ထရမ့်က ရုရှားအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ‘အလွန်ပြင်းထန်သော’ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ဖြေလျှော့

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ရုရှားနိုင်ငံအပေါ် ချမှတ်ထားသည့် ပြင်းထန်သော ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုအသစ်များကို ဆိုင်းငံ့လိုက်သည်။ ၎င်းပိတ်ဆို့မှုများကို ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်မှာ တစ်လသာ ရှိသေးသော်လည်း၊ ယခုအခါ "အမျိုးသားအကျိုးစီးပွား" ဆိုင်ရာ ခြွင်းချက်ကို အသုံးပြု၍ မော်စကို၏ စီးပွားရေးနှင့် ရုရှားစွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များကို ဝယ်ယူနေသည့် နိုင်ငံများအပေါ် ပစ်မှတ်ထားသော အရေးယူမှုများကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သောကြာနေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အမိန့်စာတစ်စောင်တွင် ထရမ့်သည် "Lindsey O. Graham ရုရှားနှင့် အီရန်နိုင်ငံများအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူရေး ဥပဒေ" (Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act) အရ သတ်မှတ်ထားသော ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် အကောက်ခွန်များကို ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးလိုက်သည်။ ယင်းအထဲတွင် ရုရှားမှ တင်သွင်းလာသော ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အကောက်ခွန် ၅၀၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်ကောက်ခံရန် အဆိုပြုချက်များနှင့် ရုရှားရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကို အဓိကဝယ်ယူနေသည့် နိုင်ငံများအပေါ် အကောက်ခွန် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ကောက်ခံရန် အဆိုပြုချက်များလည်း ပါဝင်သည်။

"ဤကဲ့သို့ ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခြင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း အတည်ပြုချက်စာတမ်းတစ်ခုကို ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ထံ တင်ပြထားပြီး၊ အဆိုပါ အတည်ပြုချက်အတွက် အကြောင်းပြချက်များကို ရှင်းပြထားသည့် အစီရင်ခံစာကိုလည်း ပူးတွဲတင်ပြထားပါတယ်" ဟု ထရမ့်က ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

ရုရှားရေနံစိမ်းကို အများဆုံး ဝယ်ယူနေသည့် နိုင်ငံနှစ်ခုဖြစ်သော တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့သည် ဤဥပဒေကြောင့် အကြီးမားဆုံး ထိခိုက်နစ်နာနိုင်ခြေရှိသည့် နိုင်ငံများအဖြစ် ယူဆထားကြသည်။

ကွယ်လွန်သူ အထက်လွှတ်တော်အမတ် Lindsey Graham ဦးဆောင်တွန်းအားပေးခဲ့သည့် ဤဥပဒေကြမ်းကို ထောက်ခံသူများက ရုရှား၏ စွမ်းအင်တင်ပို့မှုများကို ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်မှ ဖယ်ရှားပစ်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည့် “အလွန်ပြင်းထန်သော” အစီအမံတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြကြသည်။ အမေရိကန်လွှတ်တော်အတွင်းရှိ ခိုင်မာပြတ်သားသော မူဝါဒကို လိုလားသည့် (Hawkish) ဥပဒေပြုအမတ်များက လက်ရှိချမှတ်ထားသော ကန့်သတ်ချက်များသည် မော်စကိုမြို့တော် (ရုရှားအစိုးရ) အနေဖြင့် စီးပွားရေးဖိအားများကို ရှောင်လွှဲနိုင်စေခဲ့သည်ဟု ပြောဆိုကြသည်။

အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများ မတိုင်မီ စွမ်းအင်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ထရမ့် သည် ဤလအစောပိုင်းက ရုရှားဒီဇယ်ဆီ တင်ပို့မှုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ ဤလုပ်ရပ်သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်၏ ဥရောပမဟာမိတ်နိုင်ငံများအကြား ကြီးမားသော ဒေါသထွက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ်များ (ပါတီနှစ်ရပ်စလုံးမှ) က ထရမ့် အနေဖြင့် ကိယက် (ယူကရိန်း) ကို သစ္စာဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုလာကြသည်။

အမေရိကန် မီဒီယာသတင်းများအရ၊ စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ရခြင်းမှာ ရုရှား၏ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို ယူကရိန်းခေါင်းဆောင် ဇီလန်းစကီး က တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ထရမ့် က ယူဆထားပြီး၊ ထိုအခြေအနေကြောင့်ပင် သူသည် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို လျှော့ချရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

သောကြာနေ့က အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်အမတ် Gregory Meeks သည် ရုရှားနှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် ဒီဇယ်ဆီဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို ပိတ်ပင်တားဆီးရန် ရည်ရွယ်သည့် ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုကို လွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းခဲ့သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်ဖြစ်သူ Meeks က ထရမ့် အနေဖြင့် “ယူကရိန်းဘက်မှ ရပ်တည်မည့်အစား ရုရှားသမ္မတ ပူတင် နှင့် ရင်းနှီးမှုယူကာ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားအတွက် အကျိုးရှိစေမည့် သဘောတူညီချက်များကို ပြုလုပ်နေသည်” ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုခဲ့သည်။

ထရမ့်က ဤသဘောတူညီချက်သည် အမေရိကန် စားသုံးသူများအတွက် အကျိုးရှိစေပြီး ၎င်း၏ “အမေရိကန်ကို ဦးစားပေးရေး” (America First) မူဝါဒနှင့်လည်း ကိုက်ညီကြောင်း ပြောကြားကာ ခုခံကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဝေဖန်တုံ့ပြန်မှုများ ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် သူက ဇယ်လန်းစကီး အား “ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်ဆံရန် မသင့်တော်သူ” ဟု ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ယူကရိန်းအနေဖြင့် “သမ္မတသစ်တစ်ဦး” လိုအပ်နေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

ရုရှားဘက်ကမူ အနောက်နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးဖိအားများ တိုးမြင့်လာမှုကို ၎င်းတို့အနေဖြင့် ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားထားသည်။ ထို့အပြင် ဂရေဟမ် (Graham) ၏ ဥပဒေမူကြမ်းကို ရန်လိုသော လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် မော်စကိုနှင့် ကိယက်ဗ် အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန် ထရမ့်၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ထိခိုက်စေလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။

“ရုရှားနိုင်ငံထုတ် ဒီဇယ်ဆီများသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များသို့ စတင်ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ရာ ၎င်းသည် ရေနံဈေးကွက် တည်ငြိမ်ရေးအတွက် အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာလိမ့်မည်” ဟု ခရင်မလင်နန်းတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒီမီထရီ ပက်စကော့ဗ် က ကြာသပတေးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ပူတင်၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်နှင့် ယူကရိန်းကိစ္စရပ်များဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးဖြစ်သူ ကီရီလ် ဒီမီထရီဗ် က ဤကင်းလွတ်ခွင့်ပြုချက်ကို “အရေးပါပြီး သမိုင်းဝင်သည့် အခိုက်အတန့်တစ်ခု” အဖြစ် ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့သည်။ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံး၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖြစ်ထွန်းစေရုံသာမက “ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှုအတွက် အထောက်အကူပြုပြီး၊ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိရန်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ် ချပေးသည်” ဟု ၎င်းက X တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

#Myanmar #News