွိေနတာေၾကာင့္ ယုန္ထင္ေၾကာင္ထင္ အထင္ခံရမွာကို မစိုးရိမ္ပါနဲ႕။ က်န္းမာေရးဌာနကို မျဖစ္မေနသြားၿပီး အလ်င္အျမန္ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသပါ။ 
အရာဝတၳဳေတြကို ကိုင္တြယ္ရမွာကိုမေၾကာက္ပါနဲ႕။ ေရာဂါပိုးဟာမာေက်ာတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေတြမွာ ကပ္ၿငိေနနိုင္တာမွန္ေပမယ့္ အရာရာကိုမကိုင္ရဘူးလို႔ မသတ္မွတ္ထားပါဘူး။ တစ္စုံတစ္ခုကို ကိုင္တြယ္ၿပီးတိုင္း ပုံမွန္လက္ေဆးေပးၿပီး ေဘးရန္ကို ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။ 
ကိုယ့္မွာ အဖ်ားေဝဒနာ တစ္စုံတစ္ရာရွိေနခဲ့မယ္ ဆိုရင္ 
• ဒါေတြကို လိုက္နာပါ 
ေနမေကာင္းတာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ႏွာေစးတာ၊ အသက္ရႉရခက္တာမ်ိဳးေတြ ခံစားေနရရင္ အကူအညီေပးနိုင္မယ့္သူကို ဦးစြာရွာေဖြပါ။ နီးစပ္ရာေဆးဆိုင္ကေန ေဆးဝယ္ေသာက္တာမ်ိဳးထက္ က်န္းမာေရးဌာနကို ဆက္သြယ္ၿပီး Protocol အတိုင္း ကုသမႈခံယူပါ။ 
ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုးခ်ိန္ေတြမွာ လက္ကိုင္ပဝါ ဒါမွမဟုတ္ တစ္သ်ႉးစကၠဴစနဲ႕ အကာအကြယ္ ျပဳလုပ္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ကိစၥၿပီးတာနဲ႕အဆိုပါ အစကို အမွိုက္ပုံးထဲကို လ်င္ျမန္စြာထည့္ၿပီး အမွိုက္ပုံးကို လုံၿခဳံစြာဖုံးပိတ္ထားပါ။ 
ကိုယ့္မွာ ဖ်ားတာနာတာ ခံစားေနရတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါကူးစက္ခံထားရတယ္လို႔ သံသယရွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ မ်က္ႏွာဖုံးတပ္ထားနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နည္းမွန္လမ္းမွန္တပ္ဖို႔ လိုအပ္သလို လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြကိုလည္း လိုက္နာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
ေနအိမ္ကို စနစ္တက်သန့္ရွင္းေပးနိုင္မယ့္ သူအိမ္မွာရွိပါေစ။ ေရာဂါကို ကာကြယ္နိုင္ဖို႔ေရာဂါပိုးေတြ မျပန့္ပြားနိုင္ဖို႔ေရာ ေနအိမ္ကို စနစ္တက် သန့္ရွင္းေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။
• ဒါေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ
ဆရာဝန္နဲ႕ ေတြ႕ဆုံဖို႔ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ အျပင္ကိုထြက္မသြားပါနဲ႕။ တကၠစီ၊ YBS စတဲ့ အမ်ားျပည္သူသုံး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ေတြနဲ႕ သြားလာတာဟာ တျခားျပည္သူေတြအတြက္လည္း အႏၱရာယ္ရွိနိုင္ပါတယ္။ 
ကိုယ့္မွာ ေရာဂါသံသယရွိေနတယ္ဆိုရင္ မိသားစုဝင္ေတြ၊ အိမ္ေမြးတိရစ္ဆာန္ေတြနဲ႕ နီးနီးကပ္ကပ္ ေနထိုင္ဆက္ဆံမႈမ်ိဳး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ သီးျခားခြဲေနပါ။ 
ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႕ကိုယ္ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ ပဋိဇီဝေဆးေတြ မေသာက္ပါနဲ႕။ အဆိုပါေဆးေတြဟာ ဗက္တီးရီးယားေတြကို ႏွိမ္နင္းနိုင္တာမွန္ေပမယ့္ COVID-19 ေရာဂါကို ျဖစ္ေစတဲ့ SARS-CoV-2 ေရာဂါပိုးဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးအစား တူညီမႈမရွိပါဘူး။ 
ဖ်ားနာေနရင္ လမ္းေဘးေဆးဆိုင္ေတြက စပ္ေဆးေတြ ဝယ္ယူေသာက္သုံးတာမ်ိဳး လုံးဝမလုပ္ပါနဲ႕။ 
အထက္ပါနည္းလမ္းေတြဟာ ေရာဂါကူးစက္လာနိုင္ေျခကို ရာခိုင္ႏႈန္းအမ်ားအျပား ေလွ်ာ့ခ်ေပးနိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ COVID-19 ေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးနိုင္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ိဳးကို တရားဝင္ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာနိုင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ 
ဒါေၾကာင့္ မိမိကိုယ္တိုင္နဲ႕ မိမိပတ္ဝန္းက်င္ကို ကိုယ္တိုင္ကာကြယ္မႈ ျပဳလုပ္တာကသာ ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိ သက္ဆိုင္ရာက်န္းမာေရးဌာနေတြနဲ႕ ကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္ေတြရဲ႕ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြအရဆိုရင္လည္း ျဖစ္မွကုတာထက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္တာကသာ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းလို႔ ဆိုထားတယ္ မဟုတ္လား။
ေမာင္မိုးဇြန္

Source : The Voice