ဩဂုတ် - ၁၈ ( အင်္ဂါနေ့ )
တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်က တိုးမြှင့်ကောက်ခံထားတဲ့ ပို့ကုန်အခွန်တွေကို ရှောင်လွှဲနိုင်ဖို့ ကူညီပေးနေတဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ အိန္ဒိယလည်း ပါဝင်နေတယ်လို့ ဆိုထားတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ အစီရင်ခံစာအသစ်တစ်စောင်ကြောင့် အိန္ဒိယ-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးမှာ နောက်ထပ် အဖုအထစ်တစ်ခု တိုးလာခဲ့ပါတယ်။
တရားမဝင် ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းပို့ဆောင်မှု လိမ်လည်မှုကြီးလို့ အမည်ပေးထားတဲ့ အိမ်ဖြူတော်ရဲ့ အစီရင်ခံစာထဲမှာ အိန္ဒိယ အပါအဝင် အမေရိကန်ရဲ့ ကုန်သွယ်ဖက် နိုင်ငံ ၄၀ ကျော်ဟာ "တရားမဝင် ကုန်ပစ္စည်း လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်" ကို မသိကျိုးကျွံ ပြုလုပ်ပေးပြီး တရုတ်ရဲ့ အခွန်ရှောင်မှုကို ကူညီပေးနေတယ်လို့ ထောက်ပြထားတာပါ။
ဒီအစီရင်ခံစာက ထုတ်ဖော်လိုက်တဲ့ စိုးရိမ်ချက်ကတော့ အမေရိကန်ရဲ့ မြင့်မားတဲ့ အခွန်နှုန်းထားတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဟာ သူတို့ရဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို အခွန်သက်သာတဲ့ တတိယနိုင်ငံတစ်ခုခုကနေ တစ်ဆင့် ပို့ဆောင်ပေးနေတဲ့ အလေ့အထဖြစ်ပြီး၊ ဒါကို ဝါရှင်တန်ဘက်က "တရားမဝင် လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်မှု" လို့ ခေါ်ဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အစီရင်ခံစာက မှောင်ခို လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်လို့ ခေါ်ဆိုတဲ့ အထဲမှာပါတဲ့ နိုင်ငံတွေကို အုပ်စု ၃ စု ခွဲခြားပြခဲ့ပါတယ်။
ပထမအုပ်စု - တရားဝင် ပုံမှန် ကုန်သွယ်မှု လှုပ်ရှားမှုတွေအောက်မှာတင် တရားမဝင် လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်နိုင်ခြေ ကိန်းဝပ်နေတဲ့ နိုင်ငံများ
ဒုတိယအုပ်စု - တရုတ်ရဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက် ပါဝင်နေတဲ့ နိုင်ငံများ
တတိယအုပ်စု - အမေရိကန်ဈေးကွက်ကို သက်သာသော အခွင့်အရေးနဲ့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရရှိထားလို့ တရုတ်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို လမ်းကြောင်းလွှဲ ပို့ဆောင်ဖို့ အခွင့်အရေးယူ စိစစ်စရာ ပစ်မှတ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံများ
အိန္ဒိယကိုတော့ ကနေဒါ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU)၊ အစ္စရေး၊ ဂျပန်၊ မက္ကဆီကို၊ တောင်ကိုရီးယားနဲ့ ထိုင်ဝမ်တို့နဲ့အတူ ပထမအုပ်စု ထဲမှာ ထည့်သွင်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအစီရင်ခံစာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နယူးဒေလီ (အိန္ဒိယအစိုးရ) ဘက်ကတော့ တစ်စုံတစ်ရာ ပြန်လည် တုံ့ပြန်ပြောဆိုခြင်း မရှိသေးပါဘူး။
အမေရိကန်ဟာ သူတို့ရဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး၊ နည်းပညာနဲ့ စီးပွားရေး ရည်မှန်းချက်တွေကို ကမ္ဘာက လိုက်နာလာအောင် ပြင်းထန်တဲ့ ပိတ်ဆို့မှုတွေနဲ့ အခွန်တိုးမြှင့်မှုတွေကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုနေတာပါ။ လက်ရှိမှာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပို့ကုန်တွေဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ပျမ်းမျှ ၂၃.၂ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်စည်းကြပ်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး အိန္ဒိယကတော့ အမေရိကန်ဆီ တင်ပို့တဲ့ ပို့ကုန်စုစုပေါင်းရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်အတွက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်စည်းကြပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ထိပ်တန်း ကုန်သွယ်ရေးအကြံပေးဖြစ်သူ ပီတာနာဗာရို ပြုစုထားတဲ့ ဒီအစီရင်ခံစာထဲမှာ "အိန္ဒိယရဲ့ ပူနေး-ဂူဂျရတ်-ချန်နိုင်း ထုတ်လုပ်ရေး ကုန်ထုတ်စက်ရုံတန်းတွေဟာ လေစုတ်စက်( ပန့်) တွေနဲ့ လေဖိစက် (ကွန်ပရက်ဆာ) တွေကို တင်သွင်း လက်ခံနေတာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ ဆင်ဆင်နတီ၊ ဒေတွန်နဲ့ ကိုလံဘတ်စ်တို့မှာရှိတဲ့ အမေရိကန် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း ကွင်းဆက်တွေကို ထိခိုက်စေပါတယ်" လို့ ရေးသားထားပါတယ်။
နာဗာရို က သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားရာမှာလည်း "ပူနေးမြို့ကနေ အိန္ဒိယပစ္စည်းအဖြစ်နဲ့ ထွက်သွားတဲ့ တရုတ်စုတ်စက် ( ပန့်) တစ်လုံးဟာ ဆင်ဆင်နတီ၊ ဒေတွန် ဒါမှမဟုတ် ကိုလံဘတ်စ်မြို့တွေမှာ ထုတ်လုပ်ခွင့် ဆုံးရှုံးသွားရတဲ့ စုတ်စက်တစ်လုံးပဲ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ ဒုတိယအကြိမ် ထရမ့်အစိုးရလက်ထက်မှာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပို့ကုန်အခွန် စည်းကြပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ အဲဒီအခွန်တွေကို အမေရိကန်တရားရုံးက ယခုနှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ပယ်ဖျက်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ဝါရှင်တန်ဘက်က အပိုဆောင်း ကုန်သွယ်ရေး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ၊ ရုရှားဆီက ရေနံအများဆုံး ဝယ်ယူသူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှု ဗီတိုဥပဒေကြမ်းကို အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်က အတည်ပြုလိုက်တာတွေနဲ့ ဖိအားပေးနေပေမဲ့၊ အိန္ဒိယဘက်ကတော့ အမေရိကန်နဲ့ ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် အပြီးသတ်ဖို့ကို ဆိုင်းငံ့ဆွဲဆန့်ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နာဗာရို ရဲ့ အစီရင်ခံစာက ဝါရှင်တန်နဲ့ နယူးဒေလီကြား တင်းမာနေတဲ့ ဆက်ဆံရေးကို နောက်ထပ် ဖိအားတစ်ခု တိုးစေခဲ့ပါတယ်။ "အမေရိကန်ဥပဒေကို ရှောင်လွှဲဖို့အတွက် အခွန်စည်းကြပ်ထားတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို တံဆိပ်အသစ် ပြန်ကပ်တာ ဒါမှမဟုတ် လမ်းကြောင်းလွှဲ ပို့ဆောင်တဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ ချက်ချင်း တားဆီးပိတ်ပင်မှု၊ ပြစ်ဒဏ်အခွန်စည်းကြပ်မှု၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေနဲ့ အမေရိကန်ဈေးကွက် ဝင်ရောက်ခွင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေတို့နဲ့ ရင်ဆိုင်ရပါမယ်" လို့ သတိပေးထားပါတယ်။
ဒီလို တရားမဝင် လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်နေတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေရဲ့ တစ်နှစ်စာ တန်ဖိုးဟာ တွက်ချက်မှု မူဘောင်နဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အပေါ် မူတည်ပြီး ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၄၀ ကနေ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၃၀၃ အထိ ရှိနိုင်တယ်လို့ အစီရင်ခံစာမှာ ခန့်မှန်းဖော်ပြထားပါတယ်။ အမေရိကန် အကောက်ခွန်နှင့် နယ်စပ်ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (CBP) အနေနဲ့ အဆိုပါ တရားမဝင် ပို့ဆောင်မှုတွေကို ထောက်လှမ်းနိုင်ဖို့အတွက် "မသင်္ကာဖွယ်ရာ ကွဲလွဲမှုများကို ထောက်လှမ်းခြင်း၊ ချိတ်ဆက်မှုများကို ဆန်းစစ်ခြင်း၊ ကုန်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို စိစစ်ခြင်းနဲ့ ပို့ကုန်စီးဆင်းမှု ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်း" စတဲ့ နည်းပညာတွေ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အေအိုင် စနစ်ကို အသုံးပြုနေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်တုန်းကလည်း ဝါရှင်တန်ဟာ ရုရှားအနေနဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကို ရှောင်လွှဲဖို့နဲ့ နောက်ဆုံး အသုံးပြုသူရဲ့ လိပ်စာမှန်ကို ဖုံးကွယ်ဖို့ တတိယနိုင်ငံ ကြားခံပွဲစားတွေနဲ့ လွှဲပြောင်းပို့ဆောင်ရေး စခန်းတွေကို ဘယ်လိုအသုံးပြုနေသလဲဆိုတာကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားတဲ့ လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အသိပေးချက် ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
REF: RT
#News #Myanmar
