ဈေးကွက်စီးပွားရေး လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိအောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ပေးကြပါ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (အခန်း-၁) အခြေခံမူများ၊ ပုဒ်မ (၃၅) တွင် "နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးစနစ်သည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် ဖြစ်သည်" ဟု  ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ လက်တွေ့တွင်မူ ဗဟိုမှ အလွန်အကျွံ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်သည့် စီမံကိန်းစီးပွားရေး (Command Economy) ပုံစံလက္ခဏာများ အားကောင်းနေပါသည်။ အမိန့်နှင့် တင်းကျပ်သော ကန့်သတ်ချက်များ (ဥပမာ - နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်းအတိုင်းအတာ သတ်မှတ်ခြင်း၊ ပို့ကုန်သွင်းကုန် လိုင်စင်ကန့်သတ်ချက်များ၊ ပစ္စည်းအချို့အား ဈေးနှုန်းအတင်းအကျပ် ထိန်းချုပ်ခြင်း) သည် လက်တွေ့တွင် ကုန်ဈေးနှုန်းကို ကျဆင်းမသွားစေဘဲ မှောင်ခိုဈေးကွက် ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ ပစ္စည်းရှားပါးခြင်းနှင့် စီးပွားရေးမတည်ငြိမ်ဘဲ ကုန်ဈေးနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်ခြင်း စသည့် ဆိုးကျိုးများကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ပြည်သူများ လက်တွေ့ ရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲ အကြပ်အတည်းဖြစ်ပါသည်။ 

ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသော ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှု ဒဏ်ကို သက်သာစေရန်နှင့် စီးပွားရေး ပုံမှန်လည်ပတ်နိုင်ရန် မူဝါဒဆိုင်ရာ ဖြေလျှော့မှုများနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။ 

နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်းကို ဗဟိုဘဏ်က သတ်မှတ်ပေးထားခြင်းထက် ဈေးကွက်၏ ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ဖြစ်ပေါ်ခွင့်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် စည်းစနစ်ကျသော ဈေးကွက်ငွေလဲနှုန်း (Managed Float) သို့ ပြောင်းလဲသင့်သည်။ ပို့ကုန်ရငွေများကို တင်းကျပ်စွာ အတင်းအကျပ် မဖြစ်မနေ လဲလှယ်ခိုင်းခြင်း ထိန်းချုပ်မှုများကို ဖြေလျှော့ပေးခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရန်လိုအပ်သော ဒေါ်လာ/နိုင်ငံခြားငွေ ရရှိရေး ပိုမိုလွယ်ကူသွားမည်။

အခြေခံစားသောက်ကုန်၊ ဆေးဝါးနှင့် စက်သုံးဆီကဲ့သို့သော အဓိက လိုအပ်ချက်များ သွင်းကုန်ပြုလုပ်ရာတွင် လိုင်စင်ကြန့်ကြာမှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ဖြေလျှော့ပေးရမည်။ အခြေခံကုန်ပစ္စည်းများနှင့် အဓိက ကုန်ကြမ်းများအပေါ် ကောက်ခံသော သွင်းကုန်အခွန်၊ အထူးကုန်စည်အခွန်နှင့် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်များကို အချိန်ကာလတစ်ခုအထိ လျှော့ချပေးခြင်းဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်ကို တိုက်ရိုက် သက်သာစေနိုင်သည်။

ကုန်ပစ္စည်းများကို အနိမ့်ဆုံး/အမြင့်ဆုံး ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချသူများကို ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်းဖြင့် ဈေးနှုန်းမကျဘဲ ကုန်ပစ္စည်း ရောင်းချလိုသူများ ဈေးကွက်မှ ထွက်ခွာသွားကာ ပစ္စည်းရှားပါးမှု ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်။ 

သီးသန့် လုပ်ငန်းရှင်အုပ်စုအနည်းငယ် (Monopoly/Crony) အား အခွင့်ထူးပေး၍ ကုန်သွယ်ခွင့်ပေးထားခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ မည်သူမဆို မျှတစွာ သွင်းကုန်/ထုတ်ကုန် ပြုလုပ်နိုင်သည့် လွတ်လပ်သော ပြိုင်ဆိုင်ခွင့် ဖန်တီးပေးရမည်။

ဒေသတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ကုန်စည်သယ်ယူရာတွင် ကြုံတွေ့နေရသော မလိုအပ်သော စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၊ တားဆီးမှုများနှင့် ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်များ (Logistic Costs) ကို လျှော့ချပေးခြင်းဖြင့် ကုန်ဈေးနှုန်းကို သိသိသာသာ သက်သာစေမည်။ ပြည်တွင်း ထုတ်လုပ်သူများ စိုက်ပျိုးရေး/မွေးမြူရေး ကုန်ကြမ်းနှင့် ဓာတ်မြဩဇာများ လွယ်ကူစွာ ရရှိအောင် ကူညီပေးခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုအားကောင်းလာစေရမည်။

ဘတ်ဂျက်လိုငွေပြမှုကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ငွေစက္ကူများ အလွန်အကျွံ ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရမည်။ ငွေစက္ကူများပြားလာခြင်းသည် ကျပ်ငွေတန်ဖိုးကို ပိုမိုကျဆင်းစေပြီး ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ 

