အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႏွင့္ နိုင္ငံေရးသမာဓိ တည္ေဆာက္ျခင္း

နိုင္ငံေရး သမာဓိ (Political Integrity) ဆိုသည္မွာ ျပည္သူ လူထု၏အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ နိုင္ငံေရးအာဏာကို အစဥ္တစ္စိုက္က်င့္သုံးျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျပည္သူလူထုအက်ိဳး စီးပြားတြင္ပါဝင္ေနသည့္အခ်က္မ်ားကို တိတိက်က်ဖြင့္ဆိုရန္ခက္ခဲၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္လည္းျဖစ္သည္။ အနိမ့္ဆုံးအားျဖင့္မူ ပုဂၢလိက အက်ိဳး စီးပြားမ်ားႏွင့္ လြတ္ကင္းစြာဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ အာဏာ လက္ဝယ္ပိုင္ဆိုင္ထားသူမ်ားက ကိုယ္ပိုင္ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈ သို႔မဟုတ္ ရာထူးကို ရိုးသားစြာထိန္းသိမ္းထားရန္ မရည္႐ြယ္ျခင္းတို႔အတြက္ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးစီးပြားစကားရပ္ကို အသုံးျပဳၾကသည္။ 
ျပည္သူ႕အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ ဆန့္က်င္ဘက္ျဖစ္ေသာ နိုင္ငံေရး အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈသည္ မူဝါဒမ်ား၊ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ဥပေဒမ်ားကို ႀကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္ျခင္းႏွင့္ ပုဂၢလိကအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ မိမိတို႔၏ရာထူးကို အလြဲသုံးစားျပဳၾကသည့္ နိုင္ငံေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္သူမ်ား၏ ဆုံးျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းတို႔တြင္  အက်ိဳးစီးပြား ပဋိပကၡမ်ား၊ နိုင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏မိသားစုမ်ား သို႔မဟုတ္ ခရိုနီမ်ားခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္ စီးပြားေရးမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံပိုင္သယံဇာတမ်ားကို အလြဲသုံးစားျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ ပါဝင္သည္။
၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈ႕ၫြန္းကိန္းမ်ားအရ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း အမ်ားႀကိဳက္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေပၚထြက္လာမႈ ကို မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့သည္။ ယင္းအမ်ားႀကိဳက္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လ်င္ျမန္ေသာအေျပာင္းအလဲမ်ားကို ကတိေပး၍ တည္ရွိၿပီးနိုင္ငံေရး အေပၚ ျပည္သူလူထု၏ မေက်နပ္မႈမ်ားကို အျမတ္ထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အခြင့္ထူးခံအက်ိဳးစီးပြားႏွီးႏြယ္ေနသည့္ အမ်ားဆိုင္ရာဆုံးျဖတ္ ခ်က္မ်ားအေပၚ လႊမ္းမိုးထားျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းသည္ သာမန္အားျဖင့္ မရိုးရွင္းလွေခ်။ ယင္းတို႔အားတားဆီးေရး အျပန္အလွန္ထိန္းေၾကာင္းရန္ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သူမ်ားအေပၚ လြတ္လပ္စြာစုံစမ္း စစ္ေဆးမႈႏွင့္ အခြင့္အေရးတန္းတူညီမွ်ရရွိေစမႈ တိုးျမင့္ေစသည့္ ေဆာင္ ႐ြက္ခ်က္မ်ားပါ တစ္ပါတည္းေဆာင္႐ြက္ၾကရသည္။ အစိုးရမ်ားက ျပည္သူလူထု အက်ိဳးစီးပြားကို အစဥ္တစ္စိုက္ဗဟိုျပဳေနရန္ႏွင့္ အစိုးရမ်ား အေပၚ ဘ႑ေရးအရျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒခ်ိဴးေဖာက္မႈအရျဖစ္ေစ သို႔မဟုတ္ အျခားေသာအက်ိဳးစီးပြားမ်ားအရျဖစ္ေစ တစ္ဖက္ေစာင္းနင္း လႊမ္းမိုး မခံရေစရန္ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းမွာ အားလုံးပါဝင္ေသာ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ၊ တာဝန္ခံမႈရွိေသာ မူဝါဒႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သည့္လုပ္ငန္း စဥ္ပုံစံ ဒီဇိုင္းဆြဲျခင္းျဖစ္သည္။ 
