စက်တင်ဘာ - ၂၆ ( စနေနေ့ )
ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားအနေနဲ့ နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် အမြဲ စဉ်းစားနေတယ်လို့ အမေရိကန် ထောက်လှမ်းရေးရဲ့ လျှို့ဝှက်ဆန်းစစ်ချက် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်မှာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒီအချက်ဟာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ဆော်ဒီနဲ့ နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက် အပေါ် အမေရိကန် လွှတ်တော်အတွင်း စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ပိုမိုမြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်း ဝါရှင်တန်ပို့စ် သတင်းဌာန သောကြာနေ့မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
လွှတ်တော်အမတ်တွေက ဒီအရေးပါတဲ့ သဘောတူညီချက်ကို ပြန်လည်စိစစ်နေချိန်မှာ အဆိုပါ လျှို့ဝှက်ဆန်းစစ်ချက် စာရွက်စာတမ်းတွေကို အမတ်တွေထံ ပေးပို့ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် အရာရှိတွေက သတင်းစာကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဌာနဘက်ကတော့ ဆော်ဒီရဲ့ ကတိကဝတ်တွေနဲ့ သဘောတူညီချက်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ကန့်သတ်ချက်တွေကို ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရကြောင်း သီးခြားဆန်းစစ်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တဲ့ "ပုဒ်မ ၁၂၃ သဘောတူညီချက်" ဟာ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီတွေ အနေနဲ့ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားရဲ့ ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ကြေးရှိတဲ့ အရပ်ဘက်သုံး နျူကလီးယားအသုံးပြုရေး စီမံကိန်းတွေမှာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ တရားဝင် ဥပဒေကြောင်း အရ လမ်းခင်းပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့ကတော့ ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ ဆော်ဒီအနေနဲ့ နျူကလီးယား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အတွက် ရုရှား ဒါမှမဟုတ် တရုတ်ဘက်ကို ဦးလှည့်သွားတာကို တားဆီးပေးနိုင်မယ့်အပြင် နျူကလီးယား လက်နက်မပြန့်ပွားရေး စံချိန်စံညွှန်းတွေကိုလည်း ပိုမိုခိုင်မာစေလိမ့်မယ်လို့ လျှောက်လဲထားပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားအတွက် နိုင်ငံတွင်းမှာတင် ယူရေနီယမ် သန့်စင်စက်ရုံတွေ လည်ပတ်နိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းကို ဖန်တီးပေးနေပါတယ်။ စတင်ချိန်မှာ ယူရေနီယမ်သန့်စင်မှုကို ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်ပဲ ကန့်သတ်ထားမှာဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ထပ်မံလေ့လာဆန်းစစ်မှုတွေနဲ့ ဝါရှင်တန်ရော ရီယတ်ဒ်ပါ နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ စာထုတ်အတည်ပြုချက်နဲ့အတူ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်သွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအဆင့်အထိ သန့်စင်ထားတဲ့ ယူရေနီယမ်ဟာ လက်နက်ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ အဆင့်အထိ မရောက်သေးဘူးဆိုပေမဲ့ နျူကလီးယားလက်နက်ပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ သန့်စင်မှုအဆင့်ရောက်အောင် လုပ်ဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အများကြီး လျှော့ချပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဒီသဘောတူညီချက်မှာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားအနေနဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အနုမြူစွမ်းအင် အေဂျင်စီ (IAEA) ရဲ့ အပိုဆောင်း နောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်ကို လိုက်နာဖို့ မလိုအပ်ပါဘူး။ အဲဒီနောက်ဆက်တွဲ သဘောတူညီချက်ဟာ စစ်ဆေးရေးမှူးတွေကို သတင်းမထုတ်ပြန်ထားတဲ့ နျူကလီးယား လှုပ်ရှားမှုတွေကို စုံစမ်းဖော်ထုတ်ဖို့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်နဲ့ နည်းလမ်းတွေကို ပေးဆောင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအစား ဝါရှင်တန်နဲ့ ရီယတ်ဒ်တို့ဟာ သီးခြား နှစ်နိုင်ငံ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး စောင့်ကြည့်မှုဆိုင်ရာ အစီအစဉ်တစ်ခုကိုပဲ ညှိနှိုင်းခဲ့ကြတာပါ။
ဒီမိုကရက်တစ် အထက်လွှတ်တော်အမတ်တစ်စုကတော့ ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ နောက်ဆုံးမှာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားကို "ယူရေနီယမ် သန့်စင်ဖို့နဲ့ နျူကလီးယားလက်နက် ထုတ်လုပ်လာနိုင်ဖို့ လမ်းစ" ပေးသလို ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို ကို သောကြာနေ့က သတိပေးခဲ့ကြပါတယ်။
ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားအနေနဲ့ နိုင်ငံတွင်း ယူရေနီယမ် သန့်စင်ခွင့် ရွေးချယ်ခွင့်ကို လက်မလွှတ်ဘဲ တင်းခံထားတာဟာ သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ အသုံးပြုဖို့ သက်သက် ဟုတ် မဟုတ် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာစေတယ်လို့ သတင်းစာက ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။
REF: RT
#News #Myanmar