လက်ရှိအချိန်တွင် ငွေလဲနှုန်းကို အစိုးရက သတ်မှတ်ထားပြီး ဈေးကွက်အခြေပြု ငွေလဲနှုန်းအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ လဲလှယ်ခွင့်ပြုမည်ဆိုပါက ဒေါ်လာရှားပါးမှု သက်သာပြီး ကုန်ကြမ်းဝယ်ယူမှု လွယ်ကူလာမည်ဖြစ်သည်။

အလားတူ ပို့ကုန်သွင်းကုန် လိုင်စင် တင်းကျပ်ထားသည်။ မလိုအပ်သော ကြိုးနီစနစ်များ ဖြေလျှော့ပေးခြင်းဖြင့် ပြည်သူများအတွက် ကုန်ပစ္စည်း ပေါများလာပြီး ပြိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ဈေးနှုန်းကျဆင်းလာမည်။ ဈေးနှုန်းများကို အမိန့်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းထက် ဈေးကွက်၏ ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြင့် မှောင်ခိုဈေးကွက် ကွယ်ပျောက်ပြီး ပစ္စည်းပုံမှန် ဝယ်ယူနိုင်မည်။ ဂိတ်များပြားပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ခက်ခဲခြင်းကို ဖြေလျှော့နေပြီဟု ယူဆရသည်။ လွတ်လပ်စွာ ကုန်စည်သယ်ယူ ပို့ဆောင်ခွင့်ရရှိလာပါက သယ်ယူစရိတ် နည်းပါးသွားသဖြင့် ပြည်သူများအတွက် စားသောက်ကုန် ဈေးနှုန်းများ သက်သာလာမည်ဖြစ်သည်။ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို အမိန့်၊ စည်းကမ်း သို့မဟုတ် စစ်ဆေးအရေးယူမှုများဖြင့် ရေရှည် ထိန်းချုပ်၍ မရနိုင်ကြောင်း၊ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်၏ သဘောတရားအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့်ပြုခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး အတားအဆီးများ ဖြေလျှော့ပေးခြင်းနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ခိုင်မာစေခြင်း တို့ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှသာလျှင် စီးပွားရေး တည်ငြိမ်လာပြီး ပြည်သူများ၏ ကုန်ဈေးနှုန်း ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ကျဆင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (Market Economy) ဆိုသည်မှာ ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၏ ထုတ်လုပ်မှု၊ ဖြန့်ဖြူးမှုနှင့် ဈေးနှုန်းများကို အစိုးရ သို့မဟုတ် ဗဟိုအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက အမိန့်ပေး ညွှန်ကြားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဝယ်လိုအား (Demand) နှင့် ရောင်းလိုအား (Supply) ၏ ဈေးကွက်ရွေ့လျားမှုအတိုင်း သဘာဝအတိုင်း လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်ဆောင်ရွက်သည့် စီးပွားရေးစနစ် ဖြစ်ပါသည်။ အလွယ်ကူဆုံး အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရလျှင် "ဝယ်သူနှင့် ရောင်းသူတို့၏ လွတ်လပ်သော သဘောတူညီချက်များဖြင့် လည်ပတ်သည့် စီးပွားရေးစနစ်" ဟု နားလည်နိုင်ပါသည်။ 

ဈေးကွက်စီးပွားရေး၏ အဓိက လက္ခဏာများမှာ -

ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်ခွင့် (Private Property) - စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ မြေယာနှင့် အရင်းအနှီးများကို ပုဂ္ဂလိက သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီများက လွတ်လပ်စွာ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်၊ စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရှိသည်။

ဈေးနှုန်းစနစ် (Price Mechanism) - ကုန်ပစ္စည်း တစ်ခု၏ ဈေးနှုန်းသည် အစိုးရ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဝယ်ယူလိုသူ များပါက ဈေးတက်ပြီး၊ ရောင်းချလိုသူ များပါက ဈေးကျသည့် သဘာဝ ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားအပေါ် မူတည်၍ ဖြစ်ပေါ်သည်။

လွတ်လပ်စွာ ပြိုင်ဆိုင်ခွင့် (Free Competition) - ရောင်းသူ/ထုတ်လုပ်သူများအကြား ဈေးကွက်ရရှိရေးအတွက် အရည်အသွေးနှင့် ဈေးနှုန်းဖြင့် လွတ်လပ်စွာ ပြိုင်ဆိုင်ကြသည်။ 

အမြတ်အစွန်း လိုလားမှု (Profit Motive): စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များသည် အမြတ်အစွန်း ရရှိရန်အတွက် နည်းပညာအသစ်များ တီထွင်ခြင်း၊ အရည်အသွေး မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် စိစစ်စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ခြင်းတို့ကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ကြသည်။

အစိုးရ၏ စွက်ဖက်မှု လျော့နည်းခြင်း (Limited Government Role) - အစိုးရသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို အမိန့်ပေး ထိန်းချုပ်ခြင်း မပြုဘဲ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး၊ စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုများ ခိုင်မာရေးနှင့် မမျှတသော လက်ဝါးကြီးအုပ်မှု မဖြစ်စေရေးအတွက်သာ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း ထိန်းကြောင်းပေးသည်။

ဈေးကွက်စီးပွားရေး၏ အဓိက အားသာချက်များ -

တီထွင်ဖန်တီးမှု ထွန်းကားခြင်း (ပြိုင်ဆိုင်မှု ရှိသောကြောင့် လုပ်ငန်းများသည် သုံးစွဲသူကြိုက်နှစ်သက်မည့် ပစ္စည်းအသစ်များနှင့် နည်းပညာအသစ်များကို အစဉ်မပြတ် တီထွင်ထုတ်လုပ်ကြသည်။)

စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်မားခြင်း (အဓိပ္ပာယ်မရှိသော ထုတ်လုပ်မှုများကို လျှော့ချပြီး ဈေးကွက်က အမှန်တကယ် လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကိုသာ ထိရောက်စွာ ထုတ်လုပ်သည်။)

စားသုံးသူ လွတ်လပ်ခွင့် (စားသုံးသူများသည် မိမိကြိုက်နှစ်သက်ရာ အရည်အသွေးနှင့် ဈေးနှုန်းကို လွတ်လပ်စွာ စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ် ဝယ်ယူနိုင်သည်။ 

ဗဟိုစီမံကိန်း စီးပွားရေးစနစ်  (Command / Planned Economy)  

အစိုးရက အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်သည်၊ ဈေးနှုန်းကို အစိုးရက သတ်မှတ်သည်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့် ကန့်သတ်ထားသည်။          

ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (Market Economy)

ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားက ဆုံးဖြတ်သည်၊ ဈေးနှုန်းသည် စီးပွားရေးအရ ဖြစ်ပေါ်သည်၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့် အပြည့်အဝရှိသည်။

ဈေးကွက်စီးပွားရေးဆိုသည်မှာ ပြည်သူများနှင့် ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်းရှင်များ၏ မိမိတို့ ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို လွတ်လပ်စွာ ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သည့် စနစ်ဖြစ်ပါသည်။

ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (Market Economy) တစ်ခုတွင် လွတ်လပ်စွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့် ဆိုသည်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ဆောင်သူများ (လုပ်ငန်းရှင်များ၊ စားသုံးသူများ) အနေဖြင့် အစိုးရ၏ အလွန်အကျွံ စွက်ဖက်မှုမပါဘဲ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လွတ်လပ်စွာ ချမှတ်နိုင်ခွင့်ကို ဆိုလိုပါသည်။ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် အောင်မြင်စွာ လည်ပတ်နိုင်ရန်အတွက် လွတ်လပ်စွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့်၏ အဓိကဒေါက်တိုင်များ နှင့် အစိုးရမှ မလိုအပ်ဘဲ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်မှု မပြုသင့်သည့် အပိုင်းများလည်း ရှိသည်။

လွတ်လပ်စွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဓိကအချက်များ -

လွတ်လပ်စွာ လုပ်ငန်းထူထောင်ခွင့်နှင့် ပိတ်သိမ်းခွင့် (Freedom of Enterprise) - မည်သူမဆို တရားဥပဒေနှင့် အညီ မိမိနှစ်သက်ရာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကို လွတ်လပ်စွာ စတင်တည်ထောင်ခွင့်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခွင့်နှင့် မအောင်မြင်ပါက လွတ်လပ်စွာ ရပ်ဆိုင်း/ပိတ်သိမ်းခွင့်ရှိခြင်း။

ဈေးနှုန်းများ လွတ်လပ်စွာ ဖြစ်ပေါ်ခွင့် (Price Freedom) - ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၏ ဈေးနှုန်းကို အစိုးရက သတ်မှတ်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဝယ်လိုအား (Demand) နှင့် ရောင်းလိုအား (Supply) ၏ ဈေးကွက်ရွေ့လျားမှုအပေါ် မူတည်၍ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။

လွတ်လပ်စွာ ပြိုင်ဆိုင်ခွင့် (Free Competition) - စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား မျှတစွာ ပြိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိပြီး၊ ပြိုင်ဆိုင်မှုမှတစ်ဆင့် အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး ဈေးနှုန်းချိုသာသော ကုန်ပစ္စည်းများကို စားသုံးသူများ ရရှိနိုင်ခြင်း။

စားသုံးသူ၏ လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ခွင့် (Consumer Sovereignty) - စားသုံးသူများသည် မိမိတို့၏ စိစစ်ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအပေါ် မူတည်၍ ကြိုက်နှစ်သက်ရာ ကုန်ပစ္စည်း/ဝန်ဆောင်မှုကို လွတ်လပ်စွာ စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ် ဝယ်ယူခွင့်ရှိခြင်း။

ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်ခွင့်နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခွင့် (Private Property & Contract Freedom) - ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်ခွင့်များကို ဥပဒေကြောင်းအရ အပြည့်အဝ အကာအကွယ်ပေးထားပြီး စီးပွားရေးစာချုပ်များကို လွတ်လပ်စွာ ချုပ်ဆိုနိုင်ခြင်း။

အစိုးရမှ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်မှု မပြုသင့်သော အပိုင်းများ -

ဈေးကွက်၏ သဘာဝအတိုင်း စီးပွားရေးတိုးတက်စေရန်အတွက် 

(က) ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း (Price Controls) - ပုံမှန်ကုန်ပစ္စည်းများတွင် အနိမ့်ဆုံး သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးဈေးနှုန်း စိုက်ထုတ်သတ်မှတ်ပေးခြင်းကို မပြုသင့်ပါ။ အစိုးရက ဈေးနှုန်းကို အတင်းအကျပ် ထိန်းချုပ်ပါက ပစ္စည်းရှားပါးမှု (Shortage)၊ မှောင်ခိုဈေးကွက် ဖြစ်ပေါ်မှု သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်သူများ အရှုံးပေါ်၍ ထုတ်လုပ်မှု ရပ်ဆိုင်းသွားခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