နိုင္ငံမ်ားစြာတြင္ ပ်က္စီးေနေသာ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းမႈ ႏွင့္ အားနည္းေနသည့္ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးေၾကာင့္ အဂတိတရားမ်ားကို စနစ္တက်ျဖစ္ေစသည္။ အက်ိဳးအျမတ္ျမင့္မားစြာ ရရွိနိုင္သည့္ အခ်ိဳ႕ ေသာသီးသန့္မူဝါဒက႑မ်ားတြင္ အခြင့္ထူးခံအုပ္စုမ်ားသည္ နိုင္ငံေရး ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ အျမတ္ထုတ္ နိုင္ၾကသည္။ ယင္းသည္ နိုင္ငံေရးသမာဓိျမႇင့္တင္ေရး၊ အဂတိလိုက္စားမႈ တားဆီးေရးႏွင့္ မူဝါဒမ်ားအေပၚ အျမတ္ထုတ္မည့္ အႏၱရာယ္ေလွ်ာ့ခ်ေရး အတြက္ အစိုးရမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအၾကား တိတိက်က် ပိုင္းျခားထားေရး အေရးႀကီးပုံကို ထင္ရွားေစပါသည္။ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ မူဝါဒ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ႕ကာကြယ္ျခင္း တြင္ အလြန္အမင္း အာဏာလႊမ္းမိုးလာနိုင္မႈကို အကန့္အသတ္ျဖစ္ေစ သည့္စနစ္မ်ား တည္ေထာင္ျခင္းပါဝင္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ယင္းစနစ္ မ်ားမွ အခ်ိဳ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားသည္ ပုဂၢလိကအက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို အၿမဲတေစ အကန့္အသတ္ျဖစ္ေစသည္။ ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ နိုင္ငံေရးအာဏာ ခ်ဳပ္ကိုင္မည့္သူမ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္ျခင္းႏွင့္ ခန့္အပ္ျခင္း၊ ျပည္သူ႕ေရးရာ မူဝါဒမ်ားကို ဒီဇိုင္းေရးဆြဲျခင္းႏွင့္ အာဏာရရွိထားသူမ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္သုံးသပ္ျခင္းမ်ား ပါဝင္သည္။
သို႔ေသာ္ အထက္ပါလုပ္ငန္းစဥ္ပမာဏအတိုင္းအတာသည္ တစ္နိုင္ငံႏွင့္တစ္နိုင္ငံ ကြဲျပားျခားနားၾကသည္။ မဆီေလ်ာ္ေသာ အျပန္အလွန္ထိန္ေက်ာင္းမႈ႕မ်ားႏွင့္ အားနည္းေသာ ဥပေဒစိုးမိုးမႈမ်ားေၾကာင့္ အဂတိလိုက္စားမႈရႈပ္ေထြးမ်ားျပားေနေသာနိုင္ငံမ်ားတြင္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို မည္မွ်ေကာင္းမြန္စြာဒီဇိုင္းေရးဆြဲထားေစကာမူ အာဏာရရွိထားသူမ်ားသည္ အေၾကာက္အ႐ြံ႕နည္းစြာျဖင့္ မည္သည့္ဥပေဒလုပ္ထုံးလုပ္နည္းကိုမဆို ႀကိဳးကိုင္ျခယ္လွယ္မထီမဲ့ျမင္ျပဳနိုင္ပါသည္။
ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားသည္ နိုင္ငံေရးသမာဓိကိုတိုးျမႇင့္ေစနိုင္ၿပီး အဂတိမ်ားကို ကာကြယ္နိုင္ရန္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသည္-
၁။ နိုင္ငံေရးအာဏာက်င့္သုံးမည့္သူမ်ားကို ေ႐ြးေကာက္ျခင္းသည္ (ဥပမာ- ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား၊ ဆက္ခံျခင္းမ်ား၊ ခန့္အပ္ျခင္းမ်ား စသည္ ျဖင့္) အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအလြန္အက်ဴးလႊမ္းမိုးျခင္းမွ ကင္းလြတ္ရသည္။
၂။ နိုင္ငံေရးအာဏာက်င့္သုံးသူမ်ားက ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ရာ တြင္ ယင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆိုင္သူအားလုံးသို႔ ညီမွ်ေသာ၊ ပြင့္လင္းေသာ၊ ျပည့္ဝေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ား ေပးအပ္ရမည္။
