တ႐ုတ္နိုင္ငံကို ပိုမိုအက်ိဳးရွိေစနိုင္မည့္ ကမၻာ့အႀကီးဆုံး လြတ္လပ္သည့္ ကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုး

နိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္က RCEP အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား အြန္လိုင္းမွျပဳလုပ္သည့္ စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲတြင္ ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AP)

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို  ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္ေစနိုင္မည္ဟု ယူဆထားၾကသည့္ အာရွကုန္သြယ္ေရး စာခ်ဳပ္ကို နိုင္ငံေပါင္း ၁၅ နိုင္ငံက နိုဝင္ဘာ ၁၄ ရက္တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့သည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ၁၀ နိုင္ငံ၊ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ နယူးဇီလန္ ႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်နိဳင္ငံတို႔ပါဝင္သည့္ ေဒသတြင္း ျပည့္စုံေသာ စီးပြားေရး မိတ္ဖက္ဆက္ဆံမႈ RCEP စာခ်ဳပ္သည္ ဂ်ီဒီပီအရ ကမၻာ့ အႀကီးဆုံး ကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာသူမ်ားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္က စတင္အဆိုျပဳခဲ့သည့္ ယင္း ကုန္သြယ္ေရး စာခ်ဳပ္သည္ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ထိခိုက္ခဲ့ရသည့္ စီးပြားေရးမ်ားကို ျပန္လည္နာလန္ထူရန္ ႀကိဳး ပမ္းေနသည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နိုင္ငံမ်ား အသင္း(အာဆီယံ) အစည္းအေဝးပြဲအၿပီး တြင္ အၿပီးသတ္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ခက္ခဲရႈပ္ေထြးတဲ့ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းမႈ ေတြကို ရွစ္ႏွစ္ေလာက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့အၿပီးမွာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ RCEP နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ညွိႏွိုင္းမႈေတြကို ဒီေန႕မွာ တရားဝင္ အၿပီးသတ္နိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္ ေပ်ာ္႐ႊင္မိပါတယ္”  ဟု အြန္လိုင္းမွတစ္ဆင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးမႈမျပဳမီ ဗီယက္နမ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ငုယင္ဟြမ္ဖု က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္တြင္ ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္နိုင္ငံမ်ားအၾကား လြတ္လပ္ပြင့္လင္းသည့္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားႏွင့္ သြင္းကုန္အေပၚ စည္းၾကပ္ေကာက္ခံသည့္ အခြန္ကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ သေဘာတူထားခဲ့ၿပီး ယင္းစာခ်ဳပ္တြင္ အေမရိကန္ မပါဝင္သျဖင့္ ၀ါရွင္တန္၏ ယိုယြင္းေနသည့္ ကုန္သြယ္ေရး ေျခလွမ္းမ်ားကို တ႐ုတ္က အသာစီးရသည့္ စာခ်ဳပ္အျဖစ္ အမ်ားစုက ရႈျမင္ခဲ့ၾကသည္။

“RCEP ဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ ပတ္လမ္း၊ ရပ္ဝန္းစီမံကိန္းနဲ႕ ေဒသတြင္း ပထဝီနိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ခ်ဲ့ထြင္ရာမွာ ပိုမိုအား ေကာင္းလာေစနိုင္ပါတယ္” ဟု စင္ကာပူ စီးပြားေရးတကၠသိုလ္မွ ကုန္သြယ္ေရး ကြၽမ္း က်င္သူ အလက္ဇန္းဒါး ကာပရီက ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ ၾသဇာလႊမ္းမိုးေရးႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားတြင္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံေနသည့္ ေပက်င္း၏ ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္မႈ ကိုရည္ၫႊန္းေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္လည္း စာခ်ဳပ္တြင္ ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးထားသည့္ နိုင္ငံအမ်ားစုမွာ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ လုံးပန္းေနရၿပီး RCEP သည္ ကပ္ေရာဂါ ေၾကာင့္ ထိခိုက္ခဲ့ရသည့္ ၎တို႔၏ စီးပြားေရး ျပႆနာမ်ားကို ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစလိမ့္ မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္ စီးပြားေရးက်ဆင္း မႈကို ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရၿပီး ဖိလစ္ပိုင္စီးပြားေရးသည္ လည္း ယခုႏွစ္ တတိယ သုံးလပတ္ကာလ တြင္ ၁၁.၅ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဳံ႕သြားခဲ့သည္။

“ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ေဒသတြင္းအစိုးရ ေတြဟာကုန္သြယ္ေရးနဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္မႈရွိေစဖို႔ အေလာတႀကီးေဆာင္႐ြက္မႈ ေတြရွိလာေစခဲ့ပါတယ္” ဟု စင္ကာပူ အေျခ စိုက္ အာရွ ကုန္သြယ္ေရးစင္တာမွ အမႈ ေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဒီဘိုရာ အမ္စ္ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

အိႏၵိယနိုင္ငံကမူ တ႐ုတ္၏ ေစ်းေပါသည့္ ကုန္စည္မ်ား ဝင္ေရာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မႈမ်ားရွိခဲ့သျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ တြင္ သေဘာတူညီခ်က္မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့ၿပီး နိုဝင္ဘာ ၁၅ ရက္က အြန္လိုင္း မွတစ္ဆင့္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲကို တက္ ေရာက္ခဲ့ျခင္းမရွိေပ။၎င္းအေနႏွင့္ စာခ်ဳပ္ တြင္ပါဝင္လိုလွ်င္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ ျပန္လည္ ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္သည္။

အိႏၵိယမပါခဲ့လွ်င္ေတာင္မွ ယင္းစာ ခ်ဳပ္သည္ လူေပါင္း ၂.၁ ဘီလ်ံကို ၿခဳံငုံထားၿပီး RCEP အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ဂ်ီဒီပီ စုစုေပါင္းသည္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ဂ်ီဒီပီ ၏ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိ သည္။

ယင္းစာခ်ဳပ္တြင္ အသိဉာဏ္ပစၥည္း ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ပါဝင္ေသာ္လည္း သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ အလုပ္သမားအခြင့္မ်ား ပါဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိေပ။

Source : Eleven Media Group