(ခ) ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ အကန့်အသတ်များ (Trade Restrictions) - မလိုအပ်သော ပို့ကုန်/သွင်းကုန် လိုင်စင်ကန့်သတ်ချက်များ၊ ပိတ်ပင်မှုများနှင့် မမျှတသော ပို့ကုန်သွင်းကုန် အခွန်နှုန်းထားများ။(ဗျူရိုကရေစီ ကြိုးနီစနစ် (Red Tape) များပြားပါက လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများပြားလာပြီး ပြည်ပမှ အဆင့်မီ စာသုံးကုန်နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲသွားစေသည်။)

(ဂ) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ လည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ သီးသန့်စွက်ဖက်မှုများ (Micro-management) - မည်သည့်ပစ္စည်းကို မည်မျှထုတ်လုပ်ရမည်၊ မည်သည့်နည်းပညာသုံးရမည်၊ မည်သူ့ကို ရောင်းချရမည် စသည့် လုပ်ငန်းတွင်း စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ သီးသန့်ညွှန်ကြားချက်များ။

(ထုတ်လုပ်သူများသည် စားသုံးသူ၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ဈေးကွက်အခြေအနေကို အစိုးရထက် ပိုမိုသိရှိသောကြောင့် အစိုးရ၏ ညွှန်ကြားမှုများသည် စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကျဆင်းစေသည်။)

(ဃ) စေတနာ့ဝန်ထမ်း ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် စေတနာစနစ် မဟုတ်သော ဈေးကွက်ချေဖျက်မှု (Market Monopolization) - အစိုးရပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ သို့မဟုတ် ခရိုနီလုပ်ငန်းများကို သီးသန့် အခွင့်ထူးများ (Monopoly/Subsidies) ပေး၍ ပုဂ္ဂလိက ပြိုင်ဘက်များကို ဖိနှိပ်ခြင်း။

(မျှတသော ပြိုင်ဆိုင်မှု မရှိပါက တီထွင်ဖန်တီးမှု (Innovation) မရှိတော့ဘဲ စားသုံးသူများ နစ်နာရသည်။)

အစိုးရ၏ မှန်ကန်သော အခန်းကဏ္ဍ (Role of Government)

ဈေးကွက်ကို လွတ်လပ်စွာ ထားရှိရမည်ဟု ဆိုသော်လည်း အစိုးရ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် လုံးဝမလိုအပ်သည်တော့ မဟုတ်ပါ။ အစိုးရအနေဖြင့် စီးပွားရေးအပေါ် ထိန်းချုပ်သူ (Controller) မဟုတ်ဘဲ ကူညီပံ့ပိုးပေးသူ (Facilitator/Enabler) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်သည်။

(တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေး) - စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုများကို အာမခံပေးခြင်း၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့် အကာအကွယ်ပေးခြင်း။

(ဝါးမြိုမှု/လက်ဝါးကြီးအုပ်မှု တားဆီးခြင်း) - မမျှတသော ပြိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် ဈေးကွက်လက်ဝါးကြီးအုပ်မှု (Monopoly) များကို တားဆီးပေးခြင်း။

(အခြေခံအဆောက်အအုံ ပြင်ဆင်ပေးခြင်း) - လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားနှင့် ဆက်သွယ်ရေး စသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်များ ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်း။

(စားသုံးသူနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် အကာအကွယ်) - ဘေးအန္တရာယ်ရှိသော ပစ္စည်းများ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးစေသော လုပ်ရပ်များကို ဥပဒေဖြင့် ထိန်းကျောင်းပေးခြင်း။

 စစ်မှန်သော ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်တစ်ခုတွင် အစိုးရသည် "ကစားသမား" အဖြစ် ပါဝင်၍ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်း မပြုဘဲ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မျှတစွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်နိုင်ရန် "ဒိုင်လူကြီး" အဖြစ် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကိုသာ အာမခံပေးသင့်ပါသည်။

ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (Market Economy) နှင့် စီးပွားရေးလွတ်လပ်ခွင့် (Economic Freedom) ကို ထိရောက်စွာ ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့သော နိုင်ငံများရှိပါသည်။

စီးပွားရေးလွတ်လပ်ခွင့် အမြင့်မားဆုံး နိုင်ငံများ (ထိပ်တန်းစံပြနိုင်ငံများ)   

၁။ စင်ကာပူ (Singapore) - စင်ကာပူသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စီးပွားရေးလွတ်လပ်ခွင့် အမြင့်မားဆုံး (Index of Economic Freedom တွင် အဆင့် ၁) နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို လွတ်လပ်စွာ ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ဗျူရိုကရေစီ ကြိုးနီစနစ်ကို လျှော့ချခြင်း၊ နိမ့်ကျသော အခွန်နှုန်းထားများ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို တင်းကျပ်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သုံးသည်။ သဘာဝသယံဇာတ လုံးဝမရှိသော်လည်း နှစ်ပေါင်း (၆၀) အတွင်း ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံအဆင့်မှ ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဗဟိုချက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။   တစ်ဦးကျ GDP (GDP per capita) သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရှိလာခဲ့သည်။   