၃။ နိုင္ငံေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အာဏာရရွိထားသူမ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာႏွင့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၏ စစ္ေဆးျခင္းခံရမည္။
အဆင့္ (၁) နိုင္ငံေရးအခြင့္အလမ္းဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်မႈရွိေစျခင္း။ အာဏာရွိသူမ်ားေ႐ြးခ်ယ္ျခင္းႏွင့္ ခန့္အပ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ လူနည္းစုအက်ိဳးစီးပြားလိုလားခ်က္မ်ားကို ဘက္လိုက္မႈမရွိေစျခင္းမွာ အမ်ားျပည္သူအက်ိဳးစီးပြားကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္မႈ အတြက္ နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၉ Freedom House data မ်ားကဲ့သို႔ပင္ နိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ေ႐ြးေကာက္ခံဒီမိုက္ေရစီစနစ္က်င့္သုံးၾကၿပီး ယင္းတို႔၏ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ အာဏာရရွိေရး ေ႐ြးခ်ယ္သည့္ အေျခခံနည္းလမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္ၾကသည္။ ျပည္သူ႕အက်ိဳး စီးပြားဆိုင္ရာ ယူဆခ်က္ႏွင့္ အစိုးရ၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုက္ညီေစရန္ ဒီမိုကရက္တစ္လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ရပ္ လိုအပ္ပါသည္။ ယင္းဒီမိုကရက္တစ္ လုပ္ငန္းစဥ္အား နည္းလမ္းတစ္ရပ္အျဖစ္အာမခံနိုင္ရန္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား မရွိမျဖစ္လိုအပ္ပါသည္။ 
လြတ္လပ္၍တရားမွ်တေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ အာဏာရွိသူမ်ားကို တရားဝင္ျဖစ္ေစ ၿပီး စနစ္အေပၚ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရန္လည္း အေထာက္အကူျပဳပါသည္။ မဲဝယ္ျခင္း၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာရည္႐ြယ္ ခ်က္မ်ားအတြက္ နိုင္ငံေတာ္အရင္းအျမစ္မ်ား အလြဲသုံးစားျခင္းႏွင့္ တရား မဝင္မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးေထာက္ပံ့မႈမ်ားကို တားဆီးပိတ္ပင္ျခင္းသည္ နိုင္ငံေရးသမာဓိတည္ေဆာက္ရန္အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာေျခလွမ္း မ်ားျဖစ္သည္။
အဆင့္ (၂) မူဝါဒခ်မွတ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ အက်ိဳးစီးပြားပဋိပကၡမ်ား စီမံခန့္ခြဲမႈဆိုင္ရာ အခြင့္အလမ္းတိုးျမႇင့္ျခင္း။ ျပည္သူလူထု အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ အစိုးရလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုက္ညီေစေရး အေထာက္ အကူျဖစ္ေစမည့္ ဒုတိယအဆင့္မွာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ရာတြင္ အက်ိဳး စီးပြားမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္သူမ်ားအားလုံးအား ထည့္သြင္းစဥ္းစားေစေရး လုပ္ေဆာင္ရန္ျဖစ္သည္။ က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္မႈ႕မ်ားႏွင့္ အားလုံးပါဝင္ေသာ မူဝါဒခ်မွတ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း သည္ အစိုးရ၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအေပၚ အုပ္စုမ်ား၏ မမွ်မတလြမ္းမိုးမႈကို ကာကြယ္ရန္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ေဆြးေႏြးမႈတြင္ အုပ္စုမ်ားအားလုံးကို ပါဝင္ခြင့္ျပဳျခင္းျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သူမ်ား အေနႏွင့္ မတူညီေသာအျမင္မ်ားကိုရရွိနိုင္ၿပီး ျပည္သူလူထုအက်ိဳးစီးပြားအေပၚ ပိုမိုရပ္တည္နိုင္သည့္အခြင့္အလမ္းမ်ား ရရွိနိုင္သည္။ မူဝါဒခ်မွတ္ သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အလြန္အက်ဴးၾသဇာလြမ္းမိုးမႈ႕ေလ်ာ့ခ်နိဳင္သည့္ အျခားနည္းလမ္းတစ္ရပ္မွာ အက်ိဳးစီးပြားပဋိပကၡမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ ႏွင့္ စီမံခန့္ခြဲရန္စနစ္မ်ား တည္ေထာင္ေရး ျဖစ္သည္။
အဆင့္ (၃) သင့္ေလ်ာ္သည့္ ေစာင့္ၾကည့္မႈႏွင့္ စိစစ္မႈဆိုင္ရာ နိုင္ငံေရး ႏွင့္ မူဝါဒဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ျခင္း။ အစိုးရႏွင့္ ျပည္သူ႕အက်ိဳးစီးပြား အၾကား ပိုမိုကိုက္ညီမႈ႕ရွိေစမည့္ တတိယအဆင့္မွာ လူနည္းစုလက္ထဲတြင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမ်ား စုၿပဳံေရာက္ရွိေနမႈကို ေရွာင္ရွားရန္ျဖစ္သည္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ သို႔မဟုတ္ လူနည္းစုအုပ္စုတစ္ခုက ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို စိစစ္ျခင္းမရွိဘဲ ခ်မွတ္ေနျခင္းသည္ အဂတိလိုက္စားမႈျဖစ္ေပၚရန္ အလားအလာပိုမိုျဖစ္ေပၚနိုင္သည္။ သို႔အတြက္ အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝေသာ နိုင္ငံေရးအတိုက္အခံႏွင့္ ခိုင္မာေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းဆိုင္ရာ အျပန္အလွန္ ထိန္းေက်ာင္းမႈ႕မ်ားသည္ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတို႔အတြက္ အေရးႀကီးပါသည္။ မူဝါဒဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ ေစာင့္ၾကည့္စိစစ္ျခင္းသည္ ျပည္သူ႕အက်ိဳးစီးပြားကို ဆန့္က်င္၍ျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္၍ျဖစ္ေစ ထြက္ေပၚလာေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရန္ အခြင့္အလမ္းရရွိေစသည္။ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲျခင္း သည္ ျပည္သူဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို တိုးတက္ေစၿပီး အစိုးရအေပၚ ယုံၾကည္မႈျမင့္တက္ေစပါသည္။ ထို႔အျပင္ နိုင္ငံသားမ်ား၏လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျပည့္ဝေစေၾကာင္း Freedom House data က ဆိုပါသည္။ ပါလီမန္ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းမႈ႕မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးျခင္းတို႔သည္ အဂတိလိုက္စားမႈ သို႔မဟုတ္ တရာမဝင္အျပဳအမူတို႔ႏွင့္ပတ္သက္၍ နိုင္ငံေရး အာဏာရွိ သူမ်ားအေပၚ ဒဏ္ခတ္အေရးယူနိုင္သည့္ အခြင့္အလမ္းရရွိေစသည္။
ထို႔အျပင္ လြတ္လပ္ေသာမီဒီယာႏွင့္ အရပ္ဘက္လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ကဲ့သို႔ေသာ အျခားေသာအေရးပါသူမ်ားသည္ အာဏာရရွိထားသူမ်ားက အာဏာကို မည္ကဲ့သို႔က်င့္သုံးသည္ကို ေစာင့္ၾကည့္သည့္ သူမ်ားအျဖစ္ လည္း ေဆာင္႐ြက္နိုင္သည္။ ၂၀၁၇ CPI ခြဲျခမ္းသုံးသပ္မႈအရ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား (CSOs) မ်ားသည္ ျပည္သူ႕ဝန္ေဆာင္မႈ၊ အစိုးရ၏ဘ႑ာ ေငြအသုံးျပဳမႈႏွင့္ လူ႕မႈဆိုင္ရာအစီအစဥ္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ တို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ၿပီး အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ေဖာ္ထုတ္ရာတြင္ အဓိကအခန္းမွ ပါဝင္နိုင္ခဲ့သည္။ အလားတူပင္ လြတ္လပ္၍ အမွီအခို ကင္းေသာ မီဒီယာသည္ စုံစမ္းေမးျမန္းျခင္းႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈ အျဖစ္အပ်က္တို႔ကို သတင္းတင္ျပျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အေရးပါေသာ တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ၾကသည္။
သို႔ျဖစ္ရာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အလြန္အမင္းၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈမ်ားကို ကာကြယ္ျခင္း၊ မူဝါဒခ်မွတ္ရာတြင္ လူနည္းစုအက်ိဳးစီးပြား မ်ားအတြက္ အျမတ္ထုတ္မခံရေစရန္ဂ႐ုစိုက္ျခင္းႏွင့္ အာဏာရရွိသူ မ်ား၏ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးျခင္းတို႔ကို ခိုင္မာ အားေကာင္းေစျခင္း သည္ အဂတိတိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအတြက္ အေျခခံအရံအတား ၃ ရပ္ တည္ေဆာက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ၈ ႏွစ္အတြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈအၫြန္းကိန္း ဃဏႈ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာစစ္ေဆးမႈရလဒ္အရ ယင္းကာလအတြင္း ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ေသာနိုင္ငံမ်ားသည္ ၎တို႔၏ ဃဏႈ အၫြန္းကိန္းမ်ားကို ကိန္း ဂဏန္းအရ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲနိုင္ခဲ့ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲေထာက္ပံ့မႈ ဆိုင္ရာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေစမည့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းဥပေဒမ်ားကို အား ေကာင္းေစခဲ့ပါသည္။ ယင္းနိုင္ငံမ်ားတြင္ ေတာင္ကိုရီးယား၊ အီတလီ၊ ဂရိ၊ ဂိုင္ယာနာ၊ ျမန္မာႏွင့္ တန္ဇန္နီးယား နိုင္ငံတို႔ ပါဝင္သည္။ အျခား တစ္ဖက္တြင္ ဃဏႈ အၫြန္းကိန္း သိသိသာသာက်ဆင္းေနသည့္ နိုင္ငံ ေပါင္း တစ္ဝက္ေက်ာ္သည္ နိုင္ငံေရးမဲဆြယ္ပြဲမ်ားအတြက္ လိုအပ္ခ်က္သည့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအားနည္းလ်က္ရွိၿပီး ယင္းက႑မ်ားတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးတိုးတက္ရန္ အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္မႈမရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ယင္းနိုင္ငံမ်ားတြင္ ေဘာ့စနီးယား၊ ဟာဇီဂိုဗီးနား၊ ဟန္ေဂရီ ႏွင့္ ဂါနာနိုင္ငံတို႔ ပါဝင္သည္။
အလားတူပင္ မူဝါဒခ်မွတ္သည့္လုပ္ငန္းစဥ္၌ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ တိုးတက္ေစေရးေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွစ၍ CPI ရမွတ္ ထင္သာျမင္သာတိုးတက္လာေသာ နိုင္ငံေပါင္းတစ္ဝက္ ေက်ာ္သည္ ၎တို႔၏ ညွိႏွိုင္းတိုင္ပင္မႈအတိုင္းအတာကို က်ယ္ျပန့္ေစ ခဲ့သည္။ ဆန့္က်င္ဘက္အားျဖင့္ လြန္ခဲ့ေသာ ၇ ႏွစ္အတြင္း CPI သိသိသာသာက်ဆင္းခဲ့ေသာ နိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည္ မူဝါဒ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈတြင္ တက္ႂကြစြာပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ေသာ Stakeholders အေရအတြက္ က်ဆင္းလာခဲ့ကို ေတြ႕ျမင္ရသည္။ ယင္းနိုင္ငံမ်ားတြင္ နိုင္ကာရာဂြာ၊ ဟန္ေဂရီ၊ တူရကီႏွင့္ ကြန္ဂိုတို႔ပါဝင္သည္။
သိန္းထြန္း (IR)
(၁၈  – ၁၁ – ၂၀၂၀ )
ရည္ၫြန္း ။  ။ Roberto Martínez B. Kukutschka, Jorge Valladares and Jon Vrushi \ BUILDING POLITICAL INTEGRITY TO STAMP OUT CORRUPTION: THREE STEPS TO CLEANER POLITICS အား ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။ 

Source : The Voice