၂။ ဆွစ်ဇာလန် (Switzerland) - ပုဂ္ဂလိကပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို အပြည့်အဝ အကာအကွယ်ပေးထားပြီး အစိုးရ၏ စွက်ဖက်မှုကို နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ လွတ်လပ်စွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့်နှင့် ငွေကြေးစနစ်ဆိုင်ရာ ခိုင်မာမှုကို အဓိကထားသည်။ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ နည်းပညာ၊ ဆေးဝါးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ငန်းများ ထွန်းကားလာသည်။ တည်ငြိမ်သော စီးပွားရေး၊ နည်းပါးသော အလုပ်လက်မဲ့နှုန်းနှင့် ကမ္ဘာ့အမြင့်မားဆုံး လူနေမှုအဆင့်အတန်းများထဲတွင် ပါဝင်သည်။

၃။ အိုင်ယာလန် (Ireland) - ၁၉၈၀ ကျော်ကာလများမှစ၍ စီးပွားရေးမူဝါဒများကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီအခွန်နှုန်းထား (Corporate Tax) ကို လျှော့ချခြင်း၊ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ၏ လွတ်လပ်သော ဈေးကွက်အတွင်း အပြည့်အဝ ပါဝင်ခြင်းနှင့် ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (FDI) များကို လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ "Celtic Tiger" ဟု တင်စားရလောက်အောင် စီးပွားရေး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်ခဲ့သည်။   ကမ္ဘာ့နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးများ (Google, Apple, Microsoft) ၏ ဥရောပဌာနချုပ်များ စိုက်ထူရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အောင်မြင်ခဲ့သော အခြားနိုင်ငံများ  -

တောင်ကိုရီးယား (South Korea) - ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ခဲ့သော်လည်း စီးပွားရေးစနစ်ကို ပုဂ္ဂလိက ဦးဆောင်သော စီးပွားရေးနှင့် ပို့ကုန်အခြေပြု ဈေးကွက်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တောင်ကိုရီးယား အနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ ၁၀ အုပ်စုဝင် စီးပွားရေးအင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။   

ဗီယက်နမ် (Vietnam) - ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် "Doi Moi" (ဒေါ်မိုဲ) မူဝါဒဖြင့် ဗဟိုထိန်းချုပ်ရေးစနစ်မှ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်သို့ စတင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှုန်းကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပြီး အာဆီယံ၏ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပို့ကုန်ဗဟိုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။   

ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို လွတ်လပ်စွာနှင့် မျှတစွာ ကျင့်သုံးသောအခါ ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များကို ရရှိစေပါသည်-     

[ ဈေးကွက်လွတ်လပ်ခွင့် / ပြိုင်ဆိုင်မှု ]

တီထွင်ဖန်တီးမှုနှင့် နည်းပညာတိုးတက်ခြင်း (Innovation)

ကုန်ပစ္စည်း အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး ဈေးနှုန်းသက်သာခြင်း

ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများပြားခြင်း

နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဂျီဒီပီ (GDP) နှင့် လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားလာခြင်း

၁။ စိစစ်စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် တီထွင်ဖန်တီးမှု (Efficiency & Innovation): စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား လွတ်လပ်စွာ ပြိုင်ဆိုင်ရသောကြောင့် စားသုံးသူကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန် နည်းပညာအသစ်များနှင့် အရည်အသွေးမြင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပိုမိုထုတ်လုပ်လာကြသည်။   

၂။ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျော့ကျခြင်း (Poverty Reduction): ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများစွာ ထွက်ပေါ်လာပြီး ပြည်သူများ၏ ဝင်ငွေ တိုးတက်လာသည်။   

၃။ စားသုံးသူများအတွက် ရွေးချယ်ခွင့် ပိုမိုများပြားခြင်း (Consumer Choice): ဈေးကွက်အတွင်း ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှု ပေါင်းစုံ ရှိလာသည့်အတွက် စားသုံးသူများအနေဖြင့် မိမိနှင့် သင့်တော်ရာကို သက်သာသော ဈေးနှုန်းဖြင့် စိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်နိုင်သည်။   

၄။ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးတွင် ပေါင်းစည်းနိုင်ခြင်း (Global Integration): လွတ်လပ်သော မူဝါဒများကြောင့် ကမ္ဘာ့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ နည်းပညာများနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများ နိုင်ငံအတွင်းသို့ လွယ်ကူစွာ စီးဝင်လာနိုင်သည်။   ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် အောင်မြင်ရန်အတွက် "အစိုးရ၏ အလွန်အကျွံ ထိန်းချုပ်မှုမရှိခြင်း" နှင့်အတူ "ခိုင်မာသော တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုများကို အကာအကွယ်ပေးရေးနှင့် မမျှတသော လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုကို တားဆီးပေးရေး" တို့ ဒွန်တွဲပါဝင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။  

ငွေလဲနှုန်း ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်း (Exchange Control / Fixed Exchange Rate) 

နိုင်ငံတစ်ခု၏ ဗဟိုဘဏ် သို့မဟုတ် အစိုးရက မိမိတို့၏ ပြည်တွင်းငွေကြေး တန်ဖိုးနှင့် နိုင်ငံခြားငွေ (ဥပမာ - အမေရိကန်ဒေါ်လာ) လဲလှယ်နှုန်းကို ဈေးကွက်၏ ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားအတိုင်း လွှတ်မထားဘဲ အမိန့် သို့မဟုတ် မူဝါဒဖြင့် သတ်မှတ်ထိန်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ထိန်းချုပ်ခြင်းတွင် ရေတို/ရေရှည် အကျိုးကျေးဇူးများ (အားသာချက်များ) ရှိသကဲ့သို့ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ (အားနည်းချက်များ) လည်း ရှိပါသည်။   

ငွေလဲနှုန်း ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်း၏ အားသာချက်များ (Advantages)   

တိုတောင်းသောကာလတွင် ကုန်ဈေးနှုန်းနှင့် ငွေဖောင်းပွမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း - နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်း ရုတ်တရက် ထိုးတက်သွားပါက သွင်းကုန် (ဥပမာ - စက်သုံးဆီ၊ ဆေးဝါး၊ စားသုံးဆီ) ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ပြီး စီးပွားရေး မတည်မငြိမ် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ငွေလဲနှုန်းကို တည်ငြိမ်အောင် ကန့်သတ်ထားခြင်းဖြင့် အခြေခံ သွင်းကုန်စရိတ် မြင့်တက်မှုကို ခေတ္တ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပါသည်။   

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ဈေးနှုန်း ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူခြင်း (Predictability) - ငွေလဲနှုန်း မတည်ငြိမ်ဘဲ အတက်အကျ လွန်ကဲနေပါက လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် စီးပွားရေး စီမံကိန်းဆွဲရန် ခက်ခဲပါသည်။ တည်ငြိမ်သော ငွေလဲနှုန်းသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် သွင်းကုန်/ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် စံနှုန်းတစ်ခု အဖြစ် ရေတိုတွင် အထောက်အကူပြုပါသည်။   

နိုင်ငံခြားသို့ အရင်းအနှီးများ ပြင်ပသို့ ဒလဟော စီးထွက်မှုကို တားဆီးနိုင်ခြင်း (Preventing Capital Flight) - နိုင်ငံရေး သို့မဟုတ် စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်သည့် အချိန်များတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ပြည်တွင်းငွေကြေးကို ဒေါ်လာပြောင်း၍ ပြည်ပသို့ ထုတ်ယူလေ့ရှိကြသည်။ ငွေလဲနှုန်းနှင့် ထိန်းချုပ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပြည်ပသို့ ငွေကြေး စီးထွက်မှုကို အတိုင်အတာတစ်ခုအထိ ကန့်သတ်နိုင်သည်။   

ဈေးကစားသူများ(Speculation) အား တားဆီးနိုင်ခြင်း - ဈေးကွက်အတွင်း ဈေးကစားသူများ (Speculators) က ဒေါ်လာဈေးကို မတန်တဆ မြှင့်တင်၍ အမြတ်ထုတ်ခြင်းကို ဟန့်တားနိုင်ပါသည်။  

ငွေလဲနှုန်း ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်း၏ အားနည်းချက်များ (Disadvantages)   

မှောင်ခို / ပြိုင်တူ ဈေးကွက် (Black Market / Parallel Market) ဖြစ်ပေါ်ခြင်း - အစိုးရ သတ်မှတ်ထားသော သတ်မှတ်နှုန်းနှင့် ဈေးကွက် လက်တွေ့ဖြစ်သင့်သည့် ဈေးနှုန်း မတူညီပါက ဒေါ်လာရှားပါးမှု စတင်လာပြီး အပြင်မှောင်ခိုဈေးကွက် ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။   

နိုင်ငံခြားငွေ အမှန်တကယ် ရှားပါးသွားခြင်း (Dollar Shortage) - ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပြည်ပမှ ငွေလွှဲသူများသည် မိမိတို့ရရှိသော ဒေါ်လာကို အစိုးရ၏ နိမ့်ကျသော သတ်မှတ်နှုန်းအတိုင်း မလဲလိုကြဘဲ မဖြစ်မနေ လဲရမည်ဆိုပါက တရားမဝင် လမ်းကြောင်းများသို့ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ တရားဝင် ဘဏ်စနစ်အတွင်း ဒေါ်လာ ဝင်ရောက်မှု နည်းပါးသွားပြီး ဒေါ်လာရှားပါးမှု ဆိုးရွားလာသည်။   

ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ထိခိုက်ခြင်း (Impact on Exporters) - ပြည်တွင်း ငွေကြေးတန်ဖိုးကို မတန်တဆ တင်းကျပ်ထားပါက ပြည်ပသို့ ကုန်ပစ္စည်း တင်ပို့ရောင်းချသူများ၏ အမြတ်အစွန်း လျော့နည်းသွားပြီး နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်ကဏ္ဍ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းသွားပါသည်။   

အစိုးရ၏ နိုင်ငံခြားငွေ သီးသန့် အရန်ငွေ (Foreign Reserves) ကုန်ခမ်းခြင်း - ငွေလဲနှုန်းကို အတင်းအကျပ် ထိန်းထားရန်အတွက် ဗဟိုဘဏ်သည် ဈေးကွက်အတွင်းသို့ မိမိတို့ ပိုင်ဆိုင်သော ဒေါ်လာများကို ဈေးနှုန်းသက်သာစွာဖြင့် မကြာခဏ ထုတ်ရောင်းပေးရသဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ဒေါ်လာ အရန်ငွေ ကုန်ခမ်းသွားနိုင်ပါသည်။   

ဗျူရိုကရေစီ ကြိုးနီစနစ်နှင့် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု များပြားလာခြင်း - ဒေါ်လာ ဝယ်ယူခွင့် သို့မဟုတ် သွင်းကုန် လိုင်စင် ခွင့်ပြုချက် ရရှိရန်အတွက် အစိုးရ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် လွန်စွာ မှီခိုရသဖြင့် မသမာမှုများနှင့် မျှတမှုမရှိသော ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာစေပါသည်။   

အားသာချက် အနေဖြင့် -

ကုန်စည်နှင့် ဈေးနှုန်း - သွင်းကုန်ဈေးနှုန်း ရုတ်တရက် တက်ခြင်းကို ခေတ္တ ထိန်းထားနိုင်သည်။

ဈေးကွက် တည်ငြိမ်မှု - ဈေးကစားသူများ၏ အတက်အကျ ကြမ်းမှုကို ရေတို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။

ကုန်သွယ်ရေး - ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ရေတို ခန့်မှန်းရ လွယ်ကူသည်။

နိုင်ငံတော် ဘဏ္ဍာ - ပြည်ပသို့ ငွေကြေးများ လွယ်ကူစွာ စီးထွက်မသွားအောင် တားဆီးနိုင်သည်။

အားနည်းချက်များမှာ - 

ကုန်စည်နှင့် ဈေးနှုန်း - ပစ္စည်းရှားပါးမှု ဖြစ်ပေါ်ပြီး အပြင်ဈေးကွက်တွင် ကုန်ဈေးနှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်သည်။

ဈေးကွက် တည်ငြိမ်မှု - မှောင်ခိုဈေးကွက် (Black Market) နှင့် ဒေါ်လာ ဈေးနှုန်းနှစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ကုန်သွယ်ရေး - ပို့ကုန်လုပ်ငန်းများ အမြတ်နည်း၍ ထိခိုက်ပြီး ဒေါ်လာဝင်ရောက်မှု နည်းသွားသည်။

နိုင်ငံတော် ဘဏ္ဍာ - ဗဟိုဘဏ်၏ ဒေါ်လာအရန်ငွေ ကုန်ခမ်းလွယ်သည်။

စီးပွားရေး ပညာရှင်အများစု၏ အမြင်အရ ငွေလဲနှုန်း ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်းသည် အရေးပေါ် ကာလများတွင် ရေတို အကာအကွယ် (Temporary Shield) အဖြစ်သာ အသုံးဝင်ပြီး၊ ရေရှည်တွင်မူ ဈေးကွက်၏ ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားအတိုင်း စိုက်ထုတ် သတ်မှတ်ပေးသည့် စနစ်သို့ ကူးပြောင်းမှသာ စီးပွားရေး ရေရှည် တည်ငြိမ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။   

မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကို လက်ရှိ ကြုံတွေ့နေရသော ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုနှင့် ကန့်သတ်ချက်များမှ လွတ်မြောက်စေပြီး၊ စစ်မှန်သော ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (Market Economy) လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် -

၁။ ငွေကြေးနှင့် ငွေလဲနှုန်းဆိုင်ရာ မူဝါဒ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း (Monetary & Exchange Rate Reform)

ဈေးကွက်အခြေပြု ငွေလဲနှုန်းစနစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း - ဗဟိုဘဏ်က သတ်မှတ်ထားသော တင်းကျပ်သည့် ငွေလဲနှုန်းစနစ်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး၊ ဈေးကွက်တွင်း ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းလိုအားအပေါ် မူတည်၍ လွတ်လပ်စွာ ဖြစ်ပေါ်သည့် စနစ် (သို့မဟုတ် စနစ်တကျ ထိန်းကျောင်းထားသော Managed Float) သို့ အမြန်ဆုံး ကူးပြောင်းရန်။

ပို့ကုန်ရငွေ အတင်းအကျပ် လဲလှယ်ခိုင်းမှုများ ဖြေလျှော့ခြင်း - ပို့ကုန်ရှင်များအနေဖြင့် ရရှိလာသည့် နိုင်ငံခြားငွေများကို အစိုးရသတ်မှတ်နှုန်းဖြင့် မဖြစ်မနေ လဲလှယ်ခိုင်းနေခြင်းကို ဖျက်သိမ်းပေးခြင်းဖြင့် တရားဝင် ဘဏ်စနစ်အတွင်းသို့ နိုင်ငံခြားငွေများ ပိုမိုဝင်ရောက်လာစေရန်နှင့် ပို့ကုန်ကဏ္ဍ ပြန်လည်ရှင်သန်လာစေရန်။

ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ထိန်းချုပ်ခြင်း - ဘတ်ဂျက်လိုငွေကို ဖြည့်ဆည်းရန် ငွေစက္ကူများကို အလွန်အကျွံ ထיန်းမဲ့သိမ်းမဲ့ ထုတ်ဝေနေမှုများကို ရပ်တန့်ပြီး ငွေကြေးတန်ဖိုး တည်ငြိမ်ရေးကို အဓိက ဦးစားပေးရန်။

၂။ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အတားအဆီးများ ဖယ်ရှားခြင်း (Trade & Investment Liberalization)

ကြိုးနီစနစ်နှင့် လိုင်စင်ကန့်သတ်ချက်များ လျှော့ချခြင်း - ပို့ကုန်/သွင်းကုန် လိုင်စင်စနစ်များကို တတ်နိုင်သမျှ ရိုးရှင်းအောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် မလိုအပ်သော ကန့်သတ်ချက်များကို ဖယ်ရှားပေးခြင်းဖြင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မြန်ဆန်စေရန်။

ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (FDI) များကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း - နိုင်ငံတကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ လွတ်လပ်စွာ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနိုင်ရန် ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး တည်ငြိမ်သော မူဝါဒများကို ချမှတ်ပေးရန်။

လက်ဝါးကြီးအုပ်မှုနှင့် အခွင့်ထူးခံစနစ်များကို ဖျက်သိမ်းခြင်း - အချို့သော လုပ်ငန်းစုကြီးများ (Cronies) သို့မဟုတ် အစိုးရနှင့် နီးစပ်သူများသာ သွင်းကုန်/ပို့ကုန် လုပ်ကိုင်ခွင့် သို့မဟုတ် သီးသန့်အခွင့်ထူး ရရှိနေခြင်းကို ဖယ်ရှားပြီး မျှတသော ပြိုင်ဆိုင်မှုစနစ် (Fair Competition) ကို တည်ဆောက်ပေးရန်။

၃။ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ဈေးနှုန်းယန္တရား ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ခြင်း (Market Mechanism)

အမိန့်ဖြင့် ဈေးနှုန်းထိန်းချုပ်မှုများကို ရပ်ဆိုင်းခြင်း - ကုန်ပစ္စည်းများကို အတင်းအကျပ် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်းတို့သည် မှောင်ခိုဈေးကွက်ကိုသာ ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် ဈေးကွက်သဘာဝအတိုင်း ဝယ်လိုအား/ရောင်းလိုအားဖြင့် ဈေးနှုန်းပေါ်ပေါက်ခွင့် ပြုရန်။

လွတ်လပ်စွာ လုပ်ငန်းထူထောင်ခွင့် (Freedom of Enterprise) - တရားဥပဒေနှင့်အညီ မည်သူမဆို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို လွတ်လပ်စွာ စတင်လုပ်ကိုင်ခွင့်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခွင့်နှင့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ခွင့်များကို အပြည့်အဝ အာမခံပေးရန်။

၄။ ခိုင်မာသော ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် စီးပွားရေးအဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ခြင်း (Rule of Law & Institutions)

ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ဆိုင်ခွင့်နှင့် စာချုပ်များကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း - တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု ခိုင်မာမှသာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များသည် ရေရှည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဝံ့မည် ဖြစ်သည်။ စာချုပ်ဖောက်ဖျက်မှုများကို မျှတစွာ ဖြေရှင်းပေးနိုင်သည့် လွတ်လပ်သော တရားစီရင်ရေးစနစ် ရှိရန်။

အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဖြည့်ဆည်းပေးခြင်း - လျှပ်စစ်မီး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ငွေပေးချေမှုစနစ် (Payment Systems) ကဲ့သို့သော စီးပွားရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို အစိုးရအနေဖြင့် ပံ့ပိုးပေးရန်။

၅။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြေခံ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများကို ဦးစားပေး ပံ့ပိုးခြင်း (Productive Sectors)

MSMEs (အသေးစား၊ အလတ်စား လုပ်ငန်းများ) ကို ကူညီခြင်း - မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိက အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဖြစ်သော စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ၎င်းတို့အပေါ် အခြေခံသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ (Value-added production) အတွက် လိုအပ်သော သွင်းအားစုများ (ဓာတ်မြေသြဇာ၊ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်၊ နည်းပညာနှင့် ချေးငွေများ) ကို လွယ်ကူစွာ ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ပေးရန်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် သဘာဝသယံဇာတ ကြွယ်ဝပြီး လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ကောင်းမွန်သော်လည်း စီးပွားရေးမူဝါဒ မှားယွင်းမှုများနှင့် အလွန်အကျွံ ထိန်းချုပ်မှုများကြောင့် နောက်ကျကျန်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဈေးကွက်စီးပွားရေး လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန်မှာ "အစိုးရက စီးပွားရေးကို တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက် ကစားခြင်း/ထိန်းချုပ်ခြင်း" ကို ရပ်တန့်ပြီး၊ မျှတစွာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည့် "လွတ်လပ်သော စီးပွားရေးဝန်းကျင်ကောင်း (Enabling Environment)" ကို ဖန်တီးပေးရန်ပင် ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိ ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရသည့် အခက်အခဲများ ပြေလည်မှုရစေရန် အစိုးရသည် စီးပွားရေးတွင်"ကစားသမား" အဖြစ် ပါဝင်၍ ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ခြင်း မပြုဘဲ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မျှတစွာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်နိုင်ရန် "ဒိုင်လူကြီး" အဖြစ် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကိုသာ အာမခံပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ ဒေါ်လာ ဝယ်ယူခွင့် သို့မဟုတ် သွင်းကုန် လိုင်စင် ခွင့်ပြုချက် ရရှိရန်အတွက် အစိုးရ အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် လွန်စွာ မှီခိုရသဖြင့် မသမာမှုများနှင့် မျှတမှုမရှိသော ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ မရှိစေရေး အလေးထားဆောင်ရွက်ပေးရန် ဖြစ်ပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ နည်းပညာများနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများ နိုင်ငံအတွင်းသို့ လွယ်ကူစွာ စီးဝင်လာနိုင်ရန် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု အန္တရာယ်များကို ကာလသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုအတွင်း ပြီးပြတ်အောင် နှိမ်းနင်းပြီး ပကတိ အကြမ်းဖက်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းကြောင်း ယုံကြည်မှုရမှသာ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကို ဖိတ်ခေါ်နိုင်မည်ဖြစ်သဖြင့် ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုများကိုလည်း မျက်ကွယ်ပြုထား၍ မရပါ။

(မှတ်ချက် - လိုအပ်သော အချက်အလက်များကို AI အကူအညီဖြင့် ရှာဖွေပြုစုထားသည်။)

နောင်တော်လေး (ဘိုကလေး)

#Myanmar